ΕΙΚΟΣΤΟ ΕΝΑΤΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΠΟΙΗΣΗΣ
http://www.poetrysymposium.gr/
Μοντέρνο στην Ποίηση
Πάτρα 2 − 5 Ιουλίου 2009
Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
ΠΕΜΠΤΗ
Απόγευμα, 18.00
Πρόεδροι: Κώστας Κρεμμύδας, Ξένη Σκαρτσή
Η ΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΗΛΕΙΑ (1950-2009)
ΕΙΣΗΓΗΣΗ
Ανδρέας Φουσκαρίνης (ποιητής, φιλόλογος): Ηλείοι ποιητές μετά το 1950
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ
Ηλίας Γκρης (ποιητής): Ο Τάκης Σινόπουλος επιζών στο θάμπος της τραγωδίας
Στάθης Κουτσούνης (ποιητής): Γιώργης Παυλόπουλος, ο αισθαντικός ένοικος των ενυπνίων * Χρίστος Λάσκαρης, ο μελαγχολικός φωτογράφος του γκρίζου
Συζήτηση − Παρεμβάσεις
Ηλείοι ποιητές διαβάζουν ποίησή τους
Ηλείοι ποιητές μπορούν να καταθέσουν στο Συμπόσιο 6-10 σελίδες εκδομένων ή ανέκδοτων ποιημάτων τους για την επιλογή και δημοσίευσή τους στην υπό έκδοση Ανθολογία Ηλείων Ποιητών.
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
Πρωί, 09.00
Πρόεδρος: Σταύρος Κουμπιάς
ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ ΤΡΑΠΕΖΑ: Το Μοντέρνο στην Ποίηση
Σωτήρης Π. Βαρνάβας, Τάσος Γαλάτης, Κώστας Καπέλας, Γιώργος Καραχάλιος, Αλέξης Λυκουργιώτης, Σάββας Μιχαήλ, Σωκράτης Λ. Σκαρτσής
Συντονίζει η Λύντια Στεφάνου.
Στη Στρογγυλή Τράπεζα συμμετέχουν και Σύνεδροι.
ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Γιώργος Κεντρωτής: Το Μοντέρνο στην Ποίηση: αιτήματα και επιτελέσματα
Μιχάλης Γ. Μερακλής: Μοντερνισμός, έμπαλιν
Κώστας Κουτσουρέλης (ποιητής, δοκιμιογράφος): Η απαρχαίωση του μοντερνισμού
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
Απόγευμα, 17.30
Πρόεδρος: Μιχάλης Γ. Μερακλής
ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Δημήτρης Αρμάος (ποιητής, δοκιμιογράφος): Μοντερνισμός και αναγνωστικό κοινό: Μια σχέση σε κρίση
Γεωργία Λαδογιάννη (επ. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων): Η ‘αλλοτροπία’ της ανθρώπινης μορφής στον ελληνικό μοντερνισμό
Κώστας Κρεμμύδας: Πολιτική πρωτοπορία και ποιητική πρωτοπορία
Λάμπρος Σπυριούνης (ποιητής): Γλώσσα παρά 5΄ ποίηση και 10΄ (ετεροχρονισμένες, φιλολογικές λεπτομέρειες)
Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου (Καθηγήτρια Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης): Μοντερνισμός και Υπερρεαλισμός
Συζήτηση − Παρεμβάσεις
ΣΑΒΒΑΤΟ
Πρωί, 09.00
Πρόεδρος: Ιωάννα Κωνσταντουλάκη-Χάντζου
ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Κώστας Στεργιόπουλος (Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ποιητής): Τρεις παλιοί μοντέρνοι: Κάλβος, Καβάφης, Παπατσώνης
Περικλής Παγκράτης (συγγραφέας): Σολωμός – Kάλβος: Από τις «ασυνάρτητες στροφές» στη «λυρική τόλμη»
Αλέξης Ζήρας (κριτικός λογοτεχνίας, δοκιμιογράφος): Οι πρωτοπορίες, ο ελληνικός μεταπόλεμος και το περιοδικό «Μαρτυρίες»
· Ηλίας Κεφάλας (ποιητής): Eφαρμογές του μοντερνισμού στη γενιά του ’70
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Θεοδούλη Αλεξιάδου (διδάσκουσα Πανεπιστημίου Πελοποννήσου): Αυτοσκόπευση και διαύγεια: ο διάλογος του μοντέρνου με το παραδοσιακό στην ελληνική ποίηση του 20ού αιώνα
ΣΑΒΒΑΤΟ
Απόγευμα, 15.30
Πρόεδρος: Αλέξης Ζήρας
ΚΡΙΤΙΚΟΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΠΟΙΗΤΕΣ
Σωκράτης Λ. Σκαρτσής: Άγγελος Φωκάς
Χρυσούλα Σπυρέλη: Τάκης Καρβέλης
Νίκος Λάζαρης: Νίκος Λεβέντης
Σωκράτης Λ. Σκαρτσής: Γιώργος Καραχάλιος
Κώστας Κρεμμύδας: Βασίλης Πολύζος
Λιάνα Σακελλίου: Κωστής Τριανταφύλλου
Κώστας Καρούσος: Δημήτρης Παλάζης
Maurizio De Rosa: Νίκος Φωτόπουλος
Χρήστος Γιαννακός: Έλσα Κορνέτη
Παναγιώτης Μερέκος: Μάγδα Χριστοπούλου
ΚΥΡΙΑΚΗ
Πρωί, 9.00
Πρόεδρος: Κώστας Στεργιόπουλος
ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ
Σπήλιος Αργυρόπουλος (ποιητής, δοκιμιογράφος): Η αμφίσημη σχέση της αγγλικής ποίησης με τον μοντερνισμό
Ιωάννα Κωνσταντουλάκη-Χάντζου (Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών): Εκφάνσεις του μοντέρνου στη γαλλική ποίηση
Maurizio De Rosa (φιλόλογος, νεοελληνιστής): Το μοντέρνο στη σύγχρονη ιταλική ποίηση
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ
· Δημοσθένης Αγραφιώτης (ποιητής): Για μια επιτελεστική ποιητική
Ιωσήφ Βεντούρας (ποιητής, δοκιμιογράφος): «Δεύτερη ζωή». Ο θαυμαστός καινούργιος κόσμος του διαδικτύου. Η ποίηση σήμερα και οι νέες προκλήσεις
Συζήτηση − Παρεμβάσεις
Στα ενδιάμεσα των εισηγήσεων θα διαβαστούν ποιήματα από την Ανθολογία του Μοντέρνου που ετοίμασε η Οργανωτική Επιτροπή και εισηγητές του Συμποσίου.
Παρεμβάσεις θα κατατίθενται στη Γραμματεία κατά τη διάρκεια του Συμποσίου. Η παρουσίασή τους θα εξαρτηθεί από τη χρονική διαθεσιμότητα, τη συνάφειά τους με το θέμα και τη συμβολή τους στις εργασίες του Συμποσίου. Η Οργανωτική Επιτροπή μπορεί να αποφασίσει, κατά την κρίση της, τη δημοσίευση στα Πρακτικά του Συμποσίου παρεμβάσεων που δεν θα καταστεί δυνατό να παρουσιαστούν.
ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Σταύρος Κουμπιάς, Πρύτανης Πανεπιστημίου Πατρών • Σωτήρης Π. Βαρνάβας, Kαθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών, ποιητής • Ξενοφών Βερύκιος, Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών, ποιητής • Κώστας Καπέλας, Διευθυντής Bιβλιοπωλείου Πολύεδρο • Δημήτρης Κατσαγάνης, ποιητής, κριτικός • Γιώργος Κεντρωτής, Καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου, ποιητής, μεταφραστής • Κώστας Κρεμμύδας, ποιητής, διδάκτωρ, εκδότης περιοδικού «Μανδραγόρας» • Αλέξης Λυκουργιώτης, Kαθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών, πρώην Πρύτανης Παν/μίου Πατρών, πρώην Πρόεδρος Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου • Σάββας Μιχαήλ, δοκιμιογράφος, κριτικός • Θανάσης Νάκας, Kαθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών • Σωκράτης Λ. Σκαρτσής, ποιητής, Oμότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών • Ξένη Σκαρτσή, ποιήτρια, δρ φιλολογίας • Λύντια Στεφάνου, ποιήτρια, μεταφράστρια, δοκιμιογράφος • Δημήτρης Χαρίτος, κινηματογραφικός κριτικός, ποιητής
Επίτιμα Μέλη
• Μιχάλης Γ. Μερακλής, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, κριτικός
• Ανδρέας Μπελεζίνης, φιλόλογος, κριτικός
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ
Θεώνη Πουλή (νηπιαγωγός) Υπεύθυνη Γραμματείας – Ιωάννα Μουστάκα (πτυχιούχος ΑΤΕΙ): Υποδοχή και Εγγραφή Συνέδρων, Γραμματεία Συνεδριάσεων • Μαρία Τζίκα (φιλόλογος), Γεωργία Φωτεινού (φοιτήτρια Γεωλογίας): Βιβλία συνέδρων • Γιάννης Χατζηπανταζής: Υπεύθυνος δικτυακού τόπου Συμποσίου • Θωμάς Παπαστεργίου (μεταπτυχιακός φοιτητής): Φωτογραφικό αρχείο
ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Το Συμπόσιο είναι ανοιχτό σε όλους και η παρακολούθησή του είναι ελεύθερη. • Όλα τα μέλη του Συμποσίου είναι ισότιμα. • Οι σύνεδροι έχουν (κατά προτεραιότητα έναντι των ακροατών) το δικαίωμα ερώτησης, και παρέμβασης 5΄ στις εισηγήσεις (πρέπει όμως τη σχετική πρόθεσή τους να τη δηλώσουν στη Γραμματεία). Η δημοσίευσή τους αποφασίζεται από την Ο.Ε. • Η Γραμματεία βρίσκεται στη διάθεση των μελών του Συμποσίου καθ’ όλη τη διάρκεια των συνεδριάσεων. • Παρακαλούνται τα μέλη του Συμποσίου να δηλώνουν τα στοιχεία τους σ’ αυτήν κατά την άφιξή τους. • Κατά τη διάρκεια του τριημέρου θα λειτουργεί βιβλιοπωλείο • Τα μέλη του Συμποσίου μπορούν να εκθέτουν βιβλία, φωτοτυπίες έργων ή ανακοινώσεις τους στο χώρο του Συμποσίου (μετά από συνεννόηση με τη Γραμματεία).
Τα έξοδα συμμετοχής στο Συμπόσιο ανέρχονται στο ποσό των 30€. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνεται και η παραλαβή του τόμου των Πρακτικών στο χώρο του Συμποσίου (η ταχυδρομική αποστολή των Πρακτικών επιβαρύνεται με επιπλέον κόστος 5€). • Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να προμηθεύονται τα Πρακτικά προηγούμενων Συμποσίων, την Ανθολογία Αχαϊκής Ποίησης (1950-2005), την Ανθολογία Επτανησιακής Ποίησης (1950-2006) και την Ανθολογία Διαγωνισμού Ποίησης ΚΕ΄ Συμποσίου από τον εκδ. οίκο «Περί Τεχνών», Κανακάρη 65, 262 21 Πάτρα, τηλ. 2610 625.257, την Ανθολογία Κρητικής Ποίησης (1950-2007) και την Ανθολογία Κυπριακής Ποίησης (1950-2008) από τις εκδόσεις «Ταξιδευτής», Ιπποκράτους 34, 10680 Αθήνα, τηλ. 210.36.28.862.
Διεύθυνση Συμποσίου: Τ.Θ 1142, Τ.Κ. 26110, Πάτρα, τηλ. 2610 991343, e-mail: info@poetrysymposium.gr
ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
1. Ξενοδοχεία: Rion Beach, Γ΄ κατηγ., στην παραλία του Ρίου, τηλ. 2610 991.421-2 ● Achaia Beach, Β΄ κατηγ., στην Παραλία Προαστείου, τηλ. 2610 991.801 ● Porto Rio, Α΄ κατηγ. στην παραλία του Ρίου, τηλ. 2610 992.102 ● Αστήρ, Α΄ κατηγ., τηλ. 2610 277.502, 2610 279.812 ● Μεντιτερανέ, Γ΄ κατηγ., στην παραλία της Πάτρας, τηλ. 2610 279.602 ● Δελφίνι, Γ΄ κατηγ., στην Τερψιθέα, τηλ. 2610 421.001-5.
2. Εστιατόρια: Σ’ ολόκληρη την παραλία του Ρίου και της Πάτρας και στο εσωτερικό του Ρίου και στους κοντινούς στη θάλασσα δρόμους της Πάτρας λειτουργούν διάφορα εστιατόρια.
3. Χρήσιμα τηλέφωνα: Τουριστική Αστυνομία: 2610 276.998, 451.833, Πρακτορείο ΚΤΕΛ: 2610 623.887-8, Πρακτορείο ΟΣΕ: 2610 639108, Ραδιοταξί: 18300, 2610 450.000
4. Κάθε 10-15 λεπτά το λεωφορείο αρ. 6 ξεκινά από τη γωνία Κορίνθου- Ερμού στην Πάτρα, συνεχίζει στο Πανεπιστήμιο και φτάνει στο Ρίο.
Χορηγοί: Πανεπιστήμιο Πατρών
Δήμος Πατρέων
Δήμος Ρίου
Γέφυρα Α.Ε.
Πανελλήνια Ομοσπονδία Εφοριακών (ΠΟΕ-ΔΟΥ)
Το Συμπόσιο τελεί υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Πατρών.
Η ανακοίνωση αυτή είναι και πρόσκληση στο Συμπόσιο.
οι ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ είναι χώρος δημοσιεύσης ποίησης,νέων δημιουργών,διαγωνισμών λόγου και τέχνης, παρουσίασης βιβλίων, θεάτρου, κινηματογράφου κ.α. Οι δικές σας δημιουργίες, γραφές, κριτικές, προτάσεις είναι ευπρόσδεκτες!
Τετάρτη 16 Ιουνίου 2010
Δευτέρα 14 Ιουνίου 2010
Παρουσίαση βιβλίου Γιώτας Φώτου
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην εφημερίδα Ελευθερία: Δευτέρα, 14 Ιουνίου 2010
Η βραβευμένη Λαρισαία συγγραφέας παιδικών βιβλίων Γιώτα Φώτου μετά την επιτυχία του βιβλίου της «Τα βιολιά της χαράδρας», εμφανίζεται και πάλι στο χώρο των ενηλίκων με το δεύτερο μυθιστόρημά της που έχει τον τίτλο «Το δάκρυ του κρίνου» και θα παρουσιαστεί σήμερα Δευτέρα στο «Χατζηγιάννειο» στις 8.30 το βράδυ.
Στο βιβλίο η συγγραφέας εξιστορεί τη τρικυμιώδη ζωή μιας γυναίκας που σημαδεύτηκε από ένα τραγικό παιχνίδι της μοίρας και αγωνίστηκε για να συμφιλιωθεί με τα δικά της λάθη και τα λάθη των άλλων.
Από το οπισθόφυλλο
Βοστόνη, 1950. Η Μερόπη φτάνει στην άλλη άκρη του κόσμου, αποφασισμένη να μην μιλήσει ποτέ και σε κανέναν για το παρελθόν της. Ο έρωτας, στο πρόσωπο του Μέμου, χτυπά την πόρτα της αλλά εκείνη αρνείται για χρόνια να τον δεχτεί. Τυλιγμένη σε ένα πέπλο μυστηρίου και χωρίς κανένα ενδιαφέρον για τη ζωή επιδίδεται στην κατασκευή κοσμημάτων και φτάνει στο απόγειο της επαγγελματικής επιτυχίας, αποκτώντας φήμη και πλούτη. Τριάντα χρόνια αργότερα επιστρέφει στην Ελλάδα για να συναντήσει δυο παιδιά, τον Αντώνη και τη Μένη, και να εξοφλήσει ένα παλιό χρέος. Ωστόσο, το δάκρυ του κρίνου παραμένει ανεξίτηλο να της θυμίζει τη μέρα που ο ήλιος χάθηκε για πάντα από τη ζωή της. Ο θάνατός της θα φέρει τον Αντώνη και τη Μένη αντιμέτωπους με ένα συγκλονιστικό αίνιγμα.
Την εκδήλωση συνδιοργανώνουν ο Σύλλογος Αργιθεατών Λάρισας, ο Πολιτιστικός Οργανισμός Δήμου Λαρισαίων, το βιβλιοπωλείο «Παιδεία» και οι εκδόσεις «Ψυχογιός».
Ομιλητές: Πασχαλία Τραυλού, συγγραφέας, Παύλος Λάλος, δημοσιογράφος. Αποσπάσματα θα διαβάσει η Βίβιαν Δούφα, λογοπεδικός. Συντονίζει η Νανά Μαυραντζά. Η εκδήλωση θα πλαισιωθεί μουσικά από τον Παύλο Λάλο στο τραγούδι, τον Θανάση Ζιώζια στο βιολί και τον Χρήστο Καλαμπούκα στο λαούτο.
Παρουσίαση έκδοσης Ποιήματα του Ε. Κακναβάτου
Παρουσίαση έκδοσης Ποιήματα του Ε. Κακναβάτου
Ημερομηνία: Τετάρτη, 16 Ιουνίου 2010
Ώρα: 8:30 μ.μ. - 10:30 μ.μ.
Τοποθεσία: Εκδόσεις Άγρα
Οδός: Ζωοδόχου Πηγής 99, 11473
Πόλη: Athens, Greece
Οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ σας προσκαλούν στην παρουσίαση της συγκεντρωτικής έκδοσης ΕΚΤΩΡ ΚΑΚΝΑΒΑΤΟΣ
ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1943 - 1987
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις ταράτσες των Εκδόσεων Άγρα την Τετάρτη 16 Ιουνίου 2010 στις 20.30.
Ομιλητές:
ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΛΤΣΟΣ, συγγραφέας, ποιητής, καθ. Παντείου Πανεπιστημίου
ΣΑΒΒΑΣ ΜΙΧΑΗΛ, συγγραφέας
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Διδάκτωρ Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, επίτιμη σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ: Ζωοδόχου Πηγής 99, 11473 Αθήνα, τηλ. 210.7011.461
http://www.agra.gr/ - e-mail: info@agra.gr
Ημερομηνία: Τετάρτη, 16 Ιουνίου 2010
Ώρα: 8:30 μ.μ. - 10:30 μ.μ.
Τοποθεσία: Εκδόσεις Άγρα
Οδός: Ζωοδόχου Πηγής 99, 11473
Πόλη: Athens, Greece
Οι ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ σας προσκαλούν στην παρουσίαση της συγκεντρωτικής έκδοσης ΕΚΤΩΡ ΚΑΚΝΑΒΑΤΟΣ
ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1943 - 1987
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στις ταράτσες των Εκδόσεων Άγρα την Τετάρτη 16 Ιουνίου 2010 στις 20.30.
Ομιλητές:
ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΛΤΣΟΣ, συγγραφέας, ποιητής, καθ. Παντείου Πανεπιστημίου
ΣΑΒΒΑΣ ΜΙΧΑΗΛ, συγγραφέας
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Διδάκτωρ Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, επίτιμη σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΓΡΑ: Ζωοδόχου Πηγής 99, 11473 Αθήνα, τηλ. 210.7011.461
http://www.agra.gr/ - e-mail: info@agra.gr
Παρουσίαση του βιβλίου "ΤΟ ΔΙΚΙΟ" του Νίκου Αραπάκη
Παρουσίαση του βιβλίου "ΤΟ ΔΙΚΙΟ" του Νίκου Αραπάκη
Ημερομηνία: Τετάρτη, 16 Ιουνίου 2010
Ώρα: 8:00 μ.μ. - 10:00 μ.μ.
Τοποθεσία: Καφέ-βιβλιοπωλείο ΒΟΞ (Αραχώβης 56 & Θεμιστοκλέους, Εξάρχεια)
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι συγγραφείς Πάνος Σταθόγιαννης και Γρηγόρης Κριμπάς. Τη συζήτηση θα συντονίσει η δημοσιογράφος Γιούλα Ράπτη. Αποσπάσματα θα διαβάσει ο σκηνοθέτης-ηθοποιός Λευτέρης Γιοβανίδης
Ημερομηνία: Τετάρτη, 16 Ιουνίου 2010
Ώρα: 8:00 μ.μ. - 10:00 μ.μ.
Τοποθεσία: Καφέ-βιβλιοπωλείο ΒΟΞ (Αραχώβης 56 & Θεμιστοκλέους, Εξάρχεια)
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι συγγραφείς Πάνος Σταθόγιαννης και Γρηγόρης Κριμπάς. Τη συζήτηση θα συντονίσει η δημοσιογράφος Γιούλα Ράπτη. Αποσπάσματα θα διαβάσει ο σκηνοθέτης-ηθοποιός Λευτέρης Γιοβανίδης
Παρασκευή 11 Ιουνίου 2010
Νέο βιβλίο του Παύλου Λάλου
ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ.
ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ.
Ελένη Μπλιούμη
Με τον όρο Πληροφοριακή Επικοινωνιακή Τεχνολογία (Π.Ε.Τ.) εννοούμε τον υπολογιστή, τις εφαρμογές στο διαδίκτυο, τα πολυμέσα, τη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη. Ο στόχος των εφαρμογών αυτών στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι η μάθηση, η οποία παρέχεται έτσι υπό νέες συνθήκες και με περισσότερες δυνατότητες. Η πληροφοριακή επικοινωνιακή τεχνολογία μπορεί να συνεισφέρει στην βελτίωση της ποιότητας ζωής, την προστασία του περιβάλλοντος και τη συμμετοχή του πολίτη στη διαδικασία λήψης αποφάσεων (Graham, 2002). Μπορεί να προσφέρει στους νέους γρήγορη και εύκολη πρόσβαση σε πληροφορίες και ενημέρωση για τα δικαιώματά τους και να ενισχύσει την ενεργό συμμετοχή τους στο δημόσιο βίο, μέσα από την εκπαίδευση, την εργασία, τον εθελοντισμό, τα ταξίδια και την εκμάθηση γλωσσών. Η σωστή χρήση του διαδικτύου βελτιώνει τις δεξιότητες του παιδιού και του εφήβου. Οι νέες τεχνολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να ξεπεραστούν οι φυσικές ανικανότητες και να δοθούν επιπλέον ευκαιρίες μάθησης στους μαθητές. Εκατομμύρια ανάπηροι σε όλον τον κόσμο, χάρη σε πρόσθετα λογισμικά, έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν στο διαδίκτυο, να σπουδάζουν, και να διαλέγονται με οποιονδήποτε. Η Π.Ε.Τ. ανατρέπει την υπάρχουσα κατάσταση στην εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά το ερώτημα είναι εάν η εκπαίδευση είναι έτοιμη να δεχτεί τόσο σημαντικές αλλαγές.
Τα εκπαιδευτικά συστήματα πρέπει να είναι ικανά να διδάσκουν τις νέες ικανότητες που απαιτούνται (Reich, 1998). Πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας είναι η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών στη μάθηση, με στόχο την ενεργό και ισότιμη συμμετοχή όλων στον ψηφιακό κόσμο. Κρίσιμοι παράγοντες της ενσωμάτωσης οποιασδήποτε τεχνολογίας στη σχολική ζωή (ιδίως στην εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση) είναι η ύπαρξη κοινωνικά προσαρμοσμένων παιδαγωγικών στόχων για τη χρήση της με κύριο άξονα την ανθρώπινη αυτοεξέλιξη σε όλα τα επίπεδα. Έτσι, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την νέα τεχνολογία για την πρόοδο της εκπαιδευτικής μας πρακτικής και όχι σε απομόνωση ή ακόμα και σε αντίθεση με αυτήν. Κάνοντας χρήση της τεχνολογίας αυτής για τη διαιώνιση παρωχημένων εκπαιδευτικών αντιλήψεων και πρακτικών, χάνουμε την ευκαιρία που μας παρουσιάζεται. Για να γίνουν αλλαγές στην εκπαίδευση που θα διαρκέσουν, χρειάζονται διαδικασίες που να μη είναι βεβιασμένες αλλά θα βασίζονται στη σκέψη, στην αξιολόγηση και στην προσπάθεια.
Η ανάπτυξη λογισμικού για διερευνητική μάθηση δεν μπορεί να γίνει με βάση το χώρο της βιομηχανίας, αλλά απαιτείται πρώτα η επιστημονική τεχνογνωσία και έρευνα. Η εξέλιξη της τεχνολογίας διαμορφώνεται από τον άνθρωπο και στην εκπαίδευση θα πρέπει να διαμορφώνεται με παιδαγωγικές προτεραιότητες με τη βιομηχανία και την πληροφορική μόνο σε υποστηρικτικό (και αναμφισβήτητα πολύτιμο) ρόλο. Η πιο σημαντική προτεραιότητα είναι η εκφραστική ισχύς και οι σημαντικές ιδέες πίσω από τη χρήση του υπολογιστή να γίνουν διαθέσιμες στους μαθητές, αντί για αγαθό μόνο των ειδικών της πληροφορικής (Papert, 1993, Sinclair & Moon, 1991). Εξαιτίας της σπουδαιότητας της πληροφοριακής επικοινωνιακής τεχνολογίας στην κοινωνία οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί, πρέπει να γνωρίζουν τις κοινωνικές, οικονομικές, ψυχολογικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της.
Νέες Τεχνολογίες και Εκπαίδευση
Η εισαγωγή των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών στην εκπαίδευση συνοδεύεται από μία σειρά προβλημάτων, τα οποία αφορούν τόσο τα επιμέρους προβλήματα της εκπαίδευσης και των Νέων Τεχνολογιών όσο και τα προβλήματα τα οποία προκύπτουν από την αλληλεπίδραση των δύο αυτών περιοχών. Μια ανάλυση των εκθέσεων του Ο.Ο.Σ.Α. (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, 2006-2007) κάνει δυνατή την αναγνώριση των διαφόρων παραγόντων που υπεισέρχονται στην χρήση των Νέων Τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Οι παράγοντες αυτοί φαίνεται ότι σχετίζονται με το μηχανικό μέρος του εξοπλισμού (hardware), το λογισμικό υλικό (software) και την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών.
Η αντιμετώπιση του υπολογιστή ως μηχανή κυρίως «προγραμματιζόμενη» και όχι «προγραμματισμένη» μπορεί να τον κάνει ένα εργαλείο ικανό να βοηθήσει στην εκπαιδευτική αναβάθμιση για όλα τα μαθήματα του αναλυτικού προγράμματος στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η εισαγωγή ενός κατάλληλου εκπαιδευτικού λογισμικού, ως εργαλείο υποστήριξης της διδασκαλίας, δίνει τη δυνατότητα στον δάσκαλο να προγραμματίσει και να οργανώσει το μάθημά του, ώστε να γίνει κατανοητό και ευχάριστο το περιεχόμενο της γνώσης. Θα βοηθούσε στη χρησιμοποίηση του υπολογιστή ως εποπτικού μέσου διδασκαλίας, και στην αξιολόγηση των μαθητών. Θα συμπληρώνει το σχολικό εγχειρίδιο και θα αποτελεί ένα επιπλέον κίνητρο για τη συνεργασία δασκάλου και μαθητή.
Η εκπαιδευτική πολιτική θα πρέπει να θεωρήσει τον υπολογιστή ως ένα εργαλείο που θα βοηθήσει στην ουσιαστική συμμετοχή των μαθητών στην εκπαιδευτική διαδικασία και θα τους ενθαρρύνει στην αντιμετώπιση εκπαιδευτικών και άλλων προβλημάτων. Στα αναλυτικά προγράμματα αλλά και στην όλη δομή του εκπαιδευτικού συστήματος πρέπει να δοθεί βαρύτητα στην πληροφορική, ώστε η παιδεία να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις του σύγχρονου σχολείου. Η διδασκαλία όλων των μαθημάτων δεν μπορεί να είναι αποκομμένη και απονευρωμένη από το κοινωνικό, ηθικό και ανθρωπιστικό περιεχόμενό της, και αυτό το περιεχόμενο πρέπει πάντοτε να εμπεριέχει κάτι το νέο, το διαφορετικό, ένα ανθρωπιστικό στίγμα.
Ο υπολογιστής είναι εργαλείο ικανό να βοηθήσει στην εκπαιδευτική αναβάθμιση για όλα τα μαθήματα του αναλυτικού προγράμματος και όχι μόνο αντικείμενο προς μάθηση ή τεχνικό εργαλείο εξειδικευμένης γνώσης. Ο υπολογιστής μπορεί να προσφέρει γρήγορη και αξιόπιστη ανταπόκριση, η οποία δεν ασκεί κριτική και είναι δίκαιη. Αυτό οδηγεί σε ένα φιλικό περιβάλλον, στο οποίο οι μαθητές ενθαρρύνονται να βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα. Θεωρείται απαραίτητη η χρήση των υπολογιστών όχι μόνο σαν αντικείμενα προς μάθηση, αλλά και ως εργαλεία για αυτό-εξέλιξη των μαθητών. Η τελευταία αυτή χρήση είναι κατά πολύ πιο συνυφασμένη με την υποχρεωτική εννιάχρονη γενική παιδεία. Οι μαθητές πρέπει να αποκτήσουν την ικανότητα να εξερευνούν, να αναζητούν, να ανακαλύπτουν, να συλλέγουν και να παράγουν πληροφορία. Να μπορούν να διαχειρίζονται την πληροφορία, να την επεξεργάζονται με κριτική σκέψη και μεθοδικότητα, να την παρουσιάζουν σε κατάλληλη μορφή και να τη διανέμουν (Ράπτης & Ράπτη, 2001).
Η υψηλή εκπαιδευτική τεχνολογία παρέχει στο μαθητή πρόσβαση σε πλούσιες πηγές πληροφοριών και εκπαιδευτικού υλικού και συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση δύσκολων εννοιών, παρέχοντας τη δυνατότητα πολλαπλών εφαρμογών. Όμως συμβάλλουν στη μάθηση μόνο όταν χρησιμοποιούνται μέσα από κατάλληλα σχεδιασμένες δραστηριότητες και με σαφώς καθορισμένους διδακτικούς στόχους. Η πληροφορική προσφέρεται για περισσότερη ατομική χρήση, η οποία πρέπει να είναι λογική, να κινείται μέσα στα όρια του μέτρου, για να είναι χρήσιμη και αποτελεσματική. Διαφορετικά μπορεί να γίνει αυτοσκοπός, που πιέζει και κάνει τη διδασκαλία να ασφυκτιά, ενώ την αποπροσανατολίζει από τους πραγματικούς της στόχους (Ντάγκας, 2000). Το ζητούμενο είναι να αποφευχθεί η πολυδιάσπαση του εκπαιδευτικού συστήματος σε γνωσικού και τεχνολογικού και να αποτραπεί μια φροντιστηριακού τύπου κατάρτιση των μαθητών και των εκπαιδευτικών.
Πρέπει να αναπτυχθούν προγράμματα και μέθοδοι ενσωμάτωσης των νέων τεχνολογιών στην εκπαιδευτική πρακτική. Η κοινωνία καλείται να καταστήσει τα τεχνολογικά επιτεύγματα προσιτά για όλα τα παιδιά και αυτό αποτελεί μια πρόκληση, ιδιαίτερα για εκείνες τις κατηγορίες των παιδιών που στερούνται ευκαιριών λόγω φτώχειας και άλλων αδυναμιών. Η εισαγωγή της εκπαιδευτικής τεχνολογίας στα σχολεία οφείλει να αποτελεί συστατικό μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για μεταρρύθμιση με στόχο την βελτίωση της εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά. Τεχνολογία χωρίς μεταρρύθμιση θα έχει μηδαμινή αξία. Χωρίς τις νέες τεχνολογίες μια ευρεία μεταρρύθμιση είναι μάλλον αδύνατη.
Η οργάνωση της διδασκαλίας και της μάθησης θα πρέπει να εστιασθεί στη διαμόρφωση ενός μαθησιακού περιβάλλοντος που δεν θα αποξενώνει τον μαθητή από το νόημα των πραγμάτων και την απελευθερωτική δημιουργία, αλλά θα εντοπίζει αυτός τα ουσιώδη στην αναζήτηση σημασιών και όχι στην παθητική αποδοχή. Η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και στάσης είναι ένα ζητούμενο που χρειάζεται προσπάθεια και άσκηση. Είναι όμως και η μόνη λύση όχι μόνο για την άμυνα του ανθρώπου απέναντι στην πολυπλοκότητα των δικτύων επικοινωνίας και πληροφόρησης, αλλά και την ανάπτυξη της ικανότητάς του να θέτει τάξη στο πληροφοριακό χάος που τον περιβάλλει. (Hardy, 2000).
Στόχος του σύγχρονου σχολείου είναι η συμβολή του στην ολόπλευρη και ισόρροπη ανάπτυξη των διανοητικών και ψυχοσωματικών δυνάμεων του μαθητή, μέσα από τη διαμόρφωση ενός κατάλληλου και αποτελεσματικού σχολικού - παιδαγωγικού περιβάλλοντος, το οποίο μπορεί και πρέπει να προστατεύσει τον μαθητή από την ‘‘πληροφοριακή ρύπανση’’, η οποία προκαλείται από ποικίλες και ανεξέλεγκτες εξωσχολικές πηγές. Οι νέες τεχνολογίες πρέπει να αποτελέσουν απαραίτητο μέρος και συστατικό στοιχείο της σχολικής ζωής, ώστε με τις τεράστιες δυνατότητες άμεσης επικοινωνίας και πρόσβασης σε πηγές γνώσης και πληροφόρησης που προσφέρουν να έχουμε ένα δίκαιο εκπαιδευτικό σύστημα που προσφέρει ίσες ευκαιρίες στους νέους.
Τα αρνητικά στοιχεία, τα μειονεκτήματα και οι κίνδυνοι από τη χρήση της πληροφοριακής επικοινωνιακής τεχνολογίας
Τα μειονεκτήματα και οι κίνδυνοι από τη χρήση της υψηλής τεχνολογίας είναι οι αναξιόπιστες πληροφορίες, ο κίνδυνος της πορνογραφίας, τα ζητήματα ήθους, η πρόσβαση χωρίς άδεια (γνωστό ως ‘‘hacking’’), η μη ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων και οι άνισες και μη ισότιμες ευκαιρίες πρόσβασης στις πηγές πληροφόρησης (έτσι υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθούν μεγάλες διαφορές στους μαθητές). Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιούν, ελεύθερα, την πληροφοριακή επικοινωνιακή τεχνολογία, να αντλούν γνώσεις, να συμμετέχουν σε συζητήσεις, να παίζουν παιχνίδια και να βρίσκουν πληροφορίες. Αλλά για να κάνουν ελεύθερη χρήση όλων των διαδικτυακών υπηρεσιών, χρειάζεται ένα ασφαλές, προστατευμένο ηλεκτρονικό περιβάλλον. Δεν πρέπει να υποτιμάμε την καθημερινή έκθεση των παιδιών στο επιβλαβές και επικίνδυνο - σε ορισμένες περιπτώσεις - περιεχόμενο του διαδικτύου. Δυστυχώς, πρώτη θεματική κατηγορία στο διαδίκτυο αποτελεί η πορνογραφία και ακολουθούν οι ηλεκτρονικές γνωριμίες, που έχουν αναδειχτεί σε βιομηχανία μεγάλων κερδών. Επίσης διακινούνται ηλεκτρονικά δεκάδες φάρμακα και σκευάσματα, χωρίς έγκριση και έλεγχο, μέσω πιστωτικών καρτών.
Οι νέες τεχνολογίες παρέχουν νέες δυνατότητες, εμπλέκονται όμως πολλοί κίνδυνοι στην ανάπτυξή τους. Σύμφωνα με τον Hamelink (2002), αυτοί μπορεί να είναι:
• Εμπορικότητα. Υπάρχει ο κίνδυνος η ανάπτυξη των προγραμμάτων και των υπολογιστών να βρίσκεται μόνο σε χέρια ανθρώπων ή εταιριών με εμπορικά ενδιαφέροντα. Τα προγράμματα θα αναπτύσσονται για να διασκεδάζουν ή για να βοηθούν την παραγωγικότητα, αλλά το ερώτημα είναι πόσο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το δυναμικό της τεχνολογίας, για να καλυτερεύσουμε την εκμάθηση;
• Τεχνοκρατισμός. Υπάρχει ο κίνδυνος οι τεχνικοί προσανατολισμοί, να γίνουν η κινητήρια δύναμη στην ανάπτυξη. Οι καινοτομίες των Νέων Τεχνολογιών μπορεί να είναι το αποτέλεσμα των βιομηχανικών απαιτήσεων και όχι των εκπαιδευτικών αναγκών. Έτσι είναι πιθανόν τα εκπαιδευτικά προγράμματα να σχεδιαστούν από τεχνικούς και όχι από τους εκπαιδευτικούς.
• Αύξηση της εκπαιδευτικής ανισότητας ανάλογα με το εισόδημα της οικογένειας του μαθητή. Ακόμα και αν οι υπολογιστές γίνουν φθηνότεροι, το ποσό για την αγορά ενός υπολογιστή δεν είναι ευκαταφρόνητο. Οι περισσότερες οικογένειες ακόμα δεν έχουν την δυνατότητα να αγοράσουν υπολογιστή για τα παιδιά τους (πόσο μάλλον όταν η εξέλιξη της τεχνολογίας απαιτεί συνεχείς αναβαθμίσεις και όλο και περισσότερα χρήματα με το πέρασμα του χρόνου).
• Ηθικά ζητήματα. Ο εκπαιδευτικός συνήθιζε να είναι ο μόνος που έλεγχε το επίπεδο των γνώσεων που παρουσιάζονταν στο μάθημα. Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και το διαδίκτυο δίνει στους μαθητές απεριόριστες δυνατότητες να παίρνουν πληροφορίες από πολλές πηγές. Έτσι είναι πιθανόν να βρεθούν στο διαδίκτυο πολλές αντι-εκπαιδευτικές πληροφορίες. Από την άλλη είναι πολύ πιο εύκολο για έναν ανήλικο μαθητή να φέρει στο σπίτι του ένα CD, εύκολα αντιγράψιμo, με κάθε είδους ανεξέλεγκτο υλικό, παρά ένα περιοδικό ή βιβλίο.
• Κοινωνικές όψεις. Οι μαθητές είναι πολύ πιθανόν να κάθονται πολλές ώρες μπροστά στον υπολογιστή. Υπάρχει ο κίνδυνος οι σχέσεις μεταξύ των μαθητών, που είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη κοινωνικών και επικοινωνιακών ικανοτήτων, να αντικατασταθούν από τη σχέση μαθητή - υπολογιστή. Πολλοί έχουν εκφράσει την άποψη ότι ο συναισθηματικός κόσμος του ανθρώπου μπορεί να αλλάξει σε μέγιστο βαθμό αντικαθιστώντας την ανάγκη για επικοινωνία με την χρήση του υπολογιστή. Αυτός ο κίνδυνος είναι ακόμα μεγαλύτερος στην εφηβική ηλικία, κατά την οποία αναπτύσσεται η προσωπικότητα του ατόμου.
Πολλά λογισμικά είναι χαμηλής ποιότητας και περιορισμένης εκπαιδευτικής χρησιμότητας, ενώ το είδος και η ποιότητα του λογισμικού που χρησιμοποιεί το παιδί παίζουν σημαντικό ρόλο στη μάθηση και στην ανάπτυξη της δημιουργικότητάς του (Cook, D. & Finlayson, H., 1999). Ακόμη παρατηρείται προνομιακή χρήση της αγγλικής, εις βάρος των άλλων γλωσσών, και τάση ισοπέδωσης της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας κάθε λαού. Τέλος αναφέρονται προβλήματα στην όραση και γενικά στην υγεία των παιδιών, λόγω της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που εκπέμπει κάθε ηλεκτρονική συσκευή. Επειδή η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία συσκευών όπως ο υπολογιστής και η τηλεόραση γίνεται επιβλαβής, ιδιαίτερα στα παιδιά, όταν είναι μακροχρόνια, συνίσταται ο περιορισμός του χρόνου παραμονής μπροστά από μία οθόνη, η μεγάλη απόσταση του σώματος από την οθόνη και τα συχνά διαλείμματα από την εργασία με τον υπολογιστή.
Η αμερικανική ακαδημία παιδιατρικής ζητά να τεθούν όρια στην παραμονή των πολύ μικρών παιδιών μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή ή της τηλεόρασης και επισημαίνει ότι η κατάχρηση της υψηλής τεχνολογίας μειώνει τη δημιουργικότητα, τη φαντασία και τη διάθεση για δράση (U.S.A. - Α.P.A.- The Medical Report, July 2004). Οι συνέπειες στην υγεία από την μακροχρόνια και υπερβολική χρήση των υπολογιστών κάτω από ακατάλληλες συνθήκες (κακός φωτισμός, ακατάλληλα έπιπλα, ακατάλληλος ή εσφαλμένα συνδυασμένος εξοπλισμός κ.λπ.) είναι μυοσκελετικές διαταραχές και κακώσεις, διαταραχές στην όραση, φωτοευαισθητική επιληψία (σε άτομα με επιληπτική προδιάθεση) και τέλος, επιπτώσεις από την εκπεμπόμενη ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, 1999). Το 73% των εργαζομένων που δουλεύουν μπροστά σε ηλεκτρονικό υπολογιστή παραπονούνται για πόνους στις αρθρώσεις, το 44% για θολή όραση, το 21% για ξηροφθαλμία και το 20% για πονοκεφάλους (Ελληνικό Ινστιτούτο Οπτομετρικών Ερευνών, 2003). Η έκθεση στην τοξική σκόνη που συγκεντρώνεται σε επεξεργαστές και οθόνες υπολογιστών είναι αιτία παθήσεων του νευρικού και αναπαραγωγικού συστήματος.
Οι διάφοροι κίνδυνοι που απειλούν τα παιδιά στο διαδίκτυο είναι:
• Έκθεση σε ακατάλληλο υλικό. Το διαδίκτυο περιέχει επιβλαβές και πορνογραφικό υλικό. Τα παιδιά μπορεί να επισκεφθούν κόμβους με ακατάλληλο περιεχόμενο και να εκτεθούν σε υλικό, το οποίο είναι σεξουαλικής φύσεως, περιέχει μηνύματα μίσους ή βίας και ενθαρρύνει επικίνδυνες ή παράνομες δραστηριότητες.
• Σωματική παρενόχληση και κακοποίηση. Όταν τα παιδιά περιηγούνται στο διαδίκτυο μπορεί άθελά τους να δώσουν πληροφορίες ή ακόμη και να κανονίσουν ένα «ραντεβού» το οποίο ίσως να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλειά τους ή την ασφάλεια άλλων μελών της οικογένειας.
• Παρενόχληση με μηνύματα. Υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος, το παιδί να λάβει μηνύματα ή να συμμετάσχει σε μια συζήτηση, της οποίας τα μηνύματα είναι προσβλητικά ή επιθετικά. Τα μηνύματα αυτά μπορούν να του προκαλέσουν μεγάλη αναστάτωση, να του δώσουν λάθος εντυπώσεις και να του δημιουργήσουν ένα σωρό προβλήματα, τα οποία δεν είναι πάντοτε άμεσα ορατά.
• Δημιουργία νομικών προβλημάτων. Το παιδί μπορεί να κάνει κάτι εν αγνοία του, το οποίο παραβιάζει τα δικαιώματα κάποιου άλλου ατόμου, δημιουργώντας έτσι - πιθανώς - ένα νομικό πρόβλημα.
• Δημιουργία οικονομικών προβλημάτων. Αν το παιδί ξέρει τον αριθμό μιας πιστωτικής κάρτας, μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Μπορεί να κάνει ψώνια στο διαδίκτυο, να χρησιμοποιήσει κόμβους, η πρόσβαση στους οποίους χρεώνεται (χωρίς πιθανώς να καταλαβαίνει τι κοστίζει αυτό) και να παίξει σε ηλεκτρονικά καζίνο και στοιχήματα. Μερικοί τέτοιοι κόμβοι ελέγχουν την ηλικία του επισκέπτη θέτοντας επιπρόσθετα ερωτήματα, όχι όμως όλοι.
Το διαδίκτυο μπορεί να αποτελέσει ‘‘παγίδα’’ για σεξουαλική ή οικονομική εκμετάλλευση. Τα παιδιά και οι έφηβοι μπορούν να βρουν πληροφορίες για να κατασκευάσουν ή να παραγγείλουν ναρκωτικές και φαρμακευτικές ουσίες, τους τρόπους για να γίνουν ‘‘χάκερς’’ και να ‘‘καταστρέψουν’’ ιστοσελίδες εταιριών ή διεθνών οργανισμών και τέλος να ποντάρουν ηλεκτρονικά σε καζίνο και στοιχήματα. Παγκοσμίως υπάρχουν περίπου 10.000.000 ιστότοποι με ρατσιστικά ή πορνογραφικά θέματα, ενώ έχουν καταγραφεί πάνω από 120 περιπτώσεις ιστοτόπων στην ελληνική γλώσσα με παράνομη θεματολογία, που περιείχαν μέχρι και πορνογραφικές φωτογραφίες ανηλίκων ή ενθάρρυναν τους νέους στη χρήση βίας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα προσπάθειας εξαπάτησης μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είναι τα μηνύματα που ζητάνε δωρεές για τα θύματα της τρομοκρατίας. Είναι προφανές ότι κανένας από τους υποτιθέμενους δικαιούχους δεν θα λάβει αυτά τα χρήματα. Άλλες περιπτώσεις ηλεκτρονικών μηνυμάτων είναι με ‘‘spam’’ λογισμικό, διαφημίσεις χωρίς αξία, προσφορά ηλεκτρονικών υπολογιστών από ανύπαρκτες εταιρίες, τρόποι γρήγορου πλουτισμού, θεραπείες για αρρώστιες, γνωριμίες και πορνογραφικές φωτογραφίες. Το δίκτυο παροχών Internet, ‘‘Yahoο’’ σταμάτησε την πώληση προϊόντων προπαγάνδας των Νεο-Ναζί, μετά από απόφαση της γαλλικής δικαιοσύνης, ενώ και η αμερικανική κυβέρνηση εξέδωσε προειδοποίηση για την αγορά βλαβερών φαρμάκων μέσω του διαδικτύου. Στην ετήσια έκθεση της Διεθνούς Επιτροπής του Ο.Η.Ε. για το 2006, με θέμα το έλεγχο των ναρκωτικών αναφέρεται ότι το διαδίκτυο έχει μετατραπεί σε βασικό δίκτυο διακίνησης ναρκωτικών ουσιών για τα κυκλώματα εμπορίας καθώς και για τη ‘‘διαφήμισή’’ τους (U.N.-Org-Action report of the Secretary-General, 2006). Το ζητούμενο είναι η θέσπιση ενός περιβάλλοντος εργασίας που θα αποθαρρύνει και θα αποτρέπει τη πρόσβαση σε ιστοσελίδες που περιέχουν περιεχόμενο που προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και προπαγανδίζει τη βία, το μίσος, το ρατσισμό και την επιθετική συμπεριφορά.
Τέλος ο χρήστης της Π.Ε.Τ. κινδυνεύει να πέσει θύμα διαδικτυακής απάτης, δηλαδή ένα είδος κυβερνοεγκλήματος που πραγματοποιείται μέσω e-mail, ιστοσελίδων, chat-rooms ή φόρουμ. Υπάρχουν διάφορες ενέργειες (όπως το phishing και το pharming) με τις οποίες προσπαθούν να αποκαλύψουν οι αποδέκτες προσωπικά δεδομένα, όπως στοιχεία πιστωτικών καρτών και προσωπικούς κωδικούς. Για την προστασία των ψηφιακών δεδομένων απαιτείται η χρήση ενός firewall προγράμματος ή μιας εφαρμογής που ενσωματώνει firewall και μπορεί να περιλαμβάνει διάφορες λειτουργίες ασφαλείας, όπως ένα firewall, τη διαχείριση προγραμμάτων, το κλείδωμα της σύνδεσης, και ζώνες οι οποίες ενημερώνουν για κάθε πρόγραμμα που προσπαθεί να συνδεθεί με το διαδίκτυο. Το firewall αποτελεί επίσης εργαλείο προστασίας κατά εισβολών στο σύστημα από «κυβερνοχωροπειρατές» (hackers). Κυρίως όμως εκτός από τα προγράμματα ασφαλείας, εκείνο που εξασφαλίζει την καλύτερη προστασία από όλα τα κακόβουλα λογισμικά είναι ο ίδιος ο χρήστης, ο οποίος πρέπει να είναι προσεκτικός στις επιλογές του, να γνωρίζει τους κινδύνους του Διαδικτύου και να ελέγχει προσεκτικά τα ηλεκτρικά μηνύματα που λαμβάνει.
Τα παιδιά πρέπει να παίζουν αρκετές ώρες εκτός σπιτιού αναπτύσσοντας έντονη φυσική δραστηριότητα, γιατί έτσι αναπτύσσεται σωστά ο εγκέφαλος, οι φυσικές δεξιότητες και η ευφυΐα του παιδιού. Αντίθετα, η συνεχής και πολύωρη ενασχόληση με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, περιορίζουν τη σωστή πνευματική και σωματική ανάπτυξη των παιδιών. Ιδιαίτερα μέχρι την ηλικία των δώδεκα ετών πρέπει να περιορίζεται το ‘‘φόρτωμα’’ με μαθήματα υπολογιστών, ξένες γλώσσες, μουσική και άλλα παρόμοια, που κλείνουν τα παιδιά με τις ώρες σε ένα συγκεκριμένο χώρο και του στερούν τη χαρά του παιχνιδιού σε εξωτερικό χώρο ή στη φύση. Το παιδί πρέπει να μαθαίνει μέσα από τη βιωματική, άμεση εμπειρία και της έκθεσης σε ποικίλα ερεθίσματα. Είναι απαραίτητο και ευεργετικό το παιχνίδι σε ομάδες, καθώς τα παιδιά υποδύονται ρόλους, χρησιμοποιούν τη φαντασία τους και δεν ακολουθούν ένα έτοιμο σενάριο δράσης, σαν αυτό που προτείνουν πολλά ηλεκτρονικά παιχνίδια.
Ο σύγχρονος άνθρωπος δέχεται ένα τεράστιο όγκο πληροφοριών, που πρέπει να επεξεργαστεί, ν’ αξιολογήσει και ν’ απορρίψει ή να αξιοποιήσει μέσα σ’ ένα ορισμένο χρόνο. Ο νέος στην ψηφιακή εποχή, αν απορροφηθεί από τη γοητεία του «φανταστικού» και εύκολου δρόμου της έτοιμης και άκριτης γνώσης, μπορεί να χάσει την ικανότητά του για εμβάθυνση των εννοιών και την κριτική σκέψη. Τα αποτελέσματα είναι η διάσπαση της προσοχής, η δυσκολία συγκέντρωσης και η απονάρκωση του πνεύματος. Οι μαθητές πρέπει να εκπαιδεύονται στη διαχείριση και στο «ξεσκαρτάρισμα» του όγκου της πληροφορίας που λαμβάνουν από το διαδίκτυο και στην ανάπτυξη της ικανότητας της μετουσιώσεως της επιλεγμένης πληροφορίας σε γνώση. Να διδάσκονται μαζί με τις τεχνολογικές δεξιότητες και τον τρόπο ανάπτυξης δυναμικής και κριτικής σκέψης. Είναι σημαντικό να αυξηθεί η ενασχόληση των παιδιών με ζωτικής σημασίας δραστηριότητες. Να ενθαρρυνθεί ο διάλογος, το διάβασμα βιβλίων, το παιχνίδι με άλλα παιδιά και γενικά δραστηριότητες που εξασκούν το σώμα και το μυαλό.
Ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Myspace, Hi5)
Υπάρχουν οι Ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης (Social Networking) όπως το Facebook, το MySpace και το Hi5, οι οποίες άλλαξαν τα δεδομένα της ανθρώπινης επικοινωνίας, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων. Οι ιστοσελίδες αυτές (Social Networks) είναι πολύ δημοφιλείς στις μικρότερες ηλικίες (18 – 25 ετών) με αυξανόμενη τάση ψηφιακών επισκέψεων. Η κοινωνική δικτύωση είναι η νέα μόδα του Διαδικτύου. Σε αυτούς τους ιστοχώρους, γνωστούς και ως Social Networks ή SNS, τα παιδιά και οι νέοι ανταλλάσσουν σκέψεις και πληροφορίες σχετικά με τα ενδιαφέροντά τους, δημοσιεύουν και ανταλλάσσουν την μουσική τους, δέχονται σχόλια από φίλους και επισκέπτες, δημοσιεύουν εικόνες και βίντεο δικά τους ή φίλων τους και συνδέονται με τις ιστοσελίδες άλλων χρηστών. Οι χρήστες όμως πρέπει να ακολουθούν κάποιους κανόνες καλής συμπεριφοράς, όπως η αποφυγή ανάρτησης προσβλητικού και υβριστικού περιεχομένου, να μην αποδέχονται εύκολα δικτυακούς φίλους και κυρίως η ολιγόωρη παραμονή, ώστε να μη συγχέεται το φανταστικό με το πραγματικό.
Για ασφαλή κοινωνική δικτύωση παραθέτουμε αναλυτικά μερικούς κανόνες:
• Δεν θα πρέπει να δίνεται σε κανέναν ο κωδικός πρόσβασης στο εικονικό προφίλ. Όποιος αποκτά πρόσβαση στο προφίλ μπορεί να διαχειριστεί πλήρως τα δεδομένα που εμφανίζονται σε αυτό.
• Πριν εγγραφούμε σε μια ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης αναζητούμε τη δήλωση περί απορρήτου και κατανοούμε πλήρως με ποιον τρόπο θα χρησιμοποιούνται από την ιστοσελίδα τα προσωπικά μας δεδομένα (privacy policy).
• Από τη στιγμή που δημιουργούμε το εικονικό μας προφίλ θα πρέπει να πάμε στο μενού των ρυθμίσεων για τη διαχείριση των προσωπικών μας δεδομένων και να αλλάξουμε τις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις (privacy settings).
• Περιορίζουμε την πρόσβαση στο προφίλ μας. Έτσι, θα είναι δυσκολότερη η άντληση πολλών έγκυρων προσωπικών δεδομένων και πληροφοριών από επιτήδειους οι οποίοι τα χρησιμοποιούν για εξειδικευμένη επίθεση phishing μέσω των ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης.
• Να μην ανεβάζουμε στο προφίλ μας φωτογραφίες όπου φαίνεται καθαρά η τοποθεσία στην οποία βρισκόμαστε, ειδικότερα αν πρόκειται για το σπίτι μας, το σχολείο ή μέρη που συχνάζουμε. Έτσι μειώνονται οι πιθανότητες εντοπισμού μας στον φυσικό κόσμο.
• Αν δεχθούμε ένα προσβλητικό ή ανεπιθύμητο μήνυμα, χρησιμοποιούμε την ενσωματωμένη μέθοδο καταγγελιών της ιστοσελίδας κοινωνικής δικτύωσης που χρησιμοποιούμε (report).
• Οι πληροφορίες που δημοσιεύουμε στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης είναι δημόσια προσπελάσιμες, επομένως, καλό θα είναι να μη δημοσιεύουμε στοιχεία και φωτογραφίες που θα μας έφερναν σε δύσκολη θέση. Ακόμα και όταν διαγράφουμε το προφίλ μας πολλές πληροφορίες δεν αφαιρούνται και ενδέχεται επίσης να τις συναντήσουμε και αλλού στο Διαδίκτυο.
• Να γνωρίζετε ότι από τη στιγμή που προσθέτουμε στη λίστα των φίλων μας κάποιο άτομο (αποδοχή «friend request»), αυτό αποκτά πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα που εμφανίζονται στο προφίλ μας, μεταξύ των οποίων οι φωτογραφίες και τα στοιχεία επικοινωνίας μας.
• Οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης προσφέρουν πολλές εφαρμογές (παιχνίδια, κουίζ, κ.λπ.) τα οποία δεν υπόκεινται πάντα στην πολιτική απορρήτου της ιστοσελίδας και επομένως μπορούν να διαχειριστούν τα προσωπικά μας δεδομένα με διαφορετικό τρόπο.
• Να έχουμε πάντα υπόψη ότι στους εικονικούς κόσμους είναι εύκολο να δημιουργήσει κανείς μια «ψεύτικη ταυτότητα» και να παραπλανήσει άλλους χρήστες. Επομένως, θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί με τους εικονικούς φίλους.
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού
Oι μαθητές, έχοντας πρόσβαση σε ένα τόσο ευρύ φάσμα πληροφοριών, καλούνται να αναπτύξουν ικανότητες που θα τους επιτρέψουν να οργανώσουν και να διαχωρίσουν τις γνώσεις τους. Έτσι οι εκπαιδευτικοί είναι απαραίτητο όχι μόνο να ενθαρρύνουν τους μαθητές τους να διερευνούν τον Κυβερνοχώρο, αλλά επίσης να επεξεργάζονται και να ασκούν κριτική στο υλικό που βρίσκουν, να κρίνουν την αυθεντικότητα και την εγκυρότητα των πληροφοριών, να εξετάζουν όλες τις απόψεις και μέσα από αυτές τις διεργασίες να αναπτύσσουν το δικό τους τρόπο κατανόησης του θέματος. Ο δάσκαλος πρέπει διαρκώς να παρακολουθεί την πορεία των αναζητήσεών τους, να κάνει ερωτήσεις και να συζητά τα αποτελέσματα των ερευνών τους και να τους ενθαρρύνει. Οι μαθητές είναι χρήσιμο να ασκούν κριτική στις πηγές τους, να αξιολογούν και να κατανοούν τις πληροφορίες που συλλέγουν και όχι απλώς να αναπαράγουν όσα βλέπουν στην οθόνη.
Τα σχολεία, ακόμα και αν αποφάσιζαν να μην χρησιμοποιούν υπολογιστές, θα επηρεάζονταν από την επανάσταση της πληροφορικής. Ένας αυξανόμενος αριθμός παιδιών έχουν πρόσβαση σε υπολογιστή στα σπίτια τους, και όλο και λιγότεροι είναι οι χώροι που δεν χρησιμοποιούν υπολογιστή. Αν τα σχολεία δεν πάρουν μέρος στην τεχνολογική επανάσταση, θα αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο να αυξηθεί ακόμα πιο πολύ το χάσμα μεταξύ αυτών και της υπόλοιπης κοινωνίας. Δεν είναι όμως αρκετό να τοποθετηθούν ένας ή περισσότεροι υπολογιστές σε μια γωνία κάθε αίθουσας. Ο εκπαιδευτικός δεν είναι πια ο «παντογνώστης» αλλά, περισσότερο, ο οδηγός ο οποίος βοηθά τους μαθητές να προσεγγίζουν και να μοιράζονται τις γνώσεις. Ένας μαθητής έχοντας απλά πρόσβαση στο διαδίκτυο και ανταλλάσσοντας μηνύματα, χωρίς καμία παιδαγωγική προσέγγιση είναι φανερό ότι δεν μορφώνεται. Είναι έτσι πρωταρχικό για τους εκπαιδευτικούς να ενσωματώσουν υπολογιστικές δραστηριότητες σε μια καθορισμένη εκπαιδευτική εργασία.
Αν επιδιώκουμε να αξιοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες με στόχο τη δημιουργία μιας καλύτερης κοινωνίας, χρειαζόμαστε εκπαιδευτικούς όλων των ειδικοτήτων και επιπέδων εφοδιασμένους όχι μόνο με γνώσεις και δεξιότητες σχετικά με τη χρήση τους, αλλά κυρίως με θετικές στάσεις απέναντι σε βασικές αξίες, όπως είναι η ζωή και η ελευθερία του ανθρώπου, η κοινωνική ισότητα και δικαιοσύνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η προστασία του περιβάλλοντος και, προφανώς η αξία της ίδιας της γνώσης. Είναι προτιμότερο ως εκπαιδευτικοί να γνωρίσουμε τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, να τους χρησιμοποιήσουμε εμείς όπως θέλουμε και να τους τοποθετήσουμε εκεί όπου είναι η θέση τους, ανάμεσα στα εκπαιδευτικά εργαλεία. Έτσι θα μπορέσουμε να εκμεταλλευτούμε όλες τις δυνατότητές τους.
Από τον παιδαγωγό εξαρτάται αν αυτός ο κόσμος της εικόνας και του ήχου, θα μπορέσει να συγκινήσει τα μάτια του λογισμού και της ψυχής και θα κάνει το έργο της μάθησης, εικόνες μνημονικές, έργα του νου και της καρδιάς μαζί. Καλός δάσκαλος δεν είναι αυτός που δίνει τη γνώση έτοιμη, αλλά εκείνος που εμπνέει το μαθητή, να τη βρει μόνος του. Συμβουλεύει το παιδί, το βοηθά, το ενθαρρύνει και το στηρίζει, όπου έχει ανάγκη. Το ενδιαφέρον του και η αγάπη του γι’ αυτό, τίθενται πιο πάνω από την ξερή γνώση και από κάθε εποπτικό μέσο όπως ο υπολογιστής.
Η χρήση του υπολογιστή στην τάξη είναι μια πολύπλοκη διαδικασία. Δεν αρκούν οι τεχνικές δεξιότητες και οι θετικές στάσεις από την πλευρά του εκπαιδευτικού για να γίνει εφικτή και η παιδαγωγική του αξιοποίηση. Αυτό είναι περισσότερο ζήτημα μεταρρύθμισης της λειτουργίας της σχολικής τάξης, είναι ζήτημα παιδαγωγικό παρά τεχνικό, σχετίζεται με αλλαγή του ρόλου του δασκάλου και των καθημερινών ενεργειών στη σχολική τάξη. Από την επισκόπηση της χρήσης του υπολογιστή σε διάφορες χώρες και των εμποδίων που συναντά στην σχολική τάξη έγινε ορατό ότι υπάρχουν ισχυρές τάσεις περιθωριοποίησής του ή ένταξής του σε προϋπάρχουσες στοχεύσεις και πρακτικές και έτσι μειώνονται οι πιθανότητες να γίνει όχημα ανανέωσης της σχολικής ζωής.
Για να πετύχει οποιοδήποτε πρόγραμμα εισαγωγής της Π.Ε.Τ. στην εκπαίδευση χρειάζονται ισότιμες ευκαιρίες σε όλα τα σχολεία για δημιουργία εργαστηρίων ηλεκτρονικών υπολογιστών, πρόσβαση σε δίκτυα και χρήση λογισμικών πακέτων. Ακολουθεί η συνεχής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων και η παροχή κινήτρων για εξοικείωση με τα νέα δεδομένα και η ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην εκπαιδευτική πρακτική. Βέβαια, προϋπόθεση για καινοτόμο χρήση της Π.Ε.Τ. είναι να ενταχθεί ο υπολογιστής σε μια πορεία ανάπτυξης συνθετότερων διανοητικών δεξιοτήτων. Ο υπολογιστής είναι ένα σκαλοπάτι για να επιτευχθεί αυτή η ποιοτική αλλαγή στη σκέψη του μαθητή. Η χρήση του εμφανίζεται αδιαχώριστα συνδεδεμένη με τον τρόπο, με τον οποίο ο δάσκαλος συγκροτεί τις παιδαγωγικές καταστάσεις και την παιδαγωγική αλληλεπίδραση.
Γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η συνεχής επιμόρφωση και η Δια Βίου Εκπαίδευση όλων των εκπαιδευτικών στη σωστή χρήση των νέων τεχνολογιών. Ο Richard Noss (1996) είπε: «Για κάθε δραχμή που ξοδεύεται για αγορά υπολογιστών και εκπαιδευτικού λογισμικού πρέπει να ξοδεύονται άλλες δέκα για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών». Η επιμόρφωση στις μέρες μας είναι αναγκαία για όλους τους επαγγελματίες και πολύ περισσότερο για τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι αποτελούν σημαντικούς διαμεσολαβητές, τόσο για τη μάθηση και τη νοητική και ψυχική ανάπτυξη των νεαρών ατόμων, όσο και για τη διαμόρφωση του αυριανού ηγετικού, εργασιακού και πολιτιστικού δυναμικού της χώρας μας. Η Δια Βίου Εκπαίδευση θα μπορούσε να προσφέρει τα μέγιστα στο εκπαιδευτικό έργο. Ο παιδαγωγός θα πρέπει να αποκτήσει τα κατάλληλα εφόδια, ώστε από την μια μεριά ν’ ανταποκριθεί στις δυνατότητες αξιοποίησης των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η Π.Ε.Τ. και από την άλλη να μπορεί να προτάξει έναν κριτικό λόγο απέναντι στις δυνάμεις που χρησιμοποιούν την τεχνολογία ως μέσο χειραγώγησης και εκμετάλλευσης.
Ο ρόλος των γονέων
Ο ενεργός ρόλος του γονέα μπορεί να επηρεάσει και να μετριάσει τις αρνητικές επιπτώσεις της χρήσης των ηλεκτρονικών υπολογιστών (Μαλέτσκος, 2005). Κανείς δεν περιμένει από τους γονείς να είναι ειδικοί στο διαδίκτυο, στα πολυμέσα ή, γενικότερα, στην Π.Ε.Τ. Οι ρόλοι όμως που καλούνται να παίξουν για τη μάθηση των παιδιών τους είναι πολλαπλοί. Είναι επίσης γεγονός ότι τα παιδιά μαθαίνουν και προσαρμόζονται γρηγορότερα στις τεχνολογικές εξελίξεις από τους γονείς τους. Οι γονείς όμως μπορούν να αναλάβουν τους ουσιαστικούς - όσο και συμβολικούς - ρόλους του καθοδηγητή («μέντορα») και του υποστηρικτή, συμμετέχοντας με τα παιδιά τους στο «παιγνίδι της γνώσης» με τα νέα μέσα (Budin,1997). Για να το κάνουν αυτό θα πρέπει, πριν απ' όλα, να θεωρήσουν οι ίδιοι τους εαυτούς τους μαθητευόμενους και να υιοθετήσουν πρακτικές και στάσεις «Δια βίου» μάθησης. Σε αυτό το περιβάλλον, είναι κρίσιμο για τον γονιό να μπορεί να έχει στη διάθεσή του χρήσιμες συμβουλές ή και να αξιολογεί ο ίδιος και να συμβουλεύει το παιδί του - με τον κατάλληλο τρόπο - για τη χρήση και την επίσκεψη χρήσιμων κόμβων. Για μεν την περίπτωση των τίτλων πολυμέσων, βοήθεια μπορεί να παρασχεθεί και από το διαδίκτυο - όπως από τον κόμβο του δικτύου «Μένων» στη διεύθυνση www.menon.org/family¬¬¬¬_main.htm ή στη διεύθυνση www.stratari.gr, όπου κανείς μπορεί να βρει συστάσεις για την ποιότητα και την εκπαιδευτική χρησιμότητα (αξιοποίηση) ελληνικών εφαρμογών πολυμέσων. Έχει αναπτυχθεί λογισμικό που αναγνωρίζει, μπαίνοντας σε διαδικτυακούς τόπους επικοινωνίας, τα τυπικά δείγματα της προσέγγισης κάποιου που θέλει να εκμεταλλευτεί ή να εξαπατήσει ένα παιδί και τον εντοπίζει. Επίσης υπάρχουν υπηρεσίες ‘‘φιλτραρίσματος’’, ηλεκτρονικά μέσα προστασίας, από ανεπιθύμητο και επιβλαβές υλικό του διαδικτύου (για πληροφορίες και οδηγίες ασφαλούς πλοήγησης στις ιστοσελίδες: http://www.safeline.gr, http://www.safeweb.org.cy και http://www.safenet.gr).
Είναι γνωστή η συναισθηματική προσφορά της οικογένειας και η αξία του ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ των μελών της. Δεν πρέπει να παρασυρόμαστε από τους ξέφρενους ρυθμούς της εποχής μας, ούτε να αναλώνουμε όλο τον ελεύθερό μας χρόνο στην τηλεόραση, στους υπολογιστές και σε άλλα τεχνολογικά θαύματα. Ο κίνδυνος είναι ορατός και είναι να υποδουλωθεί το άτομο στο σύστημα που δημιούργησε. Αν βελτιώσουμε την επικοινωνία, αναβαθμίζεται η ποιότητα των σχέσεών ανάμεσα στους γονείς και στα παιδιά και δημιουργούνται ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί. Πρέπει παράλληλα προς τη γνώση και την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των παιδιών, να φροντίζουμε ιδιαίτερα για την αγωγή της καρδιάς, έχοντας επίγνωση την πλατωνική ρήση: ‘‘Πάσα γαρ επιστήμη χωριζομένη αρετής πανουργία, ου σοφία φαίνεται’’.
Συμπεράσματα και Προτάσεις
Η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στο σχολείο πρέπει να συνοδευτεί με τροποποίηση της δομής και των λειτουργιών του, γιατί η εκπαιδευτική τεχνολογία έχει διαφορετική λογική από εκείνη του σχολείου, δηλαδή της μετωπικής διδασκαλίας και του μαυροπίνακα. Απαιτείται στενή σχέση του σχολείου με το κοινωνικό και εργασιακό γίγνεσθαι, ώστε το σχολείο να ακολουθεί τις εξελίξεις και οι νέες τεχνολογίες να βοηθούν το παιδί προς την κατεύθυνση να μαθαίνει με ευχαρίστηση, χωρίς άγχος και καταπίεση με επιβαρημένα προγράμματα. Δεν πρέπει η εκπαιδευτική τεχνολογία να βλάψει την ικανότητα των παιδιών να μαθαίνουν. Η νέα γενιά θα γνωρίσει ούτως ή άλλως τον κόσμο της πληροφορικής, αλλά αυτό δεν χρειάζεται να γίνει εκβιαστικά από πολύ μικρή ηλικία. Η ‘‘πρώιμη’’ εξοικείωση με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή και το διαδίκτυο δεν προσφέρει τίποτε. Ακόμα και η πολύωρη ενασχόληση με τα εκπαιδευτικά παιχνίδια οδηγεί στην απομόνωση του παιδιού μπροστά στην οθόνη και μειώνει τον ωφέλιμο ελεύθερο χρόνο των παιδιών.
Το διαδίκτυο είναι ένας άναρχος χώρος, χωρίς κανένα έλεγχο, κάτι που δημιουργεί κινδύνους σε όσους έχουν πρόσβαση σ’ αυτόν. Δεν υπάρχει λογοκρισία, ούτε κάποιος νόμος που θα καθορίζει τι είναι κατάλληλο ή ακατάλληλο, ηθικό ή ανήθικο. Υπάρχουν αμφιβολίες και ανησυχίες για την ποιότητα της πληροφορίας που υπάρχει και βρίσκει κανείς στο διαδίκτυο, η οποία μπορεί να επηρεάσει και την ποιότητα της εκπαίδευσης, αλλά και τον τρόπο απόκτησης της γνώσης. Προτείνουμε τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας γύρω από το ηλεκτρονικό έγκλημα. Επίσης τη διδασκαλία μαθημάτων «ασφαλούς χρήσης του διαδικτύου» στο ελληνικό σχολείο.
Επίσης, ένα πρόβλημα που πρέπει να λυθεί είναι αυτό των σημαντικών ανισοτήτων στην τεχνολογική ανάπτυξη και διείσδυση. Είναι απαραίτητο να μειωθεί το κόστος αγοράς υπολογιστικού εξοπλισμού και πρόσβασης στο διαδίκτυο, να αυξηθεί η ασφάλεια και να μπορεί ο χρήστης να αποφεύγει άχρηστες ή αναξιόπιστες πληροφορίες. Χρειάζονται προσπάθειες που θα εντάσσονται σε μία συνολική στρατηγική για το πώς πραγματικά θα αξιοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες στην εκπαιδευτική διαδικασία. Απαιτείται υπομονή, χρόνος και προσπάθεια απ' όλους - τόσο από τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές όσο και από τους σχεδιαστές εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
Τα ψηφιακά προγράμματα διδασκαλίας είναι χρήσιμο να έχουν εξαιρετικά πλούσιο περιεχόμενο, να υπάρχουν γρήγορα δίκτυα και να μπορεί ο κάθε μαθητής ή φοιτητής να έχει πρόσβαση από το σπίτι ή το σχολείο. Επιπλέον, θα πρέπει οι εκπαιδευτικοί να αναζητήσουν τρόπους για τη θετική αξιοποίησή της στο μάθημα, έτσι ώστε να αποτελέσει ένα εργαλείο που θα βοηθήσει στην εκπλήρωση των διδακτικών στόχων και - γενικότερα - στην αναβάθμιση του ρόλου του σύγχρονου σχολείου. Χρειάζονται και οι ίδιοι επιμόρφωση για να καταλάβουν τις βασικές έννοιες και τους στόχους της πληροφοριακής εκπαιδευτικής τεχνολογίας.
Η λύση βρίσκεται στην ενίσχυση της ανοικτής έρευνας, του ελεύθερου (open-source) λογισμικού (Κασκάλης, 2004) και της εξάπλωσης της ηλεκτρονικής γνώσης σε όλα τα κράτη, γιατί έτσι μπορεί να επιτευχθεί και η παγκόσμια επιστημονική και τεχνολογική εξέλιξη και να ωφεληθούν όλοι οι άνθρωποι σε θέματα υγείας, οικονομίας και περιβάλλοντος. Άμεση προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσει η δυνατότητα διαχείρισης της ηλεκτρονικής γνώσης και η κατασκευή πιο απλών και εύχρηστων ηλεκτρονικών υπολογιστών και κυρίως πιο απλών και καλύτερα σχεδιασμένων προγραμμάτων. Χρειάζονται περισσότερες πρωτοβουλίες στον δημόσιο, ιδιωτικό και εθελοντικό τομέα για την προετοιμασία μιας δραστικής εκστρατείας για την αντιμετώπιση και καταπολέμηση της παιδικής πορνογραφίας, του ρατσισμού και των ανεξέλεγκτων ηλεκτρονικών μηνυμάτων (spam) στο διαδίκτυο. Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί πρέπει να γνωρίζουν πως να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά μέσα ασφαλείας και να τους παρέχεται αυτή η δυνατότητα μέσα από ενημέρωση, εκμάθηση και εκπαίδευση.
Οι τεχνολογικές αλλαγές αποτελούν ταυτόχρονα υπόσχεση και απειλή. Αν δεν μεταβληθεί το υπάρχον πλαίσιο, οι κατευθύνσεις, η δομή και η λειτουργία του εκπαιδευτικού μας συστήματος, μπορεί να οδηγηθούμε σε αναπαραγωγή τυποποιημένης πληροφορίας, χωρίς καμία επεξεργασία και εγκλωβισμό όλων των παραγόντων της εκπαίδευσης σε μια εικονική πραγματικότητα (virtual reality) που εμείς δημιουργήσαμε. Είναι απαραίτητη η συνεργασία όλων των φορέων της κοινωνίας και της εκπαίδευσης για να ωφεληθούμε πραγματικά από την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στη ζωή μας και να ελαχιστοποιήσουμε τους κινδύνους. Είναι αναγκαίο να υπάρξει κινητοποίηση των εκπαιδευτικών θεσμών, ώστε να εξασφαλισθεί σε όλους τους μαθητές, τους αυριανούς πολίτες η πρόσβαση στην «Κοινωνία της Πληροφορίας» ώστε να αποφύγουμε τη δημιουργία νέων ανισοτήτων, νέων μορφών κοινωνικού αποκλεισμού και δυσκολίες εύρεσης εργασίας στο μέλλον.
Δεν πρέπει, βέβαια, να γινόμαστε τεχνοφοβικοί και να έχουμε αρνητική στάση απέναντι στην Π.Ε.Τ., αλλά να ευαισθητοποιηθούμε και να πιέσουμε τους υπεύθυνους για ένα πιο ασφαλές διαδίκτυο. Να κινηθούμε προς την κατεύθυνση του εφοδιασμού των παιδιών με δεξιότητες, έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις προκλήσεις των Νέων Τεχνολογιών και της παγκοσμιοποίησης, στην καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και στην προώθηση της κατανόησης μεταξύ διαφορετικών πολιτιστικών ομάδων.
Με δεδομένες τις κοινωνικές ανισότητες της ελληνικής κοινωνίας που επιτρέπει σε κάποιες οικογένειες να έχουν στο σπίτι υπολογιστές και άλλο τεχνολογικό εξοπλισμό και σε κάποιες άλλες όχι, ο ρόλος της πολιτείας να καλύψει τα κενά και τις διαφορές μέσα στα σχολεία γίνεται ακόμα πιο σημαντικός. Η Ελλάδα μπορεί να διδαχθεί από την εμπειρία και τα λάθη που έγιναν σε χώρες τεχνολογικά προηγμένες, όπως η Αγγλία. Διαπιστώθηκε ότι η κατάλληλη στρατηγική είναι η ενίσχυση αποκεντρωτικών διαδικασιών στη εκπαίδευση, ώστε να υπάρξει η ανθρώπινη και τεχνική υποδομή για την αξιοποίηση της τεχνολογίας μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία (Μαλέτσκος, 2003). Είναι αναγκαιότητα να υιοθετήσουμε αλλαγές στο αναλυτικό πρόγραμμα, ώστε να λαμβάνεται πρόνοια για τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες. Πρέπει να τους παρέχουμε ευκαιρίες να βελτιώσουν τις ικανότητές τους (Μαλέτσκος, 2002).
Ο ρυθμός με τον οποίο οι νέες τεχνολογίες εισρέουν στις διαδικασίες εκπαίδευσης (και γενικότερα πληροφόρησης) αυξάνεται ραγδαία. Ο ρόλος όμως και ο τρόπος χρήσης στον χώρο της Γενικής Παιδείας, είναι ένα ζήτημα που χρειάζεται και επιδέχεται κοινωνική διαμόρφωση, οραματισμό και επιρροή από επιστημονικά αρμόδιους φορείς στο πλαίσιο μιας στρατηγικής που θα περιλαμβάνει την ποιοτική αναβάθμιση του ρόλου του εκπαιδευτικού σε συνεχώς επιμορφούμενο παιδαγωγό. Η κοινωνία της γνώσης και της μάθησης ή η κοινωνία της Πληροφορίας καθορίζει όχι μόνο τη φύση της εργασίας (ευέλικτο και ποιοτικά διαφοροποιημένο πλαίσιο), αλλά και ένα νέο πρότυπο ανακάλυψης και μετάδοσης της γνώσης και της τεχνογνωσίας. Ο εκσυγχρονισμός ενός αναχρονιστικού εκπαιδευτικού συστήματος απαιτεί ρηξικέλευθες τομές όχι μόνο στο τρόπο διάρθρωσης των βαθμίδων της εκπαίδευσης και στο περιεχόμενο σπουδών, αλλά απαιτεί ταυτόχρονα ριζικό μετασχηματισμό των μεθόδων διδασκαλίας, ανανέωση των εποπτικών μέσων και των διδακτικών εργαλείων, για να μπορέσει η Ελληνική εκπαίδευση να μπει σε μια πορεία δυναμικής και συνεχούς μετεξέλιξης.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για την αυξανόμενη χρήση του διαδικτύου, παρ' όλο που οι κοινωνιολόγοι και οι φιλόσοφοι προειδοποιούν για τη φτωχή εκμετάλλευση του ελεύθερου χρόνου ή ακόμα και την αλλαγή του χαρακτήρα του ανθρώπου. Και επειδή υπάρχουν μειονεκτήματα και κίνδυνοι, η εισαγωγή της πληροφορικής χρειάζεται εκπαιδευτικούς, οι οποίοι να σκέφτονται σοβαρά πάνω στις συνέπειες και τις παιδαγωγικές συνθήκες που θα πρέπει να δημιουργηθούν, για να είναι αποτελεσματική η πληροφορική. Η εισαγωγή της Π.Ε.Τ. στα σχολεία αλλάζει πολύ γρήγορα την εκπαιδευτική διαδικασία: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού και της όλης αλληλεπίδρασης μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή θα αναβαθμιστεί. Θα ανοίξουν νέες περιοχές μάθησης και πιθανόν τα σχολεία και οι αίθουσες θα πρέπει να ξανασχεδιασθούν από την αρχή.
Η επιρροή της υψηλής τεχνολογίας στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου είναι πολύ μεγάλη. Η τεχνολογία των πληροφοριών μεταμορφώνει τον τρόπο ζωής μας. ‘‘Είναι καιρός να ενώσουμε την τεχνολογία με τον ανθρωπισμό’’, δήλωσε ο Μιχάλης Δερτούζος το 1998. Η επανάσταση της πληροφορίας πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο. Πρέπει να κατασκευαστούν ηλεκτρονικοί υπολογιστές, στους οποίους θα μπορούν να έχουν πρόσβαση και όσοι δεν γνωρίζουν τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους και η φωνητική επικοινωνία με τα μηχανήματα είναι πλέον βασική ανάγκη. Η τεχνολογία του διαδικτύου πρέπει να παραμείνει ελεύθερη. Χρειάζεται να ιδρυθούν οργανισμοί που θα διασφαλίζουν την ανεξαρτησία του διαδικτύου και θα επιβλέπουν την εξέλιξή του. Οι υπολογιστές να γίνουν πιο ανθρωποκεντρικοί και ευκολότεροι στη χρήση τους, να γίνουν πραγματικά χρήσιμοι και απαραίτητοι με στόχο να βελτιώσουν τη ζωή του ανθρώπου σε όποια γωνιά της γης και να βρίσκεται.
Υπάρχει ένα ψηφιακό χάσμα που χωρίζει τις πλούσιες από τις φτωχές χώρες του κόσμου. Δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση στο αγαθό της πληροφορίας, ενώ στο άλλο άκρο ο δικτυωμένος κόσμος πληθαίνει. Οι Τεχνολογίες της πληροφόρησης και επικοινωνίας θα μπορούσαν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη και στη μάχη ενάντια στη φτώχεια και τις ασθένειες. Πρέπει οι επιχειρηματίες, κοινωνικές ομάδες και τα Ηνωμένα Έθνη να συνεργαστούν με τις κυβερνήσεις των κρατών που υστερούν σε τεχνολογική υποδομή, ώστε να βρεθούν πόροι για την επίλυση του προβλήματος.
Η επανάσταση της τεχνολογίας απαιτείται να γίνει μοχλός κοινωνικής αλλαγής και δικαιοσύνης, όπως και εκδημοκρατισμού στην εκπαίδευση, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα σε όλους τους νέους για ελεύθερη πρόσβαση στην εκπαίδευση, ανεξάρτητα από την κοινωνική και γεωγραφική τους προέλευση ή το φύλο. Η υψηλή τεχνολογία στην εκπαίδευση πρέπει να είναι ανθρωποκεντρική, να προσεγγίζεται κριτικά και να βασίζεται στις θεμελιώδεις ανθρώπινες αξίες της προσωπικής επιλογής, της ισότητας, της ελεύθερης προτίμησης και της προστασίας της πολιτιστικής ζωής κάθε λαού (Μαλέτσκος & Μαστρογιάννης, 2006). Μέσα στην διαφαινόμενη παγκοσμιοποίηση της κοινωνίας είναι απαραίτητο να καθορίσουμε το δικό μας ζωτικό χώρο και τη δική μας υπόσταση. Να προετοιμάσουμε και να προβάλουμε τις δικές μας θέσεις στα πολιτιστικά, εκπαιδευτικά και κοινωνικά θέματα της εποχής μας και του τόπου μας.
Πρέπει να υποσχεθούμε στα παιδιά ένα πραγματικό μέλλον, όχι εικονικό και ψεύτικο. Να βεβαιωθούμε ότι θα είναι ένα ψηφιακό αύριο, από το οποίο όλοι οι νέοι θα μπορούν να ωφεληθούν, όχι μόνο μερικοί, λίγοι και εκλεκτοί. Είναι απαραίτητο να μάθουμε να χρησιμοποιούμε την Πληροφοριακή Επικοινωνιακή Τεχνολογία, να δεχόμαστε τη θετική επίδρασή της και να προστατεύουμε τους εαυτούς μας και τα παιδιά μας από τα επικίνδυνα στοιχεία της. Να προσπαθούμε να αναπτύξουμε την κριτική ματιά των παιδιών. Προς την κατεύθυνση της ισότιμης πρόσβασης όλων στην ψηφιακή κοινωνία, χρειάζεται να γίνουν αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα, να ενισχυθεί η Δια Βίου μάθηση, ώστε να επωφεληθούμε από τις νέες τεχνολογίες, με λιγότερη γραφειοκρατία, χρησιμοποιώντας πολιτική ίσων ευκαιριών, χωρίς επηρεασμούς από πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα και κυρίως να επικεντρωθούμε στον παράγοντα ‘‘άνθρωπο’’.
Ελένη Μπλιούμη
Με τον όρο Πληροφοριακή Επικοινωνιακή Τεχνολογία (Π.Ε.Τ.) εννοούμε τον υπολογιστή, τις εφαρμογές στο διαδίκτυο, τα πολυμέσα, τη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη. Ο στόχος των εφαρμογών αυτών στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι η μάθηση, η οποία παρέχεται έτσι υπό νέες συνθήκες και με περισσότερες δυνατότητες. Η πληροφοριακή επικοινωνιακή τεχνολογία μπορεί να συνεισφέρει στην βελτίωση της ποιότητας ζωής, την προστασία του περιβάλλοντος και τη συμμετοχή του πολίτη στη διαδικασία λήψης αποφάσεων (Graham, 2002). Μπορεί να προσφέρει στους νέους γρήγορη και εύκολη πρόσβαση σε πληροφορίες και ενημέρωση για τα δικαιώματά τους και να ενισχύσει την ενεργό συμμετοχή τους στο δημόσιο βίο, μέσα από την εκπαίδευση, την εργασία, τον εθελοντισμό, τα ταξίδια και την εκμάθηση γλωσσών. Η σωστή χρήση του διαδικτύου βελτιώνει τις δεξιότητες του παιδιού και του εφήβου. Οι νέες τεχνολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να ξεπεραστούν οι φυσικές ανικανότητες και να δοθούν επιπλέον ευκαιρίες μάθησης στους μαθητές. Εκατομμύρια ανάπηροι σε όλον τον κόσμο, χάρη σε πρόσθετα λογισμικά, έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν στο διαδίκτυο, να σπουδάζουν, και να διαλέγονται με οποιονδήποτε. Η Π.Ε.Τ. ανατρέπει την υπάρχουσα κατάσταση στην εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά το ερώτημα είναι εάν η εκπαίδευση είναι έτοιμη να δεχτεί τόσο σημαντικές αλλαγές.
Τα εκπαιδευτικά συστήματα πρέπει να είναι ικανά να διδάσκουν τις νέες ικανότητες που απαιτούνται (Reich, 1998). Πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας είναι η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών στη μάθηση, με στόχο την ενεργό και ισότιμη συμμετοχή όλων στον ψηφιακό κόσμο. Κρίσιμοι παράγοντες της ενσωμάτωσης οποιασδήποτε τεχνολογίας στη σχολική ζωή (ιδίως στην εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση) είναι η ύπαρξη κοινωνικά προσαρμοσμένων παιδαγωγικών στόχων για τη χρήση της με κύριο άξονα την ανθρώπινη αυτοεξέλιξη σε όλα τα επίπεδα. Έτσι, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την νέα τεχνολογία για την πρόοδο της εκπαιδευτικής μας πρακτικής και όχι σε απομόνωση ή ακόμα και σε αντίθεση με αυτήν. Κάνοντας χρήση της τεχνολογίας αυτής για τη διαιώνιση παρωχημένων εκπαιδευτικών αντιλήψεων και πρακτικών, χάνουμε την ευκαιρία που μας παρουσιάζεται. Για να γίνουν αλλαγές στην εκπαίδευση που θα διαρκέσουν, χρειάζονται διαδικασίες που να μη είναι βεβιασμένες αλλά θα βασίζονται στη σκέψη, στην αξιολόγηση και στην προσπάθεια.
Η ανάπτυξη λογισμικού για διερευνητική μάθηση δεν μπορεί να γίνει με βάση το χώρο της βιομηχανίας, αλλά απαιτείται πρώτα η επιστημονική τεχνογνωσία και έρευνα. Η εξέλιξη της τεχνολογίας διαμορφώνεται από τον άνθρωπο και στην εκπαίδευση θα πρέπει να διαμορφώνεται με παιδαγωγικές προτεραιότητες με τη βιομηχανία και την πληροφορική μόνο σε υποστηρικτικό (και αναμφισβήτητα πολύτιμο) ρόλο. Η πιο σημαντική προτεραιότητα είναι η εκφραστική ισχύς και οι σημαντικές ιδέες πίσω από τη χρήση του υπολογιστή να γίνουν διαθέσιμες στους μαθητές, αντί για αγαθό μόνο των ειδικών της πληροφορικής (Papert, 1993, Sinclair & Moon, 1991). Εξαιτίας της σπουδαιότητας της πληροφοριακής επικοινωνιακής τεχνολογίας στην κοινωνία οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί, πρέπει να γνωρίζουν τις κοινωνικές, οικονομικές, ψυχολογικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της.
Νέες Τεχνολογίες και Εκπαίδευση
Η εισαγωγή των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών στην εκπαίδευση συνοδεύεται από μία σειρά προβλημάτων, τα οποία αφορούν τόσο τα επιμέρους προβλήματα της εκπαίδευσης και των Νέων Τεχνολογιών όσο και τα προβλήματα τα οποία προκύπτουν από την αλληλεπίδραση των δύο αυτών περιοχών. Μια ανάλυση των εκθέσεων του Ο.Ο.Σ.Α. (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, 2006-2007) κάνει δυνατή την αναγνώριση των διαφόρων παραγόντων που υπεισέρχονται στην χρήση των Νέων Τεχνολογιών στην εκπαίδευση. Οι παράγοντες αυτοί φαίνεται ότι σχετίζονται με το μηχανικό μέρος του εξοπλισμού (hardware), το λογισμικό υλικό (software) και την εκπαίδευση των εκπαιδευτικών.
Η αντιμετώπιση του υπολογιστή ως μηχανή κυρίως «προγραμματιζόμενη» και όχι «προγραμματισμένη» μπορεί να τον κάνει ένα εργαλείο ικανό να βοηθήσει στην εκπαιδευτική αναβάθμιση για όλα τα μαθήματα του αναλυτικού προγράμματος στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η εισαγωγή ενός κατάλληλου εκπαιδευτικού λογισμικού, ως εργαλείο υποστήριξης της διδασκαλίας, δίνει τη δυνατότητα στον δάσκαλο να προγραμματίσει και να οργανώσει το μάθημά του, ώστε να γίνει κατανοητό και ευχάριστο το περιεχόμενο της γνώσης. Θα βοηθούσε στη χρησιμοποίηση του υπολογιστή ως εποπτικού μέσου διδασκαλίας, και στην αξιολόγηση των μαθητών. Θα συμπληρώνει το σχολικό εγχειρίδιο και θα αποτελεί ένα επιπλέον κίνητρο για τη συνεργασία δασκάλου και μαθητή.
Η εκπαιδευτική πολιτική θα πρέπει να θεωρήσει τον υπολογιστή ως ένα εργαλείο που θα βοηθήσει στην ουσιαστική συμμετοχή των μαθητών στην εκπαιδευτική διαδικασία και θα τους ενθαρρύνει στην αντιμετώπιση εκπαιδευτικών και άλλων προβλημάτων. Στα αναλυτικά προγράμματα αλλά και στην όλη δομή του εκπαιδευτικού συστήματος πρέπει να δοθεί βαρύτητα στην πληροφορική, ώστε η παιδεία να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις του σύγχρονου σχολείου. Η διδασκαλία όλων των μαθημάτων δεν μπορεί να είναι αποκομμένη και απονευρωμένη από το κοινωνικό, ηθικό και ανθρωπιστικό περιεχόμενό της, και αυτό το περιεχόμενο πρέπει πάντοτε να εμπεριέχει κάτι το νέο, το διαφορετικό, ένα ανθρωπιστικό στίγμα.
Ο υπολογιστής είναι εργαλείο ικανό να βοηθήσει στην εκπαιδευτική αναβάθμιση για όλα τα μαθήματα του αναλυτικού προγράμματος και όχι μόνο αντικείμενο προς μάθηση ή τεχνικό εργαλείο εξειδικευμένης γνώσης. Ο υπολογιστής μπορεί να προσφέρει γρήγορη και αξιόπιστη ανταπόκριση, η οποία δεν ασκεί κριτική και είναι δίκαιη. Αυτό οδηγεί σε ένα φιλικό περιβάλλον, στο οποίο οι μαθητές ενθαρρύνονται να βγάλουν τα δικά τους συμπεράσματα. Θεωρείται απαραίτητη η χρήση των υπολογιστών όχι μόνο σαν αντικείμενα προς μάθηση, αλλά και ως εργαλεία για αυτό-εξέλιξη των μαθητών. Η τελευταία αυτή χρήση είναι κατά πολύ πιο συνυφασμένη με την υποχρεωτική εννιάχρονη γενική παιδεία. Οι μαθητές πρέπει να αποκτήσουν την ικανότητα να εξερευνούν, να αναζητούν, να ανακαλύπτουν, να συλλέγουν και να παράγουν πληροφορία. Να μπορούν να διαχειρίζονται την πληροφορία, να την επεξεργάζονται με κριτική σκέψη και μεθοδικότητα, να την παρουσιάζουν σε κατάλληλη μορφή και να τη διανέμουν (Ράπτης & Ράπτη, 2001).
Η υψηλή εκπαιδευτική τεχνολογία παρέχει στο μαθητή πρόσβαση σε πλούσιες πηγές πληροφοριών και εκπαιδευτικού υλικού και συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση δύσκολων εννοιών, παρέχοντας τη δυνατότητα πολλαπλών εφαρμογών. Όμως συμβάλλουν στη μάθηση μόνο όταν χρησιμοποιούνται μέσα από κατάλληλα σχεδιασμένες δραστηριότητες και με σαφώς καθορισμένους διδακτικούς στόχους. Η πληροφορική προσφέρεται για περισσότερη ατομική χρήση, η οποία πρέπει να είναι λογική, να κινείται μέσα στα όρια του μέτρου, για να είναι χρήσιμη και αποτελεσματική. Διαφορετικά μπορεί να γίνει αυτοσκοπός, που πιέζει και κάνει τη διδασκαλία να ασφυκτιά, ενώ την αποπροσανατολίζει από τους πραγματικούς της στόχους (Ντάγκας, 2000). Το ζητούμενο είναι να αποφευχθεί η πολυδιάσπαση του εκπαιδευτικού συστήματος σε γνωσικού και τεχνολογικού και να αποτραπεί μια φροντιστηριακού τύπου κατάρτιση των μαθητών και των εκπαιδευτικών.
Πρέπει να αναπτυχθούν προγράμματα και μέθοδοι ενσωμάτωσης των νέων τεχνολογιών στην εκπαιδευτική πρακτική. Η κοινωνία καλείται να καταστήσει τα τεχνολογικά επιτεύγματα προσιτά για όλα τα παιδιά και αυτό αποτελεί μια πρόκληση, ιδιαίτερα για εκείνες τις κατηγορίες των παιδιών που στερούνται ευκαιριών λόγω φτώχειας και άλλων αδυναμιών. Η εισαγωγή της εκπαιδευτικής τεχνολογίας στα σχολεία οφείλει να αποτελεί συστατικό μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για μεταρρύθμιση με στόχο την βελτίωση της εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά. Τεχνολογία χωρίς μεταρρύθμιση θα έχει μηδαμινή αξία. Χωρίς τις νέες τεχνολογίες μια ευρεία μεταρρύθμιση είναι μάλλον αδύνατη.
Η οργάνωση της διδασκαλίας και της μάθησης θα πρέπει να εστιασθεί στη διαμόρφωση ενός μαθησιακού περιβάλλοντος που δεν θα αποξενώνει τον μαθητή από το νόημα των πραγμάτων και την απελευθερωτική δημιουργία, αλλά θα εντοπίζει αυτός τα ουσιώδη στην αναζήτηση σημασιών και όχι στην παθητική αποδοχή. Η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και στάσης είναι ένα ζητούμενο που χρειάζεται προσπάθεια και άσκηση. Είναι όμως και η μόνη λύση όχι μόνο για την άμυνα του ανθρώπου απέναντι στην πολυπλοκότητα των δικτύων επικοινωνίας και πληροφόρησης, αλλά και την ανάπτυξη της ικανότητάς του να θέτει τάξη στο πληροφοριακό χάος που τον περιβάλλει. (Hardy, 2000).
Στόχος του σύγχρονου σχολείου είναι η συμβολή του στην ολόπλευρη και ισόρροπη ανάπτυξη των διανοητικών και ψυχοσωματικών δυνάμεων του μαθητή, μέσα από τη διαμόρφωση ενός κατάλληλου και αποτελεσματικού σχολικού - παιδαγωγικού περιβάλλοντος, το οποίο μπορεί και πρέπει να προστατεύσει τον μαθητή από την ‘‘πληροφοριακή ρύπανση’’, η οποία προκαλείται από ποικίλες και ανεξέλεγκτες εξωσχολικές πηγές. Οι νέες τεχνολογίες πρέπει να αποτελέσουν απαραίτητο μέρος και συστατικό στοιχείο της σχολικής ζωής, ώστε με τις τεράστιες δυνατότητες άμεσης επικοινωνίας και πρόσβασης σε πηγές γνώσης και πληροφόρησης που προσφέρουν να έχουμε ένα δίκαιο εκπαιδευτικό σύστημα που προσφέρει ίσες ευκαιρίες στους νέους.
Τα αρνητικά στοιχεία, τα μειονεκτήματα και οι κίνδυνοι από τη χρήση της πληροφοριακής επικοινωνιακής τεχνολογίας
Τα μειονεκτήματα και οι κίνδυνοι από τη χρήση της υψηλής τεχνολογίας είναι οι αναξιόπιστες πληροφορίες, ο κίνδυνος της πορνογραφίας, τα ζητήματα ήθους, η πρόσβαση χωρίς άδεια (γνωστό ως ‘‘hacking’’), η μη ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων και οι άνισες και μη ισότιμες ευκαιρίες πρόσβασης στις πηγές πληροφόρησης (έτσι υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθούν μεγάλες διαφορές στους μαθητές). Τα παιδιά έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιούν, ελεύθερα, την πληροφοριακή επικοινωνιακή τεχνολογία, να αντλούν γνώσεις, να συμμετέχουν σε συζητήσεις, να παίζουν παιχνίδια και να βρίσκουν πληροφορίες. Αλλά για να κάνουν ελεύθερη χρήση όλων των διαδικτυακών υπηρεσιών, χρειάζεται ένα ασφαλές, προστατευμένο ηλεκτρονικό περιβάλλον. Δεν πρέπει να υποτιμάμε την καθημερινή έκθεση των παιδιών στο επιβλαβές και επικίνδυνο - σε ορισμένες περιπτώσεις - περιεχόμενο του διαδικτύου. Δυστυχώς, πρώτη θεματική κατηγορία στο διαδίκτυο αποτελεί η πορνογραφία και ακολουθούν οι ηλεκτρονικές γνωριμίες, που έχουν αναδειχτεί σε βιομηχανία μεγάλων κερδών. Επίσης διακινούνται ηλεκτρονικά δεκάδες φάρμακα και σκευάσματα, χωρίς έγκριση και έλεγχο, μέσω πιστωτικών καρτών.
Οι νέες τεχνολογίες παρέχουν νέες δυνατότητες, εμπλέκονται όμως πολλοί κίνδυνοι στην ανάπτυξή τους. Σύμφωνα με τον Hamelink (2002), αυτοί μπορεί να είναι:
• Εμπορικότητα. Υπάρχει ο κίνδυνος η ανάπτυξη των προγραμμάτων και των υπολογιστών να βρίσκεται μόνο σε χέρια ανθρώπων ή εταιριών με εμπορικά ενδιαφέροντα. Τα προγράμματα θα αναπτύσσονται για να διασκεδάζουν ή για να βοηθούν την παραγωγικότητα, αλλά το ερώτημα είναι πόσο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το δυναμικό της τεχνολογίας, για να καλυτερεύσουμε την εκμάθηση;
• Τεχνοκρατισμός. Υπάρχει ο κίνδυνος οι τεχνικοί προσανατολισμοί, να γίνουν η κινητήρια δύναμη στην ανάπτυξη. Οι καινοτομίες των Νέων Τεχνολογιών μπορεί να είναι το αποτέλεσμα των βιομηχανικών απαιτήσεων και όχι των εκπαιδευτικών αναγκών. Έτσι είναι πιθανόν τα εκπαιδευτικά προγράμματα να σχεδιαστούν από τεχνικούς και όχι από τους εκπαιδευτικούς.
• Αύξηση της εκπαιδευτικής ανισότητας ανάλογα με το εισόδημα της οικογένειας του μαθητή. Ακόμα και αν οι υπολογιστές γίνουν φθηνότεροι, το ποσό για την αγορά ενός υπολογιστή δεν είναι ευκαταφρόνητο. Οι περισσότερες οικογένειες ακόμα δεν έχουν την δυνατότητα να αγοράσουν υπολογιστή για τα παιδιά τους (πόσο μάλλον όταν η εξέλιξη της τεχνολογίας απαιτεί συνεχείς αναβαθμίσεις και όλο και περισσότερα χρήματα με το πέρασμα του χρόνου).
• Ηθικά ζητήματα. Ο εκπαιδευτικός συνήθιζε να είναι ο μόνος που έλεγχε το επίπεδο των γνώσεων που παρουσιάζονταν στο μάθημα. Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και το διαδίκτυο δίνει στους μαθητές απεριόριστες δυνατότητες να παίρνουν πληροφορίες από πολλές πηγές. Έτσι είναι πιθανόν να βρεθούν στο διαδίκτυο πολλές αντι-εκπαιδευτικές πληροφορίες. Από την άλλη είναι πολύ πιο εύκολο για έναν ανήλικο μαθητή να φέρει στο σπίτι του ένα CD, εύκολα αντιγράψιμo, με κάθε είδους ανεξέλεγκτο υλικό, παρά ένα περιοδικό ή βιβλίο.
• Κοινωνικές όψεις. Οι μαθητές είναι πολύ πιθανόν να κάθονται πολλές ώρες μπροστά στον υπολογιστή. Υπάρχει ο κίνδυνος οι σχέσεις μεταξύ των μαθητών, που είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη κοινωνικών και επικοινωνιακών ικανοτήτων, να αντικατασταθούν από τη σχέση μαθητή - υπολογιστή. Πολλοί έχουν εκφράσει την άποψη ότι ο συναισθηματικός κόσμος του ανθρώπου μπορεί να αλλάξει σε μέγιστο βαθμό αντικαθιστώντας την ανάγκη για επικοινωνία με την χρήση του υπολογιστή. Αυτός ο κίνδυνος είναι ακόμα μεγαλύτερος στην εφηβική ηλικία, κατά την οποία αναπτύσσεται η προσωπικότητα του ατόμου.
Πολλά λογισμικά είναι χαμηλής ποιότητας και περιορισμένης εκπαιδευτικής χρησιμότητας, ενώ το είδος και η ποιότητα του λογισμικού που χρησιμοποιεί το παιδί παίζουν σημαντικό ρόλο στη μάθηση και στην ανάπτυξη της δημιουργικότητάς του (Cook, D. & Finlayson, H., 1999). Ακόμη παρατηρείται προνομιακή χρήση της αγγλικής, εις βάρος των άλλων γλωσσών, και τάση ισοπέδωσης της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας κάθε λαού. Τέλος αναφέρονται προβλήματα στην όραση και γενικά στην υγεία των παιδιών, λόγω της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας που εκπέμπει κάθε ηλεκτρονική συσκευή. Επειδή η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία συσκευών όπως ο υπολογιστής και η τηλεόραση γίνεται επιβλαβής, ιδιαίτερα στα παιδιά, όταν είναι μακροχρόνια, συνίσταται ο περιορισμός του χρόνου παραμονής μπροστά από μία οθόνη, η μεγάλη απόσταση του σώματος από την οθόνη και τα συχνά διαλείμματα από την εργασία με τον υπολογιστή.
Η αμερικανική ακαδημία παιδιατρικής ζητά να τεθούν όρια στην παραμονή των πολύ μικρών παιδιών μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή ή της τηλεόρασης και επισημαίνει ότι η κατάχρηση της υψηλής τεχνολογίας μειώνει τη δημιουργικότητα, τη φαντασία και τη διάθεση για δράση (U.S.A. - Α.P.A.- The Medical Report, July 2004). Οι συνέπειες στην υγεία από την μακροχρόνια και υπερβολική χρήση των υπολογιστών κάτω από ακατάλληλες συνθήκες (κακός φωτισμός, ακατάλληλα έπιπλα, ακατάλληλος ή εσφαλμένα συνδυασμένος εξοπλισμός κ.λπ.) είναι μυοσκελετικές διαταραχές και κακώσεις, διαταραχές στην όραση, φωτοευαισθητική επιληψία (σε άτομα με επιληπτική προδιάθεση) και τέλος, επιπτώσεις από την εκπεμπόμενη ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, 1999). Το 73% των εργαζομένων που δουλεύουν μπροστά σε ηλεκτρονικό υπολογιστή παραπονούνται για πόνους στις αρθρώσεις, το 44% για θολή όραση, το 21% για ξηροφθαλμία και το 20% για πονοκεφάλους (Ελληνικό Ινστιτούτο Οπτομετρικών Ερευνών, 2003). Η έκθεση στην τοξική σκόνη που συγκεντρώνεται σε επεξεργαστές και οθόνες υπολογιστών είναι αιτία παθήσεων του νευρικού και αναπαραγωγικού συστήματος.
Οι διάφοροι κίνδυνοι που απειλούν τα παιδιά στο διαδίκτυο είναι:
• Έκθεση σε ακατάλληλο υλικό. Το διαδίκτυο περιέχει επιβλαβές και πορνογραφικό υλικό. Τα παιδιά μπορεί να επισκεφθούν κόμβους με ακατάλληλο περιεχόμενο και να εκτεθούν σε υλικό, το οποίο είναι σεξουαλικής φύσεως, περιέχει μηνύματα μίσους ή βίας και ενθαρρύνει επικίνδυνες ή παράνομες δραστηριότητες.
• Σωματική παρενόχληση και κακοποίηση. Όταν τα παιδιά περιηγούνται στο διαδίκτυο μπορεί άθελά τους να δώσουν πληροφορίες ή ακόμη και να κανονίσουν ένα «ραντεβού» το οποίο ίσως να θέσει σε κίνδυνο την ασφάλειά τους ή την ασφάλεια άλλων μελών της οικογένειας.
• Παρενόχληση με μηνύματα. Υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος, το παιδί να λάβει μηνύματα ή να συμμετάσχει σε μια συζήτηση, της οποίας τα μηνύματα είναι προσβλητικά ή επιθετικά. Τα μηνύματα αυτά μπορούν να του προκαλέσουν μεγάλη αναστάτωση, να του δώσουν λάθος εντυπώσεις και να του δημιουργήσουν ένα σωρό προβλήματα, τα οποία δεν είναι πάντοτε άμεσα ορατά.
• Δημιουργία νομικών προβλημάτων. Το παιδί μπορεί να κάνει κάτι εν αγνοία του, το οποίο παραβιάζει τα δικαιώματα κάποιου άλλου ατόμου, δημιουργώντας έτσι - πιθανώς - ένα νομικό πρόβλημα.
• Δημιουργία οικονομικών προβλημάτων. Αν το παιδί ξέρει τον αριθμό μιας πιστωτικής κάρτας, μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Μπορεί να κάνει ψώνια στο διαδίκτυο, να χρησιμοποιήσει κόμβους, η πρόσβαση στους οποίους χρεώνεται (χωρίς πιθανώς να καταλαβαίνει τι κοστίζει αυτό) και να παίξει σε ηλεκτρονικά καζίνο και στοιχήματα. Μερικοί τέτοιοι κόμβοι ελέγχουν την ηλικία του επισκέπτη θέτοντας επιπρόσθετα ερωτήματα, όχι όμως όλοι.
Το διαδίκτυο μπορεί να αποτελέσει ‘‘παγίδα’’ για σεξουαλική ή οικονομική εκμετάλλευση. Τα παιδιά και οι έφηβοι μπορούν να βρουν πληροφορίες για να κατασκευάσουν ή να παραγγείλουν ναρκωτικές και φαρμακευτικές ουσίες, τους τρόπους για να γίνουν ‘‘χάκερς’’ και να ‘‘καταστρέψουν’’ ιστοσελίδες εταιριών ή διεθνών οργανισμών και τέλος να ποντάρουν ηλεκτρονικά σε καζίνο και στοιχήματα. Παγκοσμίως υπάρχουν περίπου 10.000.000 ιστότοποι με ρατσιστικά ή πορνογραφικά θέματα, ενώ έχουν καταγραφεί πάνω από 120 περιπτώσεις ιστοτόπων στην ελληνική γλώσσα με παράνομη θεματολογία, που περιείχαν μέχρι και πορνογραφικές φωτογραφίες ανηλίκων ή ενθάρρυναν τους νέους στη χρήση βίας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα προσπάθειας εξαπάτησης μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου είναι τα μηνύματα που ζητάνε δωρεές για τα θύματα της τρομοκρατίας. Είναι προφανές ότι κανένας από τους υποτιθέμενους δικαιούχους δεν θα λάβει αυτά τα χρήματα. Άλλες περιπτώσεις ηλεκτρονικών μηνυμάτων είναι με ‘‘spam’’ λογισμικό, διαφημίσεις χωρίς αξία, προσφορά ηλεκτρονικών υπολογιστών από ανύπαρκτες εταιρίες, τρόποι γρήγορου πλουτισμού, θεραπείες για αρρώστιες, γνωριμίες και πορνογραφικές φωτογραφίες. Το δίκτυο παροχών Internet, ‘‘Yahoο’’ σταμάτησε την πώληση προϊόντων προπαγάνδας των Νεο-Ναζί, μετά από απόφαση της γαλλικής δικαιοσύνης, ενώ και η αμερικανική κυβέρνηση εξέδωσε προειδοποίηση για την αγορά βλαβερών φαρμάκων μέσω του διαδικτύου. Στην ετήσια έκθεση της Διεθνούς Επιτροπής του Ο.Η.Ε. για το 2006, με θέμα το έλεγχο των ναρκωτικών αναφέρεται ότι το διαδίκτυο έχει μετατραπεί σε βασικό δίκτυο διακίνησης ναρκωτικών ουσιών για τα κυκλώματα εμπορίας καθώς και για τη ‘‘διαφήμισή’’ τους (U.N.-Org-Action report of the Secretary-General, 2006). Το ζητούμενο είναι η θέσπιση ενός περιβάλλοντος εργασίας που θα αποθαρρύνει και θα αποτρέπει τη πρόσβαση σε ιστοσελίδες που περιέχουν περιεχόμενο που προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και προπαγανδίζει τη βία, το μίσος, το ρατσισμό και την επιθετική συμπεριφορά.
Τέλος ο χρήστης της Π.Ε.Τ. κινδυνεύει να πέσει θύμα διαδικτυακής απάτης, δηλαδή ένα είδος κυβερνοεγκλήματος που πραγματοποιείται μέσω e-mail, ιστοσελίδων, chat-rooms ή φόρουμ. Υπάρχουν διάφορες ενέργειες (όπως το phishing και το pharming) με τις οποίες προσπαθούν να αποκαλύψουν οι αποδέκτες προσωπικά δεδομένα, όπως στοιχεία πιστωτικών καρτών και προσωπικούς κωδικούς. Για την προστασία των ψηφιακών δεδομένων απαιτείται η χρήση ενός firewall προγράμματος ή μιας εφαρμογής που ενσωματώνει firewall και μπορεί να περιλαμβάνει διάφορες λειτουργίες ασφαλείας, όπως ένα firewall, τη διαχείριση προγραμμάτων, το κλείδωμα της σύνδεσης, και ζώνες οι οποίες ενημερώνουν για κάθε πρόγραμμα που προσπαθεί να συνδεθεί με το διαδίκτυο. Το firewall αποτελεί επίσης εργαλείο προστασίας κατά εισβολών στο σύστημα από «κυβερνοχωροπειρατές» (hackers). Κυρίως όμως εκτός από τα προγράμματα ασφαλείας, εκείνο που εξασφαλίζει την καλύτερη προστασία από όλα τα κακόβουλα λογισμικά είναι ο ίδιος ο χρήστης, ο οποίος πρέπει να είναι προσεκτικός στις επιλογές του, να γνωρίζει τους κινδύνους του Διαδικτύου και να ελέγχει προσεκτικά τα ηλεκτρικά μηνύματα που λαμβάνει.
Τα παιδιά πρέπει να παίζουν αρκετές ώρες εκτός σπιτιού αναπτύσσοντας έντονη φυσική δραστηριότητα, γιατί έτσι αναπτύσσεται σωστά ο εγκέφαλος, οι φυσικές δεξιότητες και η ευφυΐα του παιδιού. Αντίθετα, η συνεχής και πολύωρη ενασχόληση με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, περιορίζουν τη σωστή πνευματική και σωματική ανάπτυξη των παιδιών. Ιδιαίτερα μέχρι την ηλικία των δώδεκα ετών πρέπει να περιορίζεται το ‘‘φόρτωμα’’ με μαθήματα υπολογιστών, ξένες γλώσσες, μουσική και άλλα παρόμοια, που κλείνουν τα παιδιά με τις ώρες σε ένα συγκεκριμένο χώρο και του στερούν τη χαρά του παιχνιδιού σε εξωτερικό χώρο ή στη φύση. Το παιδί πρέπει να μαθαίνει μέσα από τη βιωματική, άμεση εμπειρία και της έκθεσης σε ποικίλα ερεθίσματα. Είναι απαραίτητο και ευεργετικό το παιχνίδι σε ομάδες, καθώς τα παιδιά υποδύονται ρόλους, χρησιμοποιούν τη φαντασία τους και δεν ακολουθούν ένα έτοιμο σενάριο δράσης, σαν αυτό που προτείνουν πολλά ηλεκτρονικά παιχνίδια.
Ο σύγχρονος άνθρωπος δέχεται ένα τεράστιο όγκο πληροφοριών, που πρέπει να επεξεργαστεί, ν’ αξιολογήσει και ν’ απορρίψει ή να αξιοποιήσει μέσα σ’ ένα ορισμένο χρόνο. Ο νέος στην ψηφιακή εποχή, αν απορροφηθεί από τη γοητεία του «φανταστικού» και εύκολου δρόμου της έτοιμης και άκριτης γνώσης, μπορεί να χάσει την ικανότητά του για εμβάθυνση των εννοιών και την κριτική σκέψη. Τα αποτελέσματα είναι η διάσπαση της προσοχής, η δυσκολία συγκέντρωσης και η απονάρκωση του πνεύματος. Οι μαθητές πρέπει να εκπαιδεύονται στη διαχείριση και στο «ξεσκαρτάρισμα» του όγκου της πληροφορίας που λαμβάνουν από το διαδίκτυο και στην ανάπτυξη της ικανότητας της μετουσιώσεως της επιλεγμένης πληροφορίας σε γνώση. Να διδάσκονται μαζί με τις τεχνολογικές δεξιότητες και τον τρόπο ανάπτυξης δυναμικής και κριτικής σκέψης. Είναι σημαντικό να αυξηθεί η ενασχόληση των παιδιών με ζωτικής σημασίας δραστηριότητες. Να ενθαρρυνθεί ο διάλογος, το διάβασμα βιβλίων, το παιχνίδι με άλλα παιδιά και γενικά δραστηριότητες που εξασκούν το σώμα και το μυαλό.
Ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, Myspace, Hi5)
Υπάρχουν οι Ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης (Social Networking) όπως το Facebook, το MySpace και το Hi5, οι οποίες άλλαξαν τα δεδομένα της ανθρώπινης επικοινωνίας, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων. Οι ιστοσελίδες αυτές (Social Networks) είναι πολύ δημοφιλείς στις μικρότερες ηλικίες (18 – 25 ετών) με αυξανόμενη τάση ψηφιακών επισκέψεων. Η κοινωνική δικτύωση είναι η νέα μόδα του Διαδικτύου. Σε αυτούς τους ιστοχώρους, γνωστούς και ως Social Networks ή SNS, τα παιδιά και οι νέοι ανταλλάσσουν σκέψεις και πληροφορίες σχετικά με τα ενδιαφέροντά τους, δημοσιεύουν και ανταλλάσσουν την μουσική τους, δέχονται σχόλια από φίλους και επισκέπτες, δημοσιεύουν εικόνες και βίντεο δικά τους ή φίλων τους και συνδέονται με τις ιστοσελίδες άλλων χρηστών. Οι χρήστες όμως πρέπει να ακολουθούν κάποιους κανόνες καλής συμπεριφοράς, όπως η αποφυγή ανάρτησης προσβλητικού και υβριστικού περιεχομένου, να μην αποδέχονται εύκολα δικτυακούς φίλους και κυρίως η ολιγόωρη παραμονή, ώστε να μη συγχέεται το φανταστικό με το πραγματικό.
Για ασφαλή κοινωνική δικτύωση παραθέτουμε αναλυτικά μερικούς κανόνες:
• Δεν θα πρέπει να δίνεται σε κανέναν ο κωδικός πρόσβασης στο εικονικό προφίλ. Όποιος αποκτά πρόσβαση στο προφίλ μπορεί να διαχειριστεί πλήρως τα δεδομένα που εμφανίζονται σε αυτό.
• Πριν εγγραφούμε σε μια ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης αναζητούμε τη δήλωση περί απορρήτου και κατανοούμε πλήρως με ποιον τρόπο θα χρησιμοποιούνται από την ιστοσελίδα τα προσωπικά μας δεδομένα (privacy policy).
• Από τη στιγμή που δημιουργούμε το εικονικό μας προφίλ θα πρέπει να πάμε στο μενού των ρυθμίσεων για τη διαχείριση των προσωπικών μας δεδομένων και να αλλάξουμε τις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις (privacy settings).
• Περιορίζουμε την πρόσβαση στο προφίλ μας. Έτσι, θα είναι δυσκολότερη η άντληση πολλών έγκυρων προσωπικών δεδομένων και πληροφοριών από επιτήδειους οι οποίοι τα χρησιμοποιούν για εξειδικευμένη επίθεση phishing μέσω των ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης.
• Να μην ανεβάζουμε στο προφίλ μας φωτογραφίες όπου φαίνεται καθαρά η τοποθεσία στην οποία βρισκόμαστε, ειδικότερα αν πρόκειται για το σπίτι μας, το σχολείο ή μέρη που συχνάζουμε. Έτσι μειώνονται οι πιθανότητες εντοπισμού μας στον φυσικό κόσμο.
• Αν δεχθούμε ένα προσβλητικό ή ανεπιθύμητο μήνυμα, χρησιμοποιούμε την ενσωματωμένη μέθοδο καταγγελιών της ιστοσελίδας κοινωνικής δικτύωσης που χρησιμοποιούμε (report).
• Οι πληροφορίες που δημοσιεύουμε στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης είναι δημόσια προσπελάσιμες, επομένως, καλό θα είναι να μη δημοσιεύουμε στοιχεία και φωτογραφίες που θα μας έφερναν σε δύσκολη θέση. Ακόμα και όταν διαγράφουμε το προφίλ μας πολλές πληροφορίες δεν αφαιρούνται και ενδέχεται επίσης να τις συναντήσουμε και αλλού στο Διαδίκτυο.
• Να γνωρίζετε ότι από τη στιγμή που προσθέτουμε στη λίστα των φίλων μας κάποιο άτομο (αποδοχή «friend request»), αυτό αποκτά πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα που εμφανίζονται στο προφίλ μας, μεταξύ των οποίων οι φωτογραφίες και τα στοιχεία επικοινωνίας μας.
• Οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης προσφέρουν πολλές εφαρμογές (παιχνίδια, κουίζ, κ.λπ.) τα οποία δεν υπόκεινται πάντα στην πολιτική απορρήτου της ιστοσελίδας και επομένως μπορούν να διαχειριστούν τα προσωπικά μας δεδομένα με διαφορετικό τρόπο.
• Να έχουμε πάντα υπόψη ότι στους εικονικούς κόσμους είναι εύκολο να δημιουργήσει κανείς μια «ψεύτικη ταυτότητα» και να παραπλανήσει άλλους χρήστες. Επομένως, θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί με τους εικονικούς φίλους.
Ο ρόλος του εκπαιδευτικού
Oι μαθητές, έχοντας πρόσβαση σε ένα τόσο ευρύ φάσμα πληροφοριών, καλούνται να αναπτύξουν ικανότητες που θα τους επιτρέψουν να οργανώσουν και να διαχωρίσουν τις γνώσεις τους. Έτσι οι εκπαιδευτικοί είναι απαραίτητο όχι μόνο να ενθαρρύνουν τους μαθητές τους να διερευνούν τον Κυβερνοχώρο, αλλά επίσης να επεξεργάζονται και να ασκούν κριτική στο υλικό που βρίσκουν, να κρίνουν την αυθεντικότητα και την εγκυρότητα των πληροφοριών, να εξετάζουν όλες τις απόψεις και μέσα από αυτές τις διεργασίες να αναπτύσσουν το δικό τους τρόπο κατανόησης του θέματος. Ο δάσκαλος πρέπει διαρκώς να παρακολουθεί την πορεία των αναζητήσεών τους, να κάνει ερωτήσεις και να συζητά τα αποτελέσματα των ερευνών τους και να τους ενθαρρύνει. Οι μαθητές είναι χρήσιμο να ασκούν κριτική στις πηγές τους, να αξιολογούν και να κατανοούν τις πληροφορίες που συλλέγουν και όχι απλώς να αναπαράγουν όσα βλέπουν στην οθόνη.
Τα σχολεία, ακόμα και αν αποφάσιζαν να μην χρησιμοποιούν υπολογιστές, θα επηρεάζονταν από την επανάσταση της πληροφορικής. Ένας αυξανόμενος αριθμός παιδιών έχουν πρόσβαση σε υπολογιστή στα σπίτια τους, και όλο και λιγότεροι είναι οι χώροι που δεν χρησιμοποιούν υπολογιστή. Αν τα σχολεία δεν πάρουν μέρος στην τεχνολογική επανάσταση, θα αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο να αυξηθεί ακόμα πιο πολύ το χάσμα μεταξύ αυτών και της υπόλοιπης κοινωνίας. Δεν είναι όμως αρκετό να τοποθετηθούν ένας ή περισσότεροι υπολογιστές σε μια γωνία κάθε αίθουσας. Ο εκπαιδευτικός δεν είναι πια ο «παντογνώστης» αλλά, περισσότερο, ο οδηγός ο οποίος βοηθά τους μαθητές να προσεγγίζουν και να μοιράζονται τις γνώσεις. Ένας μαθητής έχοντας απλά πρόσβαση στο διαδίκτυο και ανταλλάσσοντας μηνύματα, χωρίς καμία παιδαγωγική προσέγγιση είναι φανερό ότι δεν μορφώνεται. Είναι έτσι πρωταρχικό για τους εκπαιδευτικούς να ενσωματώσουν υπολογιστικές δραστηριότητες σε μια καθορισμένη εκπαιδευτική εργασία.
Αν επιδιώκουμε να αξιοποιήσουμε τις νέες τεχνολογίες με στόχο τη δημιουργία μιας καλύτερης κοινωνίας, χρειαζόμαστε εκπαιδευτικούς όλων των ειδικοτήτων και επιπέδων εφοδιασμένους όχι μόνο με γνώσεις και δεξιότητες σχετικά με τη χρήση τους, αλλά κυρίως με θετικές στάσεις απέναντι σε βασικές αξίες, όπως είναι η ζωή και η ελευθερία του ανθρώπου, η κοινωνική ισότητα και δικαιοσύνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η προστασία του περιβάλλοντος και, προφανώς η αξία της ίδιας της γνώσης. Είναι προτιμότερο ως εκπαιδευτικοί να γνωρίσουμε τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, να τους χρησιμοποιήσουμε εμείς όπως θέλουμε και να τους τοποθετήσουμε εκεί όπου είναι η θέση τους, ανάμεσα στα εκπαιδευτικά εργαλεία. Έτσι θα μπορέσουμε να εκμεταλλευτούμε όλες τις δυνατότητές τους.
Από τον παιδαγωγό εξαρτάται αν αυτός ο κόσμος της εικόνας και του ήχου, θα μπορέσει να συγκινήσει τα μάτια του λογισμού και της ψυχής και θα κάνει το έργο της μάθησης, εικόνες μνημονικές, έργα του νου και της καρδιάς μαζί. Καλός δάσκαλος δεν είναι αυτός που δίνει τη γνώση έτοιμη, αλλά εκείνος που εμπνέει το μαθητή, να τη βρει μόνος του. Συμβουλεύει το παιδί, το βοηθά, το ενθαρρύνει και το στηρίζει, όπου έχει ανάγκη. Το ενδιαφέρον του και η αγάπη του γι’ αυτό, τίθενται πιο πάνω από την ξερή γνώση και από κάθε εποπτικό μέσο όπως ο υπολογιστής.
Η χρήση του υπολογιστή στην τάξη είναι μια πολύπλοκη διαδικασία. Δεν αρκούν οι τεχνικές δεξιότητες και οι θετικές στάσεις από την πλευρά του εκπαιδευτικού για να γίνει εφικτή και η παιδαγωγική του αξιοποίηση. Αυτό είναι περισσότερο ζήτημα μεταρρύθμισης της λειτουργίας της σχολικής τάξης, είναι ζήτημα παιδαγωγικό παρά τεχνικό, σχετίζεται με αλλαγή του ρόλου του δασκάλου και των καθημερινών ενεργειών στη σχολική τάξη. Από την επισκόπηση της χρήσης του υπολογιστή σε διάφορες χώρες και των εμποδίων που συναντά στην σχολική τάξη έγινε ορατό ότι υπάρχουν ισχυρές τάσεις περιθωριοποίησής του ή ένταξής του σε προϋπάρχουσες στοχεύσεις και πρακτικές και έτσι μειώνονται οι πιθανότητες να γίνει όχημα ανανέωσης της σχολικής ζωής.
Για να πετύχει οποιοδήποτε πρόγραμμα εισαγωγής της Π.Ε.Τ. στην εκπαίδευση χρειάζονται ισότιμες ευκαιρίες σε όλα τα σχολεία για δημιουργία εργαστηρίων ηλεκτρονικών υπολογιστών, πρόσβαση σε δίκτυα και χρήση λογισμικών πακέτων. Ακολουθεί η συνεχής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων και η παροχή κινήτρων για εξοικείωση με τα νέα δεδομένα και η ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην εκπαιδευτική πρακτική. Βέβαια, προϋπόθεση για καινοτόμο χρήση της Π.Ε.Τ. είναι να ενταχθεί ο υπολογιστής σε μια πορεία ανάπτυξης συνθετότερων διανοητικών δεξιοτήτων. Ο υπολογιστής είναι ένα σκαλοπάτι για να επιτευχθεί αυτή η ποιοτική αλλαγή στη σκέψη του μαθητή. Η χρήση του εμφανίζεται αδιαχώριστα συνδεδεμένη με τον τρόπο, με τον οποίο ο δάσκαλος συγκροτεί τις παιδαγωγικές καταστάσεις και την παιδαγωγική αλληλεπίδραση.
Γι’ αυτό και είναι απαραίτητη η συνεχής επιμόρφωση και η Δια Βίου Εκπαίδευση όλων των εκπαιδευτικών στη σωστή χρήση των νέων τεχνολογιών. Ο Richard Noss (1996) είπε: «Για κάθε δραχμή που ξοδεύεται για αγορά υπολογιστών και εκπαιδευτικού λογισμικού πρέπει να ξοδεύονται άλλες δέκα για την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών». Η επιμόρφωση στις μέρες μας είναι αναγκαία για όλους τους επαγγελματίες και πολύ περισσότερο για τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι αποτελούν σημαντικούς διαμεσολαβητές, τόσο για τη μάθηση και τη νοητική και ψυχική ανάπτυξη των νεαρών ατόμων, όσο και για τη διαμόρφωση του αυριανού ηγετικού, εργασιακού και πολιτιστικού δυναμικού της χώρας μας. Η Δια Βίου Εκπαίδευση θα μπορούσε να προσφέρει τα μέγιστα στο εκπαιδευτικό έργο. Ο παιδαγωγός θα πρέπει να αποκτήσει τα κατάλληλα εφόδια, ώστε από την μια μεριά ν’ ανταποκριθεί στις δυνατότητες αξιοποίησης των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η Π.Ε.Τ. και από την άλλη να μπορεί να προτάξει έναν κριτικό λόγο απέναντι στις δυνάμεις που χρησιμοποιούν την τεχνολογία ως μέσο χειραγώγησης και εκμετάλλευσης.
Ο ρόλος των γονέων
Ο ενεργός ρόλος του γονέα μπορεί να επηρεάσει και να μετριάσει τις αρνητικές επιπτώσεις της χρήσης των ηλεκτρονικών υπολογιστών (Μαλέτσκος, 2005). Κανείς δεν περιμένει από τους γονείς να είναι ειδικοί στο διαδίκτυο, στα πολυμέσα ή, γενικότερα, στην Π.Ε.Τ. Οι ρόλοι όμως που καλούνται να παίξουν για τη μάθηση των παιδιών τους είναι πολλαπλοί. Είναι επίσης γεγονός ότι τα παιδιά μαθαίνουν και προσαρμόζονται γρηγορότερα στις τεχνολογικές εξελίξεις από τους γονείς τους. Οι γονείς όμως μπορούν να αναλάβουν τους ουσιαστικούς - όσο και συμβολικούς - ρόλους του καθοδηγητή («μέντορα») και του υποστηρικτή, συμμετέχοντας με τα παιδιά τους στο «παιγνίδι της γνώσης» με τα νέα μέσα (Budin,1997). Για να το κάνουν αυτό θα πρέπει, πριν απ' όλα, να θεωρήσουν οι ίδιοι τους εαυτούς τους μαθητευόμενους και να υιοθετήσουν πρακτικές και στάσεις «Δια βίου» μάθησης. Σε αυτό το περιβάλλον, είναι κρίσιμο για τον γονιό να μπορεί να έχει στη διάθεσή του χρήσιμες συμβουλές ή και να αξιολογεί ο ίδιος και να συμβουλεύει το παιδί του - με τον κατάλληλο τρόπο - για τη χρήση και την επίσκεψη χρήσιμων κόμβων. Για μεν την περίπτωση των τίτλων πολυμέσων, βοήθεια μπορεί να παρασχεθεί και από το διαδίκτυο - όπως από τον κόμβο του δικτύου «Μένων» στη διεύθυνση www.menon.org/family¬¬¬¬_main.htm ή στη διεύθυνση www.stratari.gr, όπου κανείς μπορεί να βρει συστάσεις για την ποιότητα και την εκπαιδευτική χρησιμότητα (αξιοποίηση) ελληνικών εφαρμογών πολυμέσων. Έχει αναπτυχθεί λογισμικό που αναγνωρίζει, μπαίνοντας σε διαδικτυακούς τόπους επικοινωνίας, τα τυπικά δείγματα της προσέγγισης κάποιου που θέλει να εκμεταλλευτεί ή να εξαπατήσει ένα παιδί και τον εντοπίζει. Επίσης υπάρχουν υπηρεσίες ‘‘φιλτραρίσματος’’, ηλεκτρονικά μέσα προστασίας, από ανεπιθύμητο και επιβλαβές υλικό του διαδικτύου (για πληροφορίες και οδηγίες ασφαλούς πλοήγησης στις ιστοσελίδες: http://www.safeline.gr, http://www.safeweb.org.cy και http://www.safenet.gr).
Είναι γνωστή η συναισθηματική προσφορά της οικογένειας και η αξία του ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ των μελών της. Δεν πρέπει να παρασυρόμαστε από τους ξέφρενους ρυθμούς της εποχής μας, ούτε να αναλώνουμε όλο τον ελεύθερό μας χρόνο στην τηλεόραση, στους υπολογιστές και σε άλλα τεχνολογικά θαύματα. Ο κίνδυνος είναι ορατός και είναι να υποδουλωθεί το άτομο στο σύστημα που δημιούργησε. Αν βελτιώσουμε την επικοινωνία, αναβαθμίζεται η ποιότητα των σχέσεών ανάμεσα στους γονείς και στα παιδιά και δημιουργούνται ισχυροί οικογενειακοί δεσμοί. Πρέπει παράλληλα προς τη γνώση και την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των παιδιών, να φροντίζουμε ιδιαίτερα για την αγωγή της καρδιάς, έχοντας επίγνωση την πλατωνική ρήση: ‘‘Πάσα γαρ επιστήμη χωριζομένη αρετής πανουργία, ου σοφία φαίνεται’’.
Συμπεράσματα και Προτάσεις
Η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στο σχολείο πρέπει να συνοδευτεί με τροποποίηση της δομής και των λειτουργιών του, γιατί η εκπαιδευτική τεχνολογία έχει διαφορετική λογική από εκείνη του σχολείου, δηλαδή της μετωπικής διδασκαλίας και του μαυροπίνακα. Απαιτείται στενή σχέση του σχολείου με το κοινωνικό και εργασιακό γίγνεσθαι, ώστε το σχολείο να ακολουθεί τις εξελίξεις και οι νέες τεχνολογίες να βοηθούν το παιδί προς την κατεύθυνση να μαθαίνει με ευχαρίστηση, χωρίς άγχος και καταπίεση με επιβαρημένα προγράμματα. Δεν πρέπει η εκπαιδευτική τεχνολογία να βλάψει την ικανότητα των παιδιών να μαθαίνουν. Η νέα γενιά θα γνωρίσει ούτως ή άλλως τον κόσμο της πληροφορικής, αλλά αυτό δεν χρειάζεται να γίνει εκβιαστικά από πολύ μικρή ηλικία. Η ‘‘πρώιμη’’ εξοικείωση με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή και το διαδίκτυο δεν προσφέρει τίποτε. Ακόμα και η πολύωρη ενασχόληση με τα εκπαιδευτικά παιχνίδια οδηγεί στην απομόνωση του παιδιού μπροστά στην οθόνη και μειώνει τον ωφέλιμο ελεύθερο χρόνο των παιδιών.
Το διαδίκτυο είναι ένας άναρχος χώρος, χωρίς κανένα έλεγχο, κάτι που δημιουργεί κινδύνους σε όσους έχουν πρόσβαση σ’ αυτόν. Δεν υπάρχει λογοκρισία, ούτε κάποιος νόμος που θα καθορίζει τι είναι κατάλληλο ή ακατάλληλο, ηθικό ή ανήθικο. Υπάρχουν αμφιβολίες και ανησυχίες για την ποιότητα της πληροφορίας που υπάρχει και βρίσκει κανείς στο διαδίκτυο, η οποία μπορεί να επηρεάσει και την ποιότητα της εκπαίδευσης, αλλά και τον τρόπο απόκτησης της γνώσης. Προτείνουμε τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό της νομοθεσίας γύρω από το ηλεκτρονικό έγκλημα. Επίσης τη διδασκαλία μαθημάτων «ασφαλούς χρήσης του διαδικτύου» στο ελληνικό σχολείο.
Επίσης, ένα πρόβλημα που πρέπει να λυθεί είναι αυτό των σημαντικών ανισοτήτων στην τεχνολογική ανάπτυξη και διείσδυση. Είναι απαραίτητο να μειωθεί το κόστος αγοράς υπολογιστικού εξοπλισμού και πρόσβασης στο διαδίκτυο, να αυξηθεί η ασφάλεια και να μπορεί ο χρήστης να αποφεύγει άχρηστες ή αναξιόπιστες πληροφορίες. Χρειάζονται προσπάθειες που θα εντάσσονται σε μία συνολική στρατηγική για το πώς πραγματικά θα αξιοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες στην εκπαιδευτική διαδικασία. Απαιτείται υπομονή, χρόνος και προσπάθεια απ' όλους - τόσο από τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές όσο και από τους σχεδιαστές εκπαιδευτικών προγραμμάτων.
Τα ψηφιακά προγράμματα διδασκαλίας είναι χρήσιμο να έχουν εξαιρετικά πλούσιο περιεχόμενο, να υπάρχουν γρήγορα δίκτυα και να μπορεί ο κάθε μαθητής ή φοιτητής να έχει πρόσβαση από το σπίτι ή το σχολείο. Επιπλέον, θα πρέπει οι εκπαιδευτικοί να αναζητήσουν τρόπους για τη θετική αξιοποίησή της στο μάθημα, έτσι ώστε να αποτελέσει ένα εργαλείο που θα βοηθήσει στην εκπλήρωση των διδακτικών στόχων και - γενικότερα - στην αναβάθμιση του ρόλου του σύγχρονου σχολείου. Χρειάζονται και οι ίδιοι επιμόρφωση για να καταλάβουν τις βασικές έννοιες και τους στόχους της πληροφοριακής εκπαιδευτικής τεχνολογίας.
Η λύση βρίσκεται στην ενίσχυση της ανοικτής έρευνας, του ελεύθερου (open-source) λογισμικού (Κασκάλης, 2004) και της εξάπλωσης της ηλεκτρονικής γνώσης σε όλα τα κράτη, γιατί έτσι μπορεί να επιτευχθεί και η παγκόσμια επιστημονική και τεχνολογική εξέλιξη και να ωφεληθούν όλοι οι άνθρωποι σε θέματα υγείας, οικονομίας και περιβάλλοντος. Άμεση προτεραιότητα πρέπει να αποτελέσει η δυνατότητα διαχείρισης της ηλεκτρονικής γνώσης και η κατασκευή πιο απλών και εύχρηστων ηλεκτρονικών υπολογιστών και κυρίως πιο απλών και καλύτερα σχεδιασμένων προγραμμάτων. Χρειάζονται περισσότερες πρωτοβουλίες στον δημόσιο, ιδιωτικό και εθελοντικό τομέα για την προετοιμασία μιας δραστικής εκστρατείας για την αντιμετώπιση και καταπολέμηση της παιδικής πορνογραφίας, του ρατσισμού και των ανεξέλεγκτων ηλεκτρονικών μηνυμάτων (spam) στο διαδίκτυο. Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί πρέπει να γνωρίζουν πως να χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά μέσα ασφαλείας και να τους παρέχεται αυτή η δυνατότητα μέσα από ενημέρωση, εκμάθηση και εκπαίδευση.
Οι τεχνολογικές αλλαγές αποτελούν ταυτόχρονα υπόσχεση και απειλή. Αν δεν μεταβληθεί το υπάρχον πλαίσιο, οι κατευθύνσεις, η δομή και η λειτουργία του εκπαιδευτικού μας συστήματος, μπορεί να οδηγηθούμε σε αναπαραγωγή τυποποιημένης πληροφορίας, χωρίς καμία επεξεργασία και εγκλωβισμό όλων των παραγόντων της εκπαίδευσης σε μια εικονική πραγματικότητα (virtual reality) που εμείς δημιουργήσαμε. Είναι απαραίτητη η συνεργασία όλων των φορέων της κοινωνίας και της εκπαίδευσης για να ωφεληθούμε πραγματικά από την εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στη ζωή μας και να ελαχιστοποιήσουμε τους κινδύνους. Είναι αναγκαίο να υπάρξει κινητοποίηση των εκπαιδευτικών θεσμών, ώστε να εξασφαλισθεί σε όλους τους μαθητές, τους αυριανούς πολίτες η πρόσβαση στην «Κοινωνία της Πληροφορίας» ώστε να αποφύγουμε τη δημιουργία νέων ανισοτήτων, νέων μορφών κοινωνικού αποκλεισμού και δυσκολίες εύρεσης εργασίας στο μέλλον.
Δεν πρέπει, βέβαια, να γινόμαστε τεχνοφοβικοί και να έχουμε αρνητική στάση απέναντι στην Π.Ε.Τ., αλλά να ευαισθητοποιηθούμε και να πιέσουμε τους υπεύθυνους για ένα πιο ασφαλές διαδίκτυο. Να κινηθούμε προς την κατεύθυνση του εφοδιασμού των παιδιών με δεξιότητες, έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις προκλήσεις των Νέων Τεχνολογιών και της παγκοσμιοποίησης, στην καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού και στην προώθηση της κατανόησης μεταξύ διαφορετικών πολιτιστικών ομάδων.
Με δεδομένες τις κοινωνικές ανισότητες της ελληνικής κοινωνίας που επιτρέπει σε κάποιες οικογένειες να έχουν στο σπίτι υπολογιστές και άλλο τεχνολογικό εξοπλισμό και σε κάποιες άλλες όχι, ο ρόλος της πολιτείας να καλύψει τα κενά και τις διαφορές μέσα στα σχολεία γίνεται ακόμα πιο σημαντικός. Η Ελλάδα μπορεί να διδαχθεί από την εμπειρία και τα λάθη που έγιναν σε χώρες τεχνολογικά προηγμένες, όπως η Αγγλία. Διαπιστώθηκε ότι η κατάλληλη στρατηγική είναι η ενίσχυση αποκεντρωτικών διαδικασιών στη εκπαίδευση, ώστε να υπάρξει η ανθρώπινη και τεχνική υποδομή για την αξιοποίηση της τεχνολογίας μέσα από την εκπαιδευτική διαδικασία (Μαλέτσκος, 2003). Είναι αναγκαιότητα να υιοθετήσουμε αλλαγές στο αναλυτικό πρόγραμμα, ώστε να λαμβάνεται πρόνοια για τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες. Πρέπει να τους παρέχουμε ευκαιρίες να βελτιώσουν τις ικανότητές τους (Μαλέτσκος, 2002).
Ο ρυθμός με τον οποίο οι νέες τεχνολογίες εισρέουν στις διαδικασίες εκπαίδευσης (και γενικότερα πληροφόρησης) αυξάνεται ραγδαία. Ο ρόλος όμως και ο τρόπος χρήσης στον χώρο της Γενικής Παιδείας, είναι ένα ζήτημα που χρειάζεται και επιδέχεται κοινωνική διαμόρφωση, οραματισμό και επιρροή από επιστημονικά αρμόδιους φορείς στο πλαίσιο μιας στρατηγικής που θα περιλαμβάνει την ποιοτική αναβάθμιση του ρόλου του εκπαιδευτικού σε συνεχώς επιμορφούμενο παιδαγωγό. Η κοινωνία της γνώσης και της μάθησης ή η κοινωνία της Πληροφορίας καθορίζει όχι μόνο τη φύση της εργασίας (ευέλικτο και ποιοτικά διαφοροποιημένο πλαίσιο), αλλά και ένα νέο πρότυπο ανακάλυψης και μετάδοσης της γνώσης και της τεχνογνωσίας. Ο εκσυγχρονισμός ενός αναχρονιστικού εκπαιδευτικού συστήματος απαιτεί ρηξικέλευθες τομές όχι μόνο στο τρόπο διάρθρωσης των βαθμίδων της εκπαίδευσης και στο περιεχόμενο σπουδών, αλλά απαιτεί ταυτόχρονα ριζικό μετασχηματισμό των μεθόδων διδασκαλίας, ανανέωση των εποπτικών μέσων και των διδακτικών εργαλείων, για να μπορέσει η Ελληνική εκπαίδευση να μπει σε μια πορεία δυναμικής και συνεχούς μετεξέλιξης.
Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για την αυξανόμενη χρήση του διαδικτύου, παρ' όλο που οι κοινωνιολόγοι και οι φιλόσοφοι προειδοποιούν για τη φτωχή εκμετάλλευση του ελεύθερου χρόνου ή ακόμα και την αλλαγή του χαρακτήρα του ανθρώπου. Και επειδή υπάρχουν μειονεκτήματα και κίνδυνοι, η εισαγωγή της πληροφορικής χρειάζεται εκπαιδευτικούς, οι οποίοι να σκέφτονται σοβαρά πάνω στις συνέπειες και τις παιδαγωγικές συνθήκες που θα πρέπει να δημιουργηθούν, για να είναι αποτελεσματική η πληροφορική. Η εισαγωγή της Π.Ε.Τ. στα σχολεία αλλάζει πολύ γρήγορα την εκπαιδευτική διαδικασία: Ο ρόλος του εκπαιδευτικού και της όλης αλληλεπίδρασης μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητή θα αναβαθμιστεί. Θα ανοίξουν νέες περιοχές μάθησης και πιθανόν τα σχολεία και οι αίθουσες θα πρέπει να ξανασχεδιασθούν από την αρχή.
Η επιρροή της υψηλής τεχνολογίας στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου είναι πολύ μεγάλη. Η τεχνολογία των πληροφοριών μεταμορφώνει τον τρόπο ζωής μας. ‘‘Είναι καιρός να ενώσουμε την τεχνολογία με τον ανθρωπισμό’’, δήλωσε ο Μιχάλης Δερτούζος το 1998. Η επανάσταση της πληροφορίας πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο. Πρέπει να κατασκευαστούν ηλεκτρονικοί υπολογιστές, στους οποίους θα μπορούν να έχουν πρόσβαση και όσοι δεν γνωρίζουν τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους και η φωνητική επικοινωνία με τα μηχανήματα είναι πλέον βασική ανάγκη. Η τεχνολογία του διαδικτύου πρέπει να παραμείνει ελεύθερη. Χρειάζεται να ιδρυθούν οργανισμοί που θα διασφαλίζουν την ανεξαρτησία του διαδικτύου και θα επιβλέπουν την εξέλιξή του. Οι υπολογιστές να γίνουν πιο ανθρωποκεντρικοί και ευκολότεροι στη χρήση τους, να γίνουν πραγματικά χρήσιμοι και απαραίτητοι με στόχο να βελτιώσουν τη ζωή του ανθρώπου σε όποια γωνιά της γης και να βρίσκεται.
Υπάρχει ένα ψηφιακό χάσμα που χωρίζει τις πλούσιες από τις φτωχές χώρες του κόσμου. Δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση στο αγαθό της πληροφορίας, ενώ στο άλλο άκρο ο δικτυωμένος κόσμος πληθαίνει. Οι Τεχνολογίες της πληροφόρησης και επικοινωνίας θα μπορούσαν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη και στη μάχη ενάντια στη φτώχεια και τις ασθένειες. Πρέπει οι επιχειρηματίες, κοινωνικές ομάδες και τα Ηνωμένα Έθνη να συνεργαστούν με τις κυβερνήσεις των κρατών που υστερούν σε τεχνολογική υποδομή, ώστε να βρεθούν πόροι για την επίλυση του προβλήματος.
Η επανάσταση της τεχνολογίας απαιτείται να γίνει μοχλός κοινωνικής αλλαγής και δικαιοσύνης, όπως και εκδημοκρατισμού στην εκπαίδευση, ώστε να παρέχεται η δυνατότητα σε όλους τους νέους για ελεύθερη πρόσβαση στην εκπαίδευση, ανεξάρτητα από την κοινωνική και γεωγραφική τους προέλευση ή το φύλο. Η υψηλή τεχνολογία στην εκπαίδευση πρέπει να είναι ανθρωποκεντρική, να προσεγγίζεται κριτικά και να βασίζεται στις θεμελιώδεις ανθρώπινες αξίες της προσωπικής επιλογής, της ισότητας, της ελεύθερης προτίμησης και της προστασίας της πολιτιστικής ζωής κάθε λαού (Μαλέτσκος & Μαστρογιάννης, 2006). Μέσα στην διαφαινόμενη παγκοσμιοποίηση της κοινωνίας είναι απαραίτητο να καθορίσουμε το δικό μας ζωτικό χώρο και τη δική μας υπόσταση. Να προετοιμάσουμε και να προβάλουμε τις δικές μας θέσεις στα πολιτιστικά, εκπαιδευτικά και κοινωνικά θέματα της εποχής μας και του τόπου μας.
Πρέπει να υποσχεθούμε στα παιδιά ένα πραγματικό μέλλον, όχι εικονικό και ψεύτικο. Να βεβαιωθούμε ότι θα είναι ένα ψηφιακό αύριο, από το οποίο όλοι οι νέοι θα μπορούν να ωφεληθούν, όχι μόνο μερικοί, λίγοι και εκλεκτοί. Είναι απαραίτητο να μάθουμε να χρησιμοποιούμε την Πληροφοριακή Επικοινωνιακή Τεχνολογία, να δεχόμαστε τη θετική επίδρασή της και να προστατεύουμε τους εαυτούς μας και τα παιδιά μας από τα επικίνδυνα στοιχεία της. Να προσπαθούμε να αναπτύξουμε την κριτική ματιά των παιδιών. Προς την κατεύθυνση της ισότιμης πρόσβασης όλων στην ψηφιακή κοινωνία, χρειάζεται να γίνουν αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα, να ενισχυθεί η Δια Βίου μάθηση, ώστε να επωφεληθούμε από τις νέες τεχνολογίες, με λιγότερη γραφειοκρατία, χρησιμοποιώντας πολιτική ίσων ευκαιριών, χωρίς επηρεασμούς από πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα και κυρίως να επικεντρωθούμε στον παράγοντα ‘‘άνθρωπο’’.
Πέμπτη 10 Ιουνίου 2010
editorial
Φίλοι και φίλες του blog καλημέρα. Μόλις επέστρεψα από το Βερολίνο - ναι, εκεί που μένει η συμπαθέστατη Μέρκελ-. Παρόλο που δεν το περίμενα μαγεύτηκα από την πόλη από την πολιτιστική και καλλιτεχνική δραστηριότητα που δε σταματάει ποτέ. Εκπληκτικές παραστάσεις, όπερα, φεστιβάλ και εκθέσεις ζωγραφικής όπως της Kahlo και του Dali. Πραγματικά εξαιρετικός ταξιδιωτικός προορισμός. Όποιος ενδιαφέρεται μπορώ να του στείλω προτάσεις.
Ευχαριστώ πολύ για τα θετικά μηνύματα που λαμβάνω, πραγματικά δεν το περίμενα. Είναι μια προσπάθεια ερασιτεχνική που δημιουργήθηκε περισσότερο με σκοπό να οργανώσω στο μυαλό μου κάποια πράγματα που με ενδιαφέρουν όπως και εσάς φαντάζομαι για αυτό βρίσκεστε εδώ, όπως είναι οι λογοτεχνικοί διαγωνισμοί και ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις σχετικές με αυτό και όχι μόνο. Ευχαριστώ πολύ τους φίλους ποιητές που μου έστειλαν βιβλία τους και αυτό και μόνο με ικανοποιεί και με παροτρύνει να συνεχίσω. Η δική σας συμβολή είναι πολύ σημαντική και πραγματική η γνώμη σας μετράει. Επειδή όπως αναφέρω στην περιορισμένη αντίληψη μου πολλά πράγματα ξεφεύγουν η βοήθεια σας είναι σημαντική. Ελπίζω αυτός ο χώρος να γίνει ένας χώρος προβολής της αξιοπρεπής λογοτεχνικής και εκπαιδευτικής παραγωγής εφόσον δεν έχει καμία σχέση με διαφήμιση και θα παραμείνει έτσι. Καλή συνέχεια σε όλους.
Ευχαριστώ πολύ για τα θετικά μηνύματα που λαμβάνω, πραγματικά δεν το περίμενα. Είναι μια προσπάθεια ερασιτεχνική που δημιουργήθηκε περισσότερο με σκοπό να οργανώσω στο μυαλό μου κάποια πράγματα που με ενδιαφέρουν όπως και εσάς φαντάζομαι για αυτό βρίσκεστε εδώ, όπως είναι οι λογοτεχνικοί διαγωνισμοί και ενδιαφέρουσες εκδηλώσεις σχετικές με αυτό και όχι μόνο. Ευχαριστώ πολύ τους φίλους ποιητές που μου έστειλαν βιβλία τους και αυτό και μόνο με ικανοποιεί και με παροτρύνει να συνεχίσω. Η δική σας συμβολή είναι πολύ σημαντική και πραγματική η γνώμη σας μετράει. Επειδή όπως αναφέρω στην περιορισμένη αντίληψη μου πολλά πράγματα ξεφεύγουν η βοήθεια σας είναι σημαντική. Ελπίζω αυτός ο χώρος να γίνει ένας χώρος προβολής της αξιοπρεπής λογοτεχνικής και εκπαιδευτικής παραγωγής εφόσον δεν έχει καμία σχέση με διαφήμιση και θα παραμείνει έτσι. Καλή συνέχεια σε όλους.
Παρουσίαση του νέου βιβλίου της Γιώτας Φώτου
Δευτέρα, 14 Ιουνίου 2010
Ώρα: 8:30 μ.μ. - 10:00 μ.μ.
Τοποθεσία: Χατζηγιάννειο Πνευματικό Κέντρο Λάρισα
Η Γιώτα Φώτου καταξιωμένη συγγραφέας με πολλές διακρίσεις στο ενεργητικό της στο χώρο της λογοτεχνίας και της παιδικής λογοτεχνίας, παρουσιάζει το νέο της βιβλίο στη Λάρισα.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι: Πασχαλία Τραυλού, συγγραφέας και Παύλος Λάλος, δημοσιογράφος.
Αφηγητής: Βίβιαν Δούφα. Συντονίζει η Νανά Μαυραντζα.
Η εκδήλωση θα πλαισιωθεί μουσικά από τον Παύλο Λάλο στο τραγούδι, το Θανάση Ζιώζια στο βιολί και τον Χρήστο Καλαμπούκα στο λαούτο.
Σάββατο 29 Μαΐου 2010
Παρασκευή 28 Μαΐου 2010
Ανθολογία 32 Λαρισαίων γυναικών
Τρίτη 25 Μαΐου 2010
Ο χρόνος - Η ποίηση μου
Ο χρόνος,
ενταφιάζει την ύπαρξή μου
σε μυροβόλο μνήμα
αισχρής επιβίωσης.
Δούλη των περιστάσεων
υποτακτική
στο αγρόκτημα
ανεκπλήρωτων πόθων, περιμένω.
Παρουσίαση του βιβλίου Παιγνιοθεραπείας με τίτλο Παιδιά – πτυσσόμενα τηλεσκόπια
Σαβ.29 Μαΐου 2010
Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου Παιγνιοθεραπείας με τίτλο Παιδιά – πτυσσόμενα τηλεσκόπια
οι εκδόσεις Κοντύλι και η συγγραφέας του βιβλίου Αφροδίτη Παπαδογεωργοπούλου διοργανώνουν
βιωματικό εργαστήρι Παιγνιοθεραπείας - Δραματοθεραπείας με τον καθηγητή Mooli Lahad.
Το τραύμα κατά τον καθηγητή Lahad είναι μια εμπειρία που μοιάζει με θάνατο, φυσικό ή ψυχικό. Πολλές φορές οι άνθρωποι - κυρίως τα παιδιά που έχουν βιώσει ένα τραύμα στη ζωή τους - αδυνατούν να το εκφράσουν λεκτικά … Το τραύμα όμως αυτό τους χτυπά την πόρτα υπενθυμίζοντας την ύπαρξή του όσα
χρόνια κι αν έχουν περάσει από τη στιγμή της τραυματικής εμπειρίας…
Ο άνθρωποι που έχουν ζήσει μια έντονη τραυματική εμπειρία δυσκολεύονται να παίξουν. Αφού το τραύμα που δέχτηκαν ήταν κάτι που δεν μπορούσαν να ελέγξουν, δύσκολα αφήνονται στο παιχνίδι, που μπορεί ως ελεύθερη - ασυνείδητη διεργασία να σημαίνει απώλεια ελέγχου… Άρα ξανά κίνδυνος…
Η Δραματοθεραπεία και η Παιγνιοθεραπεία προσφέρουν την ευκαιρία να φτάσουμε στη ρίζα του τραύματος στα πλαίσια ενός ασφαλούς περιβάλλοντος, όπου η φαντασία ή - η κατά τον Lahad
γλώσσα του δεξιού ημισφαιρίου - μπορεί να αποτελέσει ειδοποιό δύναμη.
Χώρος διεξαγωγής εργαστηρίου.
Πολυχώρος Spring People.
Αγαθάρχου 12, Ψυρρή
Τ. 210 3252034
Kοντύλι Eκδόσεις Eργαστήρια εκπαίδευσης
Ε-shop Συνέδρια Διαφημιστικές υπηρεσίες
Ανδρέα Μεταξά 13-15
& Εμμ. Μπενάκη, Αθήνα
Τ/F. +30 210 3608008
Ε. info@kondyli.gr
http://www.kondyli.gr/
Επικοινωνία Δημήτρης Παντελής
Τ. 210 3608008
Αφροδίτη Παπαδογεωργοπούλου
Τ. 6937 065600
09:00-10:30
Φανταστική Πραγματικότητα ή πώς η φαντασία μπορεί να μας βοηθήσει σε στιγμές κρίσης
10:30-10:50
Διάλειμμα
10:50-12:00
Δημιουργώντας εσωτερική ασφάλεια, χρησιμοποιώντας το σώμα, τη σκέψη και τη φαντασία για να αντιμετωπίσουμε το άγχος
12:00-12:50
Διάλειμμα
12:50-14:30
Η αναγκαιότητα της ασφάλειας ως βάση για τη διαχείριση των φόβων μας.
Χρησιμοποιώντας θεραπευτικές κάρτες
14:30-14:50
Διάλειμμα
14:50-16:10
Ιστορίες που θεραπεύουν
16:20-17:00
“ Σας παρακαλώ, πείτε μου πώς κάνει κανείς λεμονάδα χωρίς ...λεμόνια;”
Ο καθηγητής Lahad κάνει ανοιχτό διάλογο με τους συμμετέχοντες εκθέτοντας την προσωπική
του εμπειρία σχετικά με τη διαχείριση του πόνου και της απώλειας...
17:00 -17:30
ΠΑΙΔΙΑ - ΠΤΥΣΣΟΜΕΝΑ ΤΗΛΕΣΚΟΠΙΑ
... Όταν ανακάλυψαν το μαγικό χαλί της παιγνιοθεραπείας
Από τη βικτοριανή Αλίκη του Lewis Carrol ή τη Γουέντι, σύντροφο του Πίτερ Παν στο μυθιστόρημα του James Mathew Barrie, μέχρι τη σύγχρονη "άψογη Ισαβέλλα" του Tony Ross, το μοντέλο του παιδιού που μεγάλωσε νωρίς φαίνεται να επαναλαμβάνεται στην παγκόσμια λογοτεχνία. Τόσο κλασικοί ήρωες, που συντρόφεψαν εκατομμύρια ανθρώπους στο δικό τους ταξίδι προς την ενηλικίωση κι έρχονται να εκδραματίσουν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, το τόσο συχνό παιχνίδι ακροβασίας ανάμεσα στο μικρό και το μεγάλο.. Από τη χώρα των Λιλιπούτειων στη χώρα των Γιγάντων και πίσω ξανά... Σα να
πρόκειται για ανθρώπους -"πτυσσόμενα τηλεσκόπια", όπως χαρακτηριστικά λέει η Αλίκη!
Η "Βέρα", η "Ινώ", ο "Στέλιος", η "Ελπίδα", η "Μαριαλένα" δεν είναι χάρτινοι ήρωες του Carrol, του Ross ή του Barrie.
Είναι παιδιά απόντων σωματικά ή συναισθηματικά γονιών, οι οποίοι, λόγω των συναισθηματικών τους ελλειμμάτων, διάλεξαν να ταξιδέψουν στη δική τους Χώρα του Ποτέ Ποτέ εναποθέτοντας τις ευθύνες τους στις πλάτες των παιδιών τους.
Το ερώτημα είναι αν μπορεί η Παιγνιοθεραπεία, χρησιμοποιώντας το φυσικό τρόπο έκφρασης κάθε παιδιού, το παιχνίδι, να διευκολύνει τα συγκεκριμένα παιδιά να εκφράσουν τα συναισθήματα τους και να επιτρέψουν στον εαυτό τους να "ξαναγίνουν παιδιά".
Το βιβλίο απευθύνεται σε ψυχοθεραπευτές, και γενικότερα σε εργαζόμενους σε φορείς ψυχικής υγείας, εκπαιδευτικούς, γονείς, αλλά και σε όποιον αισθάνεται ότι ο ίδιος παρασύρθηκε πρόωρα στην ενηλικίωση...
Συγγραφέας :
ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΠΑΠΑΔΟΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ
Εκδόσεις: ΚΟΝΤΥΛΙ
Με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου Παιγνιοθεραπείας με τίτλο Παιδιά – πτυσσόμενα τηλεσκόπια
οι εκδόσεις Κοντύλι και η συγγραφέας του βιβλίου Αφροδίτη Παπαδογεωργοπούλου διοργανώνουν
βιωματικό εργαστήρι Παιγνιοθεραπείας - Δραματοθεραπείας με τον καθηγητή Mooli Lahad.
Το τραύμα κατά τον καθηγητή Lahad είναι μια εμπειρία που μοιάζει με θάνατο, φυσικό ή ψυχικό. Πολλές φορές οι άνθρωποι - κυρίως τα παιδιά που έχουν βιώσει ένα τραύμα στη ζωή τους - αδυνατούν να το εκφράσουν λεκτικά … Το τραύμα όμως αυτό τους χτυπά την πόρτα υπενθυμίζοντας την ύπαρξή του όσα
χρόνια κι αν έχουν περάσει από τη στιγμή της τραυματικής εμπειρίας…
Ο άνθρωποι που έχουν ζήσει μια έντονη τραυματική εμπειρία δυσκολεύονται να παίξουν. Αφού το τραύμα που δέχτηκαν ήταν κάτι που δεν μπορούσαν να ελέγξουν, δύσκολα αφήνονται στο παιχνίδι, που μπορεί ως ελεύθερη - ασυνείδητη διεργασία να σημαίνει απώλεια ελέγχου… Άρα ξανά κίνδυνος…
Η Δραματοθεραπεία και η Παιγνιοθεραπεία προσφέρουν την ευκαιρία να φτάσουμε στη ρίζα του τραύματος στα πλαίσια ενός ασφαλούς περιβάλλοντος, όπου η φαντασία ή - η κατά τον Lahad
γλώσσα του δεξιού ημισφαιρίου - μπορεί να αποτελέσει ειδοποιό δύναμη.
Χώρος διεξαγωγής εργαστηρίου.
Πολυχώρος Spring People.
Αγαθάρχου 12, Ψυρρή
Τ. 210 3252034
Kοντύλι Eκδόσεις Eργαστήρια εκπαίδευσης
Ε-shop Συνέδρια Διαφημιστικές υπηρεσίες
Ανδρέα Μεταξά 13-15
& Εμμ. Μπενάκη, Αθήνα
Τ/F. +30 210 3608008
Ε. info@kondyli.gr
http://www.kondyli.gr/
Επικοινωνία Δημήτρης Παντελής
Τ. 210 3608008
Αφροδίτη Παπαδογεωργοπούλου
Τ. 6937 065600
09:00-10:30
Φανταστική Πραγματικότητα ή πώς η φαντασία μπορεί να μας βοηθήσει σε στιγμές κρίσης
10:30-10:50
Διάλειμμα
10:50-12:00
Δημιουργώντας εσωτερική ασφάλεια, χρησιμοποιώντας το σώμα, τη σκέψη και τη φαντασία για να αντιμετωπίσουμε το άγχος
12:00-12:50
Διάλειμμα
12:50-14:30
Η αναγκαιότητα της ασφάλειας ως βάση για τη διαχείριση των φόβων μας.
Χρησιμοποιώντας θεραπευτικές κάρτες
14:30-14:50
Διάλειμμα
14:50-16:10
Ιστορίες που θεραπεύουν
16:20-17:00
“ Σας παρακαλώ, πείτε μου πώς κάνει κανείς λεμονάδα χωρίς ...λεμόνια;”
Ο καθηγητής Lahad κάνει ανοιχτό διάλογο με τους συμμετέχοντες εκθέτοντας την προσωπική
του εμπειρία σχετικά με τη διαχείριση του πόνου και της απώλειας...
17:00 -17:30
... Όταν ανακάλυψαν το μαγικό χαλί της παιγνιοθεραπείας
Από τη βικτοριανή Αλίκη του Lewis Carrol ή τη Γουέντι, σύντροφο του Πίτερ Παν στο μυθιστόρημα του James Mathew Barrie, μέχρι τη σύγχρονη "άψογη Ισαβέλλα" του Tony Ross, το μοντέλο του παιδιού που μεγάλωσε νωρίς φαίνεται να επαναλαμβάνεται στην παγκόσμια λογοτεχνία. Τόσο κλασικοί ήρωες, που συντρόφεψαν εκατομμύρια ανθρώπους στο δικό τους ταξίδι προς την ενηλικίωση κι έρχονται να εκδραματίσουν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, το τόσο συχνό παιχνίδι ακροβασίας ανάμεσα στο μικρό και το μεγάλο.. Από τη χώρα των Λιλιπούτειων στη χώρα των Γιγάντων και πίσω ξανά... Σα να
πρόκειται για ανθρώπους -"πτυσσόμενα τηλεσκόπια", όπως χαρακτηριστικά λέει η Αλίκη!
Η "Βέρα", η "Ινώ", ο "Στέλιος", η "Ελπίδα", η "Μαριαλένα" δεν είναι χάρτινοι ήρωες του Carrol, του Ross ή του Barrie.
Είναι παιδιά απόντων σωματικά ή συναισθηματικά γονιών, οι οποίοι, λόγω των συναισθηματικών τους ελλειμμάτων, διάλεξαν να ταξιδέψουν στη δική τους Χώρα του Ποτέ Ποτέ εναποθέτοντας τις ευθύνες τους στις πλάτες των παιδιών τους.
Το ερώτημα είναι αν μπορεί η Παιγνιοθεραπεία, χρησιμοποιώντας το φυσικό τρόπο έκφρασης κάθε παιδιού, το παιχνίδι, να διευκολύνει τα συγκεκριμένα παιδιά να εκφράσουν τα συναισθήματα τους και να επιτρέψουν στον εαυτό τους να "ξαναγίνουν παιδιά".
Το βιβλίο απευθύνεται σε ψυχοθεραπευτές, και γενικότερα σε εργαζόμενους σε φορείς ψυχικής υγείας, εκπαιδευτικούς, γονείς, αλλά και σε όποιον αισθάνεται ότι ο ίδιος παρασύρθηκε πρόωρα στην ενηλικίωση...
Συγγραφέας :
ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΠΑΠΑΔΟΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ
Εκδόσεις: ΚΟΝΤΥΛΙ
Δευτέρα 24 Μαΐου 2010
Εκπαιδευτικό σεμινάριο
Εκπαιδευτικό σεμινάριο
Με θέμα: Η θεραπευτική αντιμετώπιση
των παιδιών με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ)
Κυριακή, 30 Μαΐου 2010
Αθήνα
Ξενοδοχείο ΤΙΤΑΝΙΑ
Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η
Αγαπητοί Συνάδελφοι,
Φέτος συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από τότε που ιδρύσαμε το Ψυχολογικό Κέντρο Αναπτυξιακών και Μαθησιακών δυσκολιών «Άρση». Στο διάστημα όλων αυτών των χρόνων, μέσα από την καθημερινή προσπάθεια διάγνωσης και θεραπευτικής
αντιμετώπισης των παιδιών με αναπτυξιακές και μαθησιακές δυσκολίες αλλά και με τη συστηματική ερευνητική εργασία, έχουμε αντλήσει αρκετές εμπειρίες τις οποίες θα
θέλαμε να μοιραστούμε μαζί σας στα πλαίσια του εκπαιδευτικού σεμιναρίου το οποίο διοργανώνουμε στις 30 Μαΐου 2010 με θέμα τη «θεραπευτική αντιμετώπιση των παιδιών μεΔΕΠ-Υ». Με τη διαταραχή αυτή ασχολούμαστε από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του Ψ.Κ.. «Άρση» και ήδη από το 1995 ξεκινήσαμε να δημοσιεύουμε ερευνητικές μας εργασίες για τη διαταραχή αυτή τόσο σε Ελληνικά όσο και σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, ενώ το 2000, μαζί με την Επιστημονική Συνεργάτιδα του
Κέντρου μας Δρ. Μανιαδάκη Κατερίνα, γράψαμε το πρώτο βιβλίο το οποίο έχει γραφεί από Έλληνες συγγραφείς για τη )ΕΠ-Υ και το οποίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα. Ένα χρόνο αργότερα, με ομάδα συναδέλφων, γράψαμε το βιβλίο με τίτλο «Το υπερκινητικό παιδί και οι δυσκολίες του στη μάθηση και τη συμπεριφορά», το οποίο επίσης κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.Το Ψ.Κ. «Άρση» εφαρμόζει τις πιο σύγχρονες μεθόδους και τεχνικές για την αντιμετώπιση της ΔΕΠ-Υ. Οι τεχνικές αυτές αντλούν τις βασικές τους αρχές από τη
γνωσιακή-συμπεριφορική θεωρία (Cognitive -Behaviour Theory), στηρίζονται στην πολυεπίπεδη προσέγγιση (Multi-Level Approach) της ΔΕΠ-Υ και είναι προσανατολισμένες στην επιτυχία (Success Oriented).
Δρ. Ευθύμιος Κάκουρος
Ψυχολόγος Επιστημονικός Διευθυντής
Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α
9:30 – 10:00
Προσέλευση
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
10:00 – 10:30
1. Η φύση και τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠ-Υ
Στυλιάννα Χριστοδουλέα
α) Τα πρωτογενή συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ
β) Τα συνοδά προβλήματα της ΔΕΠ-Υ
γ) Η συννοσηρότητα της ΔΕΠ-Υ
δ) Η διάκριση μεταξύ ζωηρού και υπερκινητικού παιδιού
ε) Επιδημιολογικά στοιχεία
10:30 – 11:15
2. Η αιτιολογία της ΔΕΠ-Υ και τα δευτερογενή προβλήματα των
παιδιών με ΔΕΠ-Υ
Ράνια Καραμπά
α) Η νευροβιολογική βάση της ΔΕΠ-Υ
β) Οι μαθησιακές δυσκολίες των παιδιών με ΔΕΠ-Υ και η σχέση τους με τη δυσλεξία
γ) Η επίδραση της ΔΕΠ-Υ στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης των παιδιών
δ) Προβλήματα συμπεριφοράς των παιδιών με ΔΕΠ-Υ
11:15 – 11:45
3. Η διαδικασία και οι σύγχρονες τεχνικές διάγνωσης της ΔΕΠ-Υ
Ευθύμιος Κάκουρος
α) Η πολυεπίπεδη προσέγγιση στη διάγνωση της ΔΕΠ-Υ
β) Μέσα αξιολόγησης της ΔΕΠ-Υ
γ) Η διαδικασία της διάγνωσης της ΔΕΠ-Υ στο Ψυχολογικό Κέντρο «ΑΡΣΗ»
δ) Συνήθη ερωτήματα των γονέων μετά την ανακοίνωση της διάγνωσης της ΔΕΠ-Υ
11:45 – 12:30
4. Εισαγωγή στη θεραπευτική αντιμετώπιση της ΔΕΠ-Υ
Κατερίνα Μανιαδάκη
α) Ερευνητικά δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των σύγχρονων θεραπευτικών προσεγγίσεων για τη ΔΕΠ-Υ
β) Η φαρμακευτική αγωγή
γ) Τα χαρακτηριστικά του αποτελεσματικού θεραπευτή για την περίπτωση της ΔΕΠ-Υ
δ) Η πολυεπίπεδη προσέγγιση στη θεραπευτική αντιμετώπιση της ΔΕΠ-Υ
12:30 – 13:00
ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
13:00 – 14:45
5. Τεχνικές θεραπευτικής αντιμετώπισης των παιδιών με ΔΕΠ-Υ
Κατερίνα Μανιαδάκη
α) Η δομή μιας τυπικής θεραπευτικής συνεδρίας στα πλαίσια της πολυεπίπεδης προσέγγισης
β) Κανόνες οι οποίοι πρέπει να τηρούνται κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας
γ) Πρόγραμμα τροποποίησης των δυσλειτουργικών μορφών συμπεριφοράς των παιδιών με ΔΕΠ-Υ
δ) Τεχνικές αντιμετώπισης των μαθησιακών δυσκολιών των παιδιών με ΔΕΠ-Υ
ε) Βιωματική παρουσίαση τεχνικών που χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια θεραπευτικής συνεδρίας σε παιδί με ΔΕΠ-Υ
14:45 – 15:30
6. Η αντιμετώπιση των δυσκολιών του παιδιού με ΔΕΠ-Υ στο πλαίσιο της οικογένειας και του σχολείου.
Ράνια Καραμπά & Στυλιάννα Χριστοδουλέα
α) Η αντιμετώπιση των δυσκολιών του παιδιού με ΔΕΠ-Υ στο πλαίσιο της οικογένειας
β) Η αντιμετώπιση των δυσκολιών του παιδιού με ΔΕΠ-Υ στο πλαίσιο σχολικής τάξης
15:30 – 16:00
7. Ερωτήσεις – Συζήτηση
Μεγάλο μέρος των εισηγήσεων θα συνοδεύεται από αποσπάσματα βιντεοσκοπημένων συνεδριών με παιδιά με ΔΕΠ-Υ καθώς και με την παρουσίαση παραδειγμάτων από την κλινική πράξη.
Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ
Ημερομηνία διεξαγωγής: Κυριακή, 30 Μαΐου 2010
Ώρες διεξαγωγής Σεμιναρίου: 10.00-16.00
Διάρκεια: 8 διδακτικές ώρες
Βεβαίωση συμμετοχής: Θα χορηγηθεί σε όλους τους συμμετέχοντες Τόπος διεξαγωγής εργασιών: Ξενοδοχείο Τιτάνια, Αθήνα
Δήλωση συμμετοχής: Οι ενδιαφερόμενοι να παρακολουθήσουν το σεμινάριο παρακαλούνται να συμπληρώσουν και να αποστείλουν μέσω e-mail στη διεύθυνση
irini@arsi.gr το Δελτίο Συμμετοχής τους στο σεμινάριο.
Κόστος συμμετοχής:
Σημειώσεις: Οι φοιτητές πρέπει να αποστέλλουν μαζί με το Δελτίο Συμμετοχής και έγγραφο αποδεικτικό της ιδιότητάς τους.
Οι συμμετέχοντες στο σεμινάριο θα πρέπει να επιδεικνύουν το αποδεικτικό κατάθεσης στο οποίο θα αναγράφεται το όνομά τους την ημέρα διεξαγωγής του σεμιναρίου στη Γραμματεία.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με την γραμματεία του Κέντρου (κα Ειρήνη Κλήμη) στο τηλέφωνο 6972 564634 όλες τις εργάσιμες ημέρες από τις 10 π.μ. έως τη 1:00 μ.μ.. Περισσότερες πληροφορίες για το Ψυχολογικό Κέντρο ΑΡΣΗ στην ιστοσελίδα του κέντρου: ww.arsi.gr
Επαγγελματίες ……………………… 90 Ευρώ
Φοιτητές & γονείς …………………… 40 Ευρώ
Το δικαίωμα συμμετοχής καλύπτει:
α) συμμετοχή στο εκπαιδευτικό σεμινάριο,
β) καφέ με σνακ στο διάλειμμα,
γ) βεβαίωση συμμετοχής στο σεμινάριο
Με θέμα: Η θεραπευτική αντιμετώπιση
των παιδιών με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ)
Κυριακή, 30 Μαΐου 2010
Αθήνα
Ξενοδοχείο ΤΙΤΑΝΙΑ
Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η
Αγαπητοί Συνάδελφοι,
Φέτος συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από τότε που ιδρύσαμε το Ψυχολογικό Κέντρο Αναπτυξιακών και Μαθησιακών δυσκολιών «Άρση». Στο διάστημα όλων αυτών των χρόνων, μέσα από την καθημερινή προσπάθεια διάγνωσης και θεραπευτικής
αντιμετώπισης των παιδιών με αναπτυξιακές και μαθησιακές δυσκολίες αλλά και με τη συστηματική ερευνητική εργασία, έχουμε αντλήσει αρκετές εμπειρίες τις οποίες θα
θέλαμε να μοιραστούμε μαζί σας στα πλαίσια του εκπαιδευτικού σεμιναρίου το οποίο διοργανώνουμε στις 30 Μαΐου 2010 με θέμα τη «θεραπευτική αντιμετώπιση των παιδιών μεΔΕΠ-Υ». Με τη διαταραχή αυτή ασχολούμαστε από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του Ψ.Κ.. «Άρση» και ήδη από το 1995 ξεκινήσαμε να δημοσιεύουμε ερευνητικές μας εργασίες για τη διαταραχή αυτή τόσο σε Ελληνικά όσο και σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, ενώ το 2000, μαζί με την Επιστημονική Συνεργάτιδα του
Κέντρου μας Δρ. Μανιαδάκη Κατερίνα, γράψαμε το πρώτο βιβλίο το οποίο έχει γραφεί από Έλληνες συγγραφείς για τη )ΕΠ-Υ και το οποίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα. Ένα χρόνο αργότερα, με ομάδα συναδέλφων, γράψαμε το βιβλίο με τίτλο «Το υπερκινητικό παιδί και οι δυσκολίες του στη μάθηση και τη συμπεριφορά», το οποίο επίσης κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.Το Ψ.Κ. «Άρση» εφαρμόζει τις πιο σύγχρονες μεθόδους και τεχνικές για την αντιμετώπιση της ΔΕΠ-Υ. Οι τεχνικές αυτές αντλούν τις βασικές τους αρχές από τη
γνωσιακή-συμπεριφορική θεωρία (Cognitive -Behaviour Theory), στηρίζονται στην πολυεπίπεδη προσέγγιση (Multi-Level Approach) της ΔΕΠ-Υ και είναι προσανατολισμένες στην επιτυχία (Success Oriented).
Δρ. Ευθύμιος Κάκουρος
Ψυχολόγος Επιστημονικός Διευθυντής
Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α
9:30 – 10:00
Προσέλευση
ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ
10:00 – 10:30
1. Η φύση και τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠ-Υ
Στυλιάννα Χριστοδουλέα
α) Τα πρωτογενή συμπτώματα της ΔΕΠ-Υ
β) Τα συνοδά προβλήματα της ΔΕΠ-Υ
γ) Η συννοσηρότητα της ΔΕΠ-Υ
δ) Η διάκριση μεταξύ ζωηρού και υπερκινητικού παιδιού
ε) Επιδημιολογικά στοιχεία
10:30 – 11:15
2. Η αιτιολογία της ΔΕΠ-Υ και τα δευτερογενή προβλήματα των
παιδιών με ΔΕΠ-Υ
Ράνια Καραμπά
α) Η νευροβιολογική βάση της ΔΕΠ-Υ
β) Οι μαθησιακές δυσκολίες των παιδιών με ΔΕΠ-Υ και η σχέση τους με τη δυσλεξία
γ) Η επίδραση της ΔΕΠ-Υ στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης των παιδιών
δ) Προβλήματα συμπεριφοράς των παιδιών με ΔΕΠ-Υ
11:15 – 11:45
3. Η διαδικασία και οι σύγχρονες τεχνικές διάγνωσης της ΔΕΠ-Υ
Ευθύμιος Κάκουρος
α) Η πολυεπίπεδη προσέγγιση στη διάγνωση της ΔΕΠ-Υ
β) Μέσα αξιολόγησης της ΔΕΠ-Υ
γ) Η διαδικασία της διάγνωσης της ΔΕΠ-Υ στο Ψυχολογικό Κέντρο «ΑΡΣΗ»
δ) Συνήθη ερωτήματα των γονέων μετά την ανακοίνωση της διάγνωσης της ΔΕΠ-Υ
11:45 – 12:30
4. Εισαγωγή στη θεραπευτική αντιμετώπιση της ΔΕΠ-Υ
Κατερίνα Μανιαδάκη
α) Ερευνητικά δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των σύγχρονων θεραπευτικών προσεγγίσεων για τη ΔΕΠ-Υ
β) Η φαρμακευτική αγωγή
γ) Τα χαρακτηριστικά του αποτελεσματικού θεραπευτή για την περίπτωση της ΔΕΠ-Υ
δ) Η πολυεπίπεδη προσέγγιση στη θεραπευτική αντιμετώπιση της ΔΕΠ-Υ
12:30 – 13:00
ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ
ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ
13:00 – 14:45
5. Τεχνικές θεραπευτικής αντιμετώπισης των παιδιών με ΔΕΠ-Υ
Κατερίνα Μανιαδάκη
α) Η δομή μιας τυπικής θεραπευτικής συνεδρίας στα πλαίσια της πολυεπίπεδης προσέγγισης
β) Κανόνες οι οποίοι πρέπει να τηρούνται κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας
γ) Πρόγραμμα τροποποίησης των δυσλειτουργικών μορφών συμπεριφοράς των παιδιών με ΔΕΠ-Υ
δ) Τεχνικές αντιμετώπισης των μαθησιακών δυσκολιών των παιδιών με ΔΕΠ-Υ
ε) Βιωματική παρουσίαση τεχνικών που χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια θεραπευτικής συνεδρίας σε παιδί με ΔΕΠ-Υ
14:45 – 15:30
6. Η αντιμετώπιση των δυσκολιών του παιδιού με ΔΕΠ-Υ στο πλαίσιο της οικογένειας και του σχολείου.
Ράνια Καραμπά & Στυλιάννα Χριστοδουλέα
α) Η αντιμετώπιση των δυσκολιών του παιδιού με ΔΕΠ-Υ στο πλαίσιο της οικογένειας
β) Η αντιμετώπιση των δυσκολιών του παιδιού με ΔΕΠ-Υ στο πλαίσιο σχολικής τάξης
15:30 – 16:00
7. Ερωτήσεις – Συζήτηση
Μεγάλο μέρος των εισηγήσεων θα συνοδεύεται από αποσπάσματα βιντεοσκοπημένων συνεδριών με παιδιά με ΔΕΠ-Υ καθώς και με την παρουσίαση παραδειγμάτων από την κλινική πράξη.
Γ Ε Ν Ι Κ Ε Σ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ
Ημερομηνία διεξαγωγής: Κυριακή, 30 Μαΐου 2010
Ώρες διεξαγωγής Σεμιναρίου: 10.00-16.00
Διάρκεια: 8 διδακτικές ώρες
Βεβαίωση συμμετοχής: Θα χορηγηθεί σε όλους τους συμμετέχοντες Τόπος διεξαγωγής εργασιών: Ξενοδοχείο Τιτάνια, Αθήνα
Δήλωση συμμετοχής: Οι ενδιαφερόμενοι να παρακολουθήσουν το σεμινάριο παρακαλούνται να συμπληρώσουν και να αποστείλουν μέσω e-mail στη διεύθυνση
irini@arsi.gr το Δελτίο Συμμετοχής τους στο σεμινάριο.
Κόστος συμμετοχής:
Σημειώσεις: Οι φοιτητές πρέπει να αποστέλλουν μαζί με το Δελτίο Συμμετοχής και έγγραφο αποδεικτικό της ιδιότητάς τους.
Οι συμμετέχοντες στο σεμινάριο θα πρέπει να επιδεικνύουν το αποδεικτικό κατάθεσης στο οποίο θα αναγράφεται το όνομά τους την ημέρα διεξαγωγής του σεμιναρίου στη Γραμματεία.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με την γραμματεία του Κέντρου (κα Ειρήνη Κλήμη) στο τηλέφωνο 6972 564634 όλες τις εργάσιμες ημέρες από τις 10 π.μ. έως τη 1:00 μ.μ.. Περισσότερες πληροφορίες για το Ψυχολογικό Κέντρο ΑΡΣΗ στην ιστοσελίδα του κέντρου: ww.arsi.gr
Επαγγελματίες ……………………… 90 Ευρώ
Φοιτητές & γονείς …………………… 40 Ευρώ
Το δικαίωμα συμμετοχής καλύπτει:
α) συμμετοχή στο εκπαιδευτικό σεμινάριο,
β) καφέ με σνακ στο διάλειμμα,
γ) βεβαίωση συμμετοχής στο σεμινάριο
Σάββατο 22 Μαΐου 2010
Μουσειακή Αγωγή
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ
ΑΘΗΝΑ
Βιβλιοθήκη Εθνικής Πινακοθήκης, Βασ. Κωνσταντίνου 50, 115 28 Αθήνα, τηλ. 210-7235857, 7235937-8. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή: 10.00 – 13.00.
Βιβλιοθήκη Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, Πειραιώς 256, Αγ. Ι. Ρέντης, τηλ.: 210-4833825, φαξ: 210-4834351. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα - Πέμπτη: 10.30 - 19.00, Παρασκευή: 10.00 - 16.00. Ηλεκτρονική διεύθυνση με online κατάλογο: www.library.asfa.gr
Βιβλιοθήκη Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη, 157 73 Ζωγράφου, τηλ.: 210-7721574, φαξ: 210-7721565. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα - Παρασκευή 08:30 - 20:00. Ηλεκτρονική διεύθυνση με online κατάλογο: www.lib.ntua.gr
Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας «Λίλιαν Βουδούρη», Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη 1, 115 21 Αθήνα, τηλ.: 210-7282778, Φαξ: 210-7259196. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 10:00 - 16:45 και Τετάρτη 10:00 - 19:00. Ηλεκτρονική διεύθυνση με online κατάλογο: http://www.mmb.org.gr/
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Κεντρική Βιβλιοθήκη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης- 54124, τηλ.: 2310 995354, φαξ: 2310 995322. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 8.00-22.00. Ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.lib.auth.gr/
Βιβλιοθήκη Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, Νέα Φιλοσοφική Σχολή, Τομέας Αρχαιολογίας και Τομέας Ιστορίας της Τέχνης , 3ος όροφος- 301, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης- 54124, τηλ.: 2310 997280, φαξ: 2310 997303. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 8.30-19.30. Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.auth.gr/hist_arch/libraries
Βιβλιοθήκη Αρχιτεκτονικής Α.Π.Θ., Κτίριο Εδρών Πολυτεχνικής Σχολής, 1ος όροφος, τηλ.: 2310 995449, φαξ: 2310 995439. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Τρίτη-Πέμπτη: 10.00-18.00, Τετάρτη-Παρασκευή: 10.00-15.00. Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.arch.auth.gr/website/gr/index.html?library
Βιβλιοθήκη της Σχολής Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Α.Π.Θ., Π. Μελά 40, τηλ. 2310 239186, φαξ: 2310 239186. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 10.30-19.30.
Βιβλιοθήκη του Τμήματος Μουσικών Σπουδών, Α.Π.Θ., Θέρμη (έναντι Λήδα-Μαρία), 1ος όροφος νέου κτηρίου, τηλ. 2310 991816, φαξ: 2310 991822. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή: 10:00-16:00. Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.auth.gr/mus
Βιβλιοθήκες Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου, Γ. Βαφόπουλου 3 – 54646 Θεσσαλονίκη, τηλ.:2310 424132. Ωράριο λειτουργίας: 1.Βιβλιοθήκη-Αναγνωστήριο: Δευτέρα-Παρασκευή 9:00-14:00 & 17:00-21:00, 2. Δανειστική: Δευτέρα-Παρασκευή 9:00-14:00 & 17:00-21:00/ Σάββατο & Κυριακή: 9:00-14:00.
ΤΡΙΚΑΛΑ
Δημοτική Βιβλιοθήκη, Γαριβάλδη 8, τηλ.: 24340 70759. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 8.00-14.00 και 16.00-20.00, Σάββατο 8.00-14.00.
ΚΑΡΔΙΤΣΑ
Δημοτική Βιβλιοθήκη, Αρτεσιανού 1, τηλ.: 24410 23962. Ωράριο λειτουργίας: καθημερινά 8.00-14.00 και 17.30-19.30, Σάββατο 8.00-14.00.
Δημοτική Πινακοθήκη, Τζέλλα και Βασαρδάνη Γωνία, τηλ.: 24410 79937. Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη 9.00-13.00, Παρασκευή 9.00-13.00 και 17.00-20.00, Σάββατο και Κυριακή 9.30-13.30.
ΛΑΡΙΣΑ
Δημοτική Βιβλιοθήκη, Ρούζβελτ 59, τηλ.: 2410 671173, Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή 9.00 – 13.00.
Δημοτική Πινακοθήκη Κατσίγρα, Παπανδρέου 2, τηλ.: 2410 616266. Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη-Παρασκευή 10.00-14.00 και 18.00-21.00, Σάββατο-Κυριακή 10.00-14.00
Ψηφιακή πινακοθήκη http://www.larissa-katsigras-gallery.gr/el/digitallibrary
ΙΩΑΝΝΙΝΑ
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Βιβλιοθήκη Σπουδαστηρίου Ιστορίας-Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, Πανεπιστημιούπολη Δουρούτης, Φιλοσοφική Σχολή, τηλ.: 26510 95235. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 8.00-20.00.
Δημοτική Πινακοθήκη, Κοραή 1, τηλ.: 26510 75121/75131. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 9.00-21.00, Σάββατο-Κυριακή 10.00-13.00 και 18.00-21.00.
Internet
www.icom.org/vlmp
Δικτυακός τόπος της Ουνέσκο, κατάλογος εικονικών μουσείων ανά χώρα, με αλφαβητική σειρά
http://www.musee-online.org/ Πληροφορίες για μουσεία με εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δυνατότητες ηλεκτρονικής αγοράς
http://www.artchive.com/
Πληροφορίες για καλλιτέχνες και καλλιτεχνικά ρεύματα με αλφαβητική σειρά και μηχανή αναζήτησης
http://www.wga.hu/ Πληροφορίες για καλλιτέχνες, πολύ καλές εικόνες έργων
arthist.cla.umn.edu
Ενδιαφέρουσα ιστοσελίδα του πανεπιστημίου της Μινεζότα, πολύ καλές εικόνες μνημείων Αναγέννησης και Μπαρόκ
www.vlib.org/Humanities.html Ανθρωπιστικές Επιστήμες
http://www.arthistory.net/ Ιστορία της τέχνης
Ιστορία της τέχνης
http://www.artcyclopedia.com/
http://www.paintings-directory.com/
http://www.abcgallery.com/
http://www.artonline.it/
http://www.theartgallery.com.au/
ΚΑΤΑ ΧΩΡΑ
Βρετανία
http://www.thebritishmuseum.ac.uk/ British Museum.
http://www.vam.ac.uk/ Victoria and Albert Museum , Λονδίνο.
http://www.nationalgallery.org.uk/ National Gallery, Λονδίνο.
http://www.npg.org.uk/ National Portrait Gallery, Λονδίνο.
http://www.tate.org.uk/ Tate Gallery (British/ Modern/ Liverpool/ St’Ives).
http://www.royalacademy.org.uk/ Royal Academy of Arts.
http://www.courtauld.ac.uk/ Courtauld Institute of Art.
http://www.henry-moore-fdn.co.uk/ Henry Moore Foundation.
http://www.guildhall-art-gallery.org.uk/ Guildhall Art Gallery, Λονδίνο.
http://www.whitechapel.org/ Whitechapel Art Gallery, London.
http://www.modernartoxford.org.uk/ Museum of Modern Art, Οξφόρδη;
http://www.hayward-gallery.org.uk/ Hayward Gallery, Λονδίνο.
http://www.royalscottishacademy.org/ Royal Scottish Academy.
http://www.nms.ac.uk/ National Museums of Scotland. http://www.nationalgalleries.org/ National Galleries, Σκωτία.
http://www.glasgowmuseums.com/ Μουσεία Γλασκώβης, Σκωτία.
http://www.cac.org.uk/ Μουσεία Εδινβούργου, Σκωτία.
http://www.edinburgh-galleries.co.uk/ Πινακοθήκες Εδινβούργου, Σκωτία.
http://www.music.ed.ac.uk/euchmi Edinburgh University Collection of Historic Musical Instruments, EUCHMI.
http://www.rias.org.uk/content The Royal Incorporation of Architects in
http://www.dam.org/ Digital Art Museum.
Αυστρία
http://www.kunstart.co.at/ Kunstlerhaus Wien
http://www.kuenstlerhaus.at/ Kunstlerhaus Wien.
Βέλγιο
http://www.kmkg-mrah.be/ Musées Royaux d’art et d’histoire, Βρυξέλλες
http://www.fine-arts-museum.be/ Musées Royaux des Beaux Arts, Βρυξέλλες
www.bozar.be Palais des Beaux Arts
http://www.hortamuseum.be/ Musée Horta, Βρυξέλλες
Γαλλία
http://www.rmn.fr/
Οδηγός για τα Εθνικά Μουσεία της Γαλλίας
http://www.louvre.fr/ Μουσείο του Λούβρου
http://www.cnac-gp.fr/ Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ζωρζ Πομπιντού στο Παρίσι
http://www.musee-rodin.fr/ Μουσείο Ροντέν στο Παρίσι
http://www.entree.prg/ Εικονική γκαλερί με πληροφορίες για μεγάλο αριθμό καλλιτεχνών (στα γαλλικά)
www.paris-org/musees/Orsay Δικτυακός τόπος για τα μουσεία του Παρισιού
- Μουσείο Orsay
www.paris-org/musees/Picasso - Mουσείο Picasso, κ.ά
Γερμανία
http://www.smb.spk-berlin.de/ Δικτυακός τόπος για τις τρεις πινακοθήκες του Βερολίνου: Gemäldegalerie, Alte und Neue Pinakothek.
http://www.pinakothek-der-moderne.de/ Pinakothek der Moderne, Μόναχο
www.pinakothek.de/alte-pinakothek Alte Pinakothek, Μόναχο
www.pinakothek.de/neue-pinakothek Neue Pinakothek, Μόναχο
http://www.lenbachhaus.de/ Lennbachhaus (ειδικά για το κίνημα του Γαλάζιου Καβαλάρη), Μόναχο
http://www.bruecke-museum.de/ Μουσείο (κίνημα “Brücke”), Berlin-Dahlem.
http://www.barlach-stiftung.de/ Die Ernst Barlach Stiftung in Güstrow.
Ελλάδα
http://www.culture.gr/ Μουσεία της Ελλάδας στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού (αλφαβητικός κατάλογος)
http://www.benaki.gr/ Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα
http://www.greekstatemuseum.com/ Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη (Συλλογή Κωστάκη)
http://www.nationalgallery.gr/ Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου.
http://www.emst.gr/ Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Αθήνα.
http://www.frissirasmuseum.com/ Μουσείο Φρυσίρα, Αθήνα.
http://www.deste.gr/ Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ
http://www.museumsofmacedonia.gr/ Μουσεία της Μακεδονίας.
http://www.heraklionfinearts.gr/ Μουσείο Εικαστικής Τέχνης Ηρακλείου.
www.auth.gr/arch/VisualArts Τμήμα Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ.
http://www.kathimerini.gr/ Εφ. «Καθημερινή», επιλογή: ένθετα, 7 ημέρες.
Η.Π.Α.
http://www.moma.org/ Museum of Modern Art, Ν. Υόρκη
http://www.metmuseum.org/ Metropolitan museum, Ν. Υόρκη
http://www.guggenheim.org/ Museum Guggenheim, Ν. Υόρκη
http://www.getty.edu/ Getty Institute (πινακοθήκη + εκπαιδευτικά +βιβλιοθήκη)
http://www.nga.gov/ National Gallery of Art, Washington D.C.
http://www.nmwa.org/ National Gallery of Women in Arts, Washington D.C.
http://www.whitney.org/ Μουσείο Whitney Η.Π.Α.
Ισπανία
http://www.museoprado.mcu.es/ Museo del Prado, Μαδρίτη
http://www.museothyssen.org/ Museo Thyssen-Bornemisza, Μαδρίτη
http://www.museoreinasofia.es/ Museo Naçional Centro de Arte Reina Sofia, Μαδρίτη
http://www.cccb.org/ Centre de Catalunya d’art Contemporàna de Barcelona
http://www.mnac.es/ Museu National d’Art de Catalunya, Βαρκελώνη
http://www.casamuseugaudi.org/ Casa Museu Gaudi, Βαρκελώνη
http://www.sagradafamilia.org/ Gaudi: Καθεδρικός Sagrada Familia, Βαρκελώνη
http://www.museupicasso.bcn.es/ Museo Picasso, Βαρκελώνη
http://www.salvador-dali.org/ Fundaçió Salvador Dalí, Βαρκελώνη
http://www.bcn.fjmiro.es/ Fundaçió Joan Miró, Βαρκελώνη
http://www.fundaciotapies.org/ Fundaçió Antoni Tàpies, Βαρκελώνη
Ιρλανδία
http://www.solomongallery.com/ Solomon Gallery, Dublin
Ιταλία
www.christusrex.org/www1/vaticano/0-Musei.html
Μουσεία Βατικανού, Ρώμη
http://www.vatican.va/ Μουσεία Βατικανού, Ρώμη
http://www.galleriaborghese.it/ Museo e Galleria Borghese, Ρώμη
www.leonet.it/comuni/vinci Δικτυακός τόπος για το Λεονάρντο ντα Βίντσι
http://www.uffizi.firenze.it/
www.arca.net/db/musei/bargello.htm Bargello (Γλυπτική Αναγέννησης), Φλωρεντία
http://www.mart.trento.it/ Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης, Rovereto, Ι ταλία
http://www.labiennale.org/ Biennale Βενετίας.
Καναδάς
http://www.mmfa.qc.ca/
Μουσείο Καλών Τεχνών, Μόντρεαλ.
Λουξεμβούργο
www.men.lu/musee Museé National d’histoire et d’art
http://www.mnha.public.lu/ Musée National d΄ Histoire et d΄ Art
Ολλανδία
http://www.vangoghmuseum.nl/ Van Gogh Museum, Άμστερνταμ
http://www.stedelijk.ne/ Stedelijk Museum (μοντέρνα τέχνη), Άμστερνταμ
http://www.rijksmuseum.nl/ Rijksmuseum (13-19ος αι.), Άμστερνταμ
http://www.rembrandthuis.nl/ Museum Rembrandt, Άμστερνταμ
Ρωσία
http://www.hermitage.ru/
Hermitage
Αγία Πετρούπολη
http://www.tretyakovgallery.ru/ Tretyakov Gallery, Μόσχα
Φινλανδία
http://www.fng.fi/ Εθνική Πινακοθήκη της Φινλανδίας
ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
http://www.greatbuildings.com/
http://www.archinform.net/
http://www.archguide.com/
Γράφοντας το όνομα του έργου (πίνακας, γλυπτό μνημείο ή αρχιτεκτόνημα, μουσικό κομμάτι) ή του δημιουργού στη γραμμή αναζήτησης των διαφόρων μηχανών αναζήτησης πληροφοριών στο Internet θα βρείτε πολλές ενδιαφέρουσες πληροφορίες, τις οποίες θα πρέπει πάντα να αναφέρετε στις «πηγές σας» και, βέβαια, να τις χρησιμοποιείτε αφού επιβεβαιώνετε την ορθότητά τους!
(Πηγή Ιωαννίδου Μάρθα καθηγήτρια Μουσειακής Αγωγής 2010)
ΑΘΗΝΑ
Βιβλιοθήκη Εθνικής Πινακοθήκης, Βασ. Κωνσταντίνου 50, 115 28 Αθήνα, τηλ. 210-7235857, 7235937-8. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή: 10.00 – 13.00.
Βιβλιοθήκη Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, Πειραιώς 256, Αγ. Ι. Ρέντης, τηλ.: 210-4833825, φαξ: 210-4834351. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα - Πέμπτη: 10.30 - 19.00, Παρασκευή: 10.00 - 16.00. Ηλεκτρονική διεύθυνση με online κατάλογο: www.library.asfa.gr
Βιβλιοθήκη Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη, 157 73 Ζωγράφου, τηλ.: 210-7721574, φαξ: 210-7721565. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα - Παρασκευή 08:30 - 20:00. Ηλεκτρονική διεύθυνση με online κατάλογο: www.lib.ntua.gr
Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδας «Λίλιαν Βουδούρη», Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη 1, 115 21 Αθήνα, τηλ.: 210-7282778, Φαξ: 210-7259196. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα, Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή 10:00 - 16:45 και Τετάρτη 10:00 - 19:00. Ηλεκτρονική διεύθυνση με online κατάλογο: http://www.mmb.org.gr/
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Κεντρική Βιβλιοθήκη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης- 54124, τηλ.: 2310 995354, φαξ: 2310 995322. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 8.00-22.00. Ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.lib.auth.gr/
Βιβλιοθήκη Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, Νέα Φιλοσοφική Σχολή, Τομέας Αρχαιολογίας και Τομέας Ιστορίας της Τέχνης , 3ος όροφος- 301, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης- 54124, τηλ.: 2310 997280, φαξ: 2310 997303. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 8.30-19.30. Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.auth.gr/hist_arch/libraries
Βιβλιοθήκη Αρχιτεκτονικής Α.Π.Θ., Κτίριο Εδρών Πολυτεχνικής Σχολής, 1ος όροφος, τηλ.: 2310 995449, φαξ: 2310 995439. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Τρίτη-Πέμπτη: 10.00-18.00, Τετάρτη-Παρασκευή: 10.00-15.00. Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.arch.auth.gr/website/gr/index.html?library
Βιβλιοθήκη της Σχολής Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Α.Π.Θ., Π. Μελά 40, τηλ. 2310 239186, φαξ: 2310 239186. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 10.30-19.30.
Βιβλιοθήκη του Τμήματος Μουσικών Σπουδών, Α.Π.Θ., Θέρμη (έναντι Λήδα-Μαρία), 1ος όροφος νέου κτηρίου, τηλ. 2310 991816, φαξ: 2310 991822. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή: 10:00-16:00. Ηλεκτρονική διεύθυνση: www.auth.gr/mus
Βιβλιοθήκες Βαφοπουλείου Πνευματικού Κέντρου, Γ. Βαφόπουλου 3 – 54646 Θεσσαλονίκη, τηλ.:2310 424132. Ωράριο λειτουργίας: 1.Βιβλιοθήκη-Αναγνωστήριο: Δευτέρα-Παρασκευή 9:00-14:00 & 17:00-21:00, 2. Δανειστική: Δευτέρα-Παρασκευή 9:00-14:00 & 17:00-21:00/ Σάββατο & Κυριακή: 9:00-14:00.
ΤΡΙΚΑΛΑ
Δημοτική Βιβλιοθήκη, Γαριβάλδη 8, τηλ.: 24340 70759. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 8.00-14.00 και 16.00-20.00, Σάββατο 8.00-14.00.
ΚΑΡΔΙΤΣΑ
Δημοτική Βιβλιοθήκη, Αρτεσιανού 1, τηλ.: 24410 23962. Ωράριο λειτουργίας: καθημερινά 8.00-14.00 και 17.30-19.30, Σάββατο 8.00-14.00.
Δημοτική Πινακοθήκη, Τζέλλα και Βασαρδάνη Γωνία, τηλ.: 24410 79937. Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη 9.00-13.00, Παρασκευή 9.00-13.00 και 17.00-20.00, Σάββατο και Κυριακή 9.30-13.30.
ΛΑΡΙΣΑ
Δημοτική Βιβλιοθήκη, Ρούζβελτ 59, τηλ.: 2410 671173, Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα – Παρασκευή 9.00 – 13.00.
Δημοτική Πινακοθήκη Κατσίγρα, Παπανδρέου 2, τηλ.: 2410 616266. Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη-Παρασκευή 10.00-14.00 και 18.00-21.00, Σάββατο-Κυριακή 10.00-14.00
Ψηφιακή πινακοθήκη http://www.larissa-katsigras-gallery.gr/el/digitallibrary
ΙΩΑΝΝΙΝΑ
Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Βιβλιοθήκη Σπουδαστηρίου Ιστορίας-Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, Πανεπιστημιούπολη Δουρούτης, Φιλοσοφική Σχολή, τηλ.: 26510 95235. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 8.00-20.00.
Δημοτική Πινακοθήκη, Κοραή 1, τηλ.: 26510 75121/75131. Ωράριο λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 9.00-21.00, Σάββατο-Κυριακή 10.00-13.00 και 18.00-21.00.
Internet
www.icom.org/vlmp
Δικτυακός τόπος της Ουνέσκο, κατάλογος εικονικών μουσείων ανά χώρα, με αλφαβητική σειρά
http://www.musee-online.org/ Πληροφορίες για μουσεία με εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δυνατότητες ηλεκτρονικής αγοράς
http://www.artchive.com/
Πληροφορίες για καλλιτέχνες και καλλιτεχνικά ρεύματα με αλφαβητική σειρά και μηχανή αναζήτησης
http://www.wga.hu/ Πληροφορίες για καλλιτέχνες, πολύ καλές εικόνες έργων
arthist.cla.umn.edu
Ενδιαφέρουσα ιστοσελίδα του πανεπιστημίου της Μινεζότα, πολύ καλές εικόνες μνημείων Αναγέννησης και Μπαρόκ
www.vlib.org/Humanities.html Ανθρωπιστικές Επιστήμες
http://www.arthistory.net/ Ιστορία της τέχνης
Ιστορία της τέχνης
http://www.artcyclopedia.com/
http://www.paintings-directory.com/
http://www.abcgallery.com/
http://www.artonline.it/
http://www.theartgallery.com.au/
ΚΑΤΑ ΧΩΡΑ
Βρετανία
http://www.thebritishmuseum.ac.uk/ British Museum.
http://www.vam.ac.uk/ Victoria and Albert Museum , Λονδίνο.
http://www.nationalgallery.org.uk/ National Gallery, Λονδίνο.
http://www.npg.org.uk/ National Portrait Gallery, Λονδίνο.
http://www.tate.org.uk/ Tate Gallery (British/ Modern/ Liverpool/ St’Ives).
http://www.royalacademy.org.uk/ Royal Academy of Arts.
http://www.courtauld.ac.uk/ Courtauld Institute of Art.
http://www.henry-moore-fdn.co.uk/ Henry Moore Foundation.
http://www.guildhall-art-gallery.org.uk/ Guildhall Art Gallery, Λονδίνο.
http://www.whitechapel.org/ Whitechapel Art Gallery, London.
http://www.modernartoxford.org.uk/ Museum of Modern Art, Οξφόρδη;
http://www.hayward-gallery.org.uk/ Hayward Gallery, Λονδίνο.
http://www.royalscottishacademy.org/ Royal Scottish Academy.
http://www.nms.ac.uk/ National Museums of Scotland. http://www.nationalgalleries.org/ National Galleries, Σκωτία.
http://www.glasgowmuseums.com/ Μουσεία Γλασκώβης, Σκωτία.
http://www.cac.org.uk/ Μουσεία Εδινβούργου, Σκωτία.
http://www.edinburgh-galleries.co.uk/ Πινακοθήκες Εδινβούργου, Σκωτία.
http://www.music.ed.ac.uk/euchmi Edinburgh University Collection of Historic Musical Instruments, EUCHMI.
http://www.rias.org.uk/content The Royal Incorporation of Architects in
http://www.dam.org/ Digital Art Museum.
Αυστρία
http://www.kunstart.co.at/ Kunstlerhaus Wien
http://www.kuenstlerhaus.at/ Kunstlerhaus Wien.
Βέλγιο
http://www.kmkg-mrah.be/ Musées Royaux d’art et d’histoire, Βρυξέλλες
http://www.fine-arts-museum.be/ Musées Royaux des Beaux Arts, Βρυξέλλες
www.bozar.be Palais des Beaux Arts
http://www.hortamuseum.be/ Musée Horta, Βρυξέλλες
Γαλλία
http://www.rmn.fr/
Οδηγός για τα Εθνικά Μουσεία της Γαλλίας
http://www.louvre.fr/ Μουσείο του Λούβρου
http://www.cnac-gp.fr/ Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ζωρζ Πομπιντού στο Παρίσι
http://www.musee-rodin.fr/ Μουσείο Ροντέν στο Παρίσι
http://www.entree.prg/ Εικονική γκαλερί με πληροφορίες για μεγάλο αριθμό καλλιτεχνών (στα γαλλικά)
www.paris-org/musees/Orsay Δικτυακός τόπος για τα μουσεία του Παρισιού
- Μουσείο Orsay
www.paris-org/musees/Picasso - Mουσείο Picasso, κ.ά
Γερμανία
http://www.smb.spk-berlin.de/ Δικτυακός τόπος για τις τρεις πινακοθήκες του Βερολίνου: Gemäldegalerie, Alte und Neue Pinakothek.
http://www.pinakothek-der-moderne.de/ Pinakothek der Moderne, Μόναχο
www.pinakothek.de/alte-pinakothek Alte Pinakothek, Μόναχο
www.pinakothek.de/neue-pinakothek Neue Pinakothek, Μόναχο
http://www.lenbachhaus.de/ Lennbachhaus (ειδικά για το κίνημα του Γαλάζιου Καβαλάρη), Μόναχο
http://www.bruecke-museum.de/ Μουσείο (κίνημα “Brücke”), Berlin-Dahlem.
http://www.barlach-stiftung.de/ Die Ernst Barlach Stiftung in Güstrow.
Ελλάδα
http://www.culture.gr/ Μουσεία της Ελλάδας στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Πολιτισμού (αλφαβητικός κατάλογος)
http://www.benaki.gr/ Μουσείο Μπενάκη, Αθήνα
http://www.greekstatemuseum.com/ Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη (Συλλογή Κωστάκη)
http://www.nationalgallery.gr/ Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου.
http://www.emst.gr/ Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Αθήνα.
http://www.frissirasmuseum.com/ Μουσείο Φρυσίρα, Αθήνα.
http://www.deste.gr/ Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ
http://www.museumsofmacedonia.gr/ Μουσεία της Μακεδονίας.
http://www.heraklionfinearts.gr/ Μουσείο Εικαστικής Τέχνης Ηρακλείου.
www.auth.gr/arch/VisualArts Τμήμα Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ.
http://www.kathimerini.gr/ Εφ. «Καθημερινή», επιλογή: ένθετα, 7 ημέρες.
Η.Π.Α.
http://www.moma.org/ Museum of Modern Art, Ν. Υόρκη
http://www.metmuseum.org/ Metropolitan museum, Ν. Υόρκη
http://www.guggenheim.org/ Museum Guggenheim, Ν. Υόρκη
http://www.getty.edu/ Getty Institute (πινακοθήκη + εκπαιδευτικά +βιβλιοθήκη)
http://www.nga.gov/ National Gallery of Art, Washington D.C.
http://www.nmwa.org/ National Gallery of Women in Arts, Washington D.C.
http://www.whitney.org/ Μουσείο Whitney Η.Π.Α.
Ισπανία
http://www.museoprado.mcu.es/ Museo del Prado, Μαδρίτη
http://www.museothyssen.org/ Museo Thyssen-Bornemisza, Μαδρίτη
http://www.museoreinasofia.es/ Museo Naçional Centro de Arte Reina Sofia, Μαδρίτη
http://www.cccb.org/ Centre de Catalunya d’art Contemporàna de Barcelona
http://www.mnac.es/ Museu National d’Art de Catalunya, Βαρκελώνη
http://www.casamuseugaudi.org/ Casa Museu Gaudi, Βαρκελώνη
http://www.sagradafamilia.org/ Gaudi: Καθεδρικός Sagrada Familia, Βαρκελώνη
http://www.museupicasso.bcn.es/ Museo Picasso, Βαρκελώνη
http://www.salvador-dali.org/ Fundaçió Salvador Dalí, Βαρκελώνη
http://www.bcn.fjmiro.es/ Fundaçió Joan Miró, Βαρκελώνη
http://www.fundaciotapies.org/ Fundaçió Antoni Tàpies, Βαρκελώνη
Ιρλανδία
http://www.solomongallery.com/ Solomon Gallery, Dublin
Ιταλία
www.christusrex.org/www1/vaticano/0-Musei.html
Μουσεία Βατικανού, Ρώμη
http://www.vatican.va/ Μουσεία Βατικανού, Ρώμη
http://www.galleriaborghese.it/ Museo e Galleria Borghese, Ρώμη
www.leonet.it/comuni/vinci Δικτυακός τόπος για το Λεονάρντο ντα Βίντσι
http://www.uffizi.firenze.it/
www.arca.net/db/musei/bargello.htm Bargello (Γλυπτική Αναγέννησης), Φλωρεντία
http://www.mart.trento.it/ Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης, Rovereto, Ι ταλία
http://www.labiennale.org/ Biennale Βενετίας.
Καναδάς
http://www.mmfa.qc.ca/
Μουσείο Καλών Τεχνών, Μόντρεαλ.
Λουξεμβούργο
www.men.lu/musee Museé National d’histoire et d’art
http://www.mnha.public.lu/ Musée National d΄ Histoire et d΄ Art
Ολλανδία
http://www.vangoghmuseum.nl/ Van Gogh Museum, Άμστερνταμ
http://www.stedelijk.ne/ Stedelijk Museum (μοντέρνα τέχνη), Άμστερνταμ
http://www.rijksmuseum.nl/ Rijksmuseum (13-19ος αι.), Άμστερνταμ
http://www.rembrandthuis.nl/ Museum Rembrandt, Άμστερνταμ
Ρωσία
http://www.hermitage.ru/
Hermitage
Αγία Πετρούπολη
http://www.tretyakovgallery.ru/ Tretyakov Gallery, Μόσχα
Φινλανδία
http://www.fng.fi/ Εθνική Πινακοθήκη της Φινλανδίας
ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
http://www.greatbuildings.com/
http://www.archinform.net/
http://www.archguide.com/
Γράφοντας το όνομα του έργου (πίνακας, γλυπτό μνημείο ή αρχιτεκτόνημα, μουσικό κομμάτι) ή του δημιουργού στη γραμμή αναζήτησης των διαφόρων μηχανών αναζήτησης πληροφοριών στο Internet θα βρείτε πολλές ενδιαφέρουσες πληροφορίες, τις οποίες θα πρέπει πάντα να αναφέρετε στις «πηγές σας» και, βέβαια, να τις χρησιμοποιείτε αφού επιβεβαιώνετε την ορθότητά τους!
(Πηγή Ιωαννίδου Μάρθα καθηγήτρια Μουσειακής Αγωγής 2010)
Παρασκευή 21 Μαΐου 2010
Βραβεία Πανελλήνιου διαγωνισμού Πιάνου
Τον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Πιάνου Χ.Ο.Ν., που
ιδρύθηκε εδώ και 25 χρόνια από το συνθέτη και μαέ-
στρο Στέφανο Λέκα, υπό την αιγίδα του υπουργείου
Παιδείας, πραγματοποιήθηκε και φέτος στο Θέατρο
Τέχνης «Κάρολος Κουν» στην Αθήνα.
Ο 7χρονος μαθητής Καραβίδας Στυλιανός, τάξη
Πιάνου της καθηγήτριας του Ωδείου Γκουλέτσου - Κο-
τσάκη Παρασκευής, πήρε Α’ βραβείο και χρυσό με-
τάλλιο με κομμάτια Czerny και Bach στο προκριματικό
και W.A. Mozart - συμφωνία, Κερκυραϊκός χορός στον
τελικό και χειροκροτήθηκε από το κοινό και την επι-
τροπή για την άριστη παρουσία του σ’ αυτή τη μικρή
ηλικία.
Ο 10χρονος Αλέξανδρος Ζαχαράκης, τάξη της κα-
θηγήτριας Πιάνου Μιχαέλας - Ευγενίας Γκουλέτσου,
κέρδισε το ασημένιο μετάλλιο, Β’ βραβείο και εντυ-
πωσίασε την επιτροπή με την τεχνική του και τη δε-
ξιοτεχνία στο εξής πρόγραμμα: L.V. Beethoven, Fur
Elize, Czerny, Bach - Polouase και Μ. Χατζιδάκις «Κε-
μάλ». Και οι δύο Λαρισαίοι σπουδαστές Πιάνου του
Ωδείου Γκουλέτσου απέκτησαν μια σημαντική εμπειρία
με τη συμμετοχή τους στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό.
ιδρύθηκε εδώ και 25 χρόνια από το συνθέτη και μαέ-
στρο Στέφανο Λέκα, υπό την αιγίδα του υπουργείου
Παιδείας, πραγματοποιήθηκε και φέτος στο Θέατρο
Τέχνης «Κάρολος Κουν» στην Αθήνα.
Ο 7χρονος μαθητής Καραβίδας Στυλιανός, τάξη
Πιάνου της καθηγήτριας του Ωδείου Γκουλέτσου - Κο-
τσάκη Παρασκευής, πήρε Α’ βραβείο και χρυσό με-
τάλλιο με κομμάτια Czerny και Bach στο προκριματικό
και W.A. Mozart - συμφωνία, Κερκυραϊκός χορός στον
τελικό και χειροκροτήθηκε από το κοινό και την επι-
τροπή για την άριστη παρουσία του σ’ αυτή τη μικρή
ηλικία.
Ο 10χρονος Αλέξανδρος Ζαχαράκης, τάξη της κα-
θηγήτριας Πιάνου Μιχαέλας - Ευγενίας Γκουλέτσου,
κέρδισε το ασημένιο μετάλλιο, Β’ βραβείο και εντυ-
πωσίασε την επιτροπή με την τεχνική του και τη δε-
ξιοτεχνία στο εξής πρόγραμμα: L.V. Beethoven, Fur
Elize, Czerny, Bach - Polouase και Μ. Χατζιδάκις «Κε-
μάλ». Και οι δύο Λαρισαίοι σπουδαστές Πιάνου του
Ωδείου Γκουλέτσου απέκτησαν μια σημαντική εμπειρία
με τη συμμετοχή τους στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)