ΚΡΙΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ, ΜΑΣΤΟΡΟΔΗΜΟΥ ΧΡΥΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΜΑΝΩΛΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΝΑΣ

Το θαύμα επωάζεται στο εφήμερο • Fractal

ΝΕΟΣ ΧΡΟΝΟΣ, ΠΟΙΗΜΑ ΜΑΣΤΟΡΟΔΗΜΟΥ ΧΡΥΣΑ

ΝΕΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

MATALA

Ο χρόνος δεν αλλάζει·
εμείς μέσα του αλλάζουμε.
Εκείνος αδιάφορος κυλά
κι εμείς όνομα του δίνουμε
χθες, σήμερα, αύριο.
Η νέα χρονιά τίποτα δεν υπόσχεται
δε χαρίζεται,
δεν παρηγορεί

Στέκεται μόνο σαν παραπέτασμα
ανάμεσα σε ό,τι ήμασταν
κι ό,τι δεν τολμήσαμε να γίνουμε

Κουβαλάμε μνήμες σαν αποσκευές —
άλλες ασήκωτες
άλλες αναγκαίες.

Κι όμως ξεχνάμε
πως δεν είναι ο χρόνος το βάρος
αλλά η άρνησή μας να τον ζήσουμε

Αν κάτι αρχίζει σήμερα,
δεν είναι ο χρόνος.

Είναι το βλέμμα μας πάνω του.

Κι αυτό αρκεί
για να ξεκινήσουμε
από την αρχή.

Μαστοροδήμου Χρύσα

Ποίημα για τη γιορτή της μητέρας

Το παρακάτω ποίημα γράφτηκε ειδικά για την κατάθεση στεφάνου στο Μνημείο της μάνας στη Λάρισα μετά από πρόσκληση από το ΣΟΕ. Αφιερωμένο σε όλες τις μανούλες. Χρόνια πολλά!

ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ ΤΗΣ ΜΑΝΑΣ, 12 -5-2024 (Γιορτή της μητέρας) ΜΑΣΤΟΡΟΔΗΜΟΥ ΧΡΥΣΑ, 2024

Αφιερώνεται στο ΣΟΕ

Στο ταπεινό μνημείο της μορφής σου

συγκεντρωθήκαμε μεγάλοι και παιδιά

να τιμήσουμε  τη μέρα τούτη

της απεραντοσύνης σου την αγκαλιά

Μάνα, αγρότισσα του κάμπου

με το χέρι για αντηλιά

ξεπροβοδάει τα παιδιά της

στα τέσσερα σημεία του βορρά

 

Μάνα, Ελληνίδα των στενών δρόμων

στέκεσαι κερί αναμμένο και παρηγοριά

Μάνα, των ατέλειωτων του έθνους πόνων

στο σκοτάδι δίνεις  ελπίδα και χαρά

 

Της Θεσσαλίας τα βουνά ανεβαίνεις

νοσηλεύεις ήθος και αρετές

ζώνεσαι καημούς και ελπίδες

και φυγαδεύεις ενοχές

 

Φροντίζεις κάθε τέκνο σου με αγάπη

χωρίς τίποτε να ζητάς

και είναι η μόνη ανταμοιβή σου

ένα χαμόγελο καρδιάς

 

Μάνα, εργάτρια του κόσμου

γαζώνεις πίκρες και χαμόγελα κεντάς

ασπάζεσαι κάθε κατατρεγμένο

και την αγάπη εσύ, ρούχο φοράς

 

Μάνα, ένα στεφάνι ταπεινό

ελάχιστο  αντίδωρο στο πέρασμά σου

Μάνα, ένα μνημείο στον καιρό

να μαρτυράει το μεγαλείο της προσφοράς σου

 

Μάνα, πίσω από κάθε μικρή η μεγάλη ιστορία

βρίσκεσαι φάρος πάντοτε εσύ

Μάνα,  θηλάζεις κάθε μέλλον

και εδράζεσαι μια νέα του κόσμου αρχή

 

Έμαθα από σένα κάθε αληθινή αξία

και τούτα πάντα μέσα μου κρατώ

αγάπη κ ανιδιοτέλεια πυξίδα

με συντροφεύουν σε κάθε άγριο καιρό

 

Μάνα Αγκαλιά, Μάνα Θυσία,

εναποθέτουν τα παιδιά σου

στεφάνι ταπεινό

Μάνα Αγκαλιά, Μάνα Θεσσαλία

εναποθέτουν μπροστά σου τα παιδιά σου

μια ακτίδα ουρανό.

Ποίηση για την κλιματική αλλαγή, Μαστοροδήμου Χρύσα

 Το Τραγούδι της θάλασσας,  Μαστοροδήμου Χρύσα

 

Μέσα μου καιρούς και τραγουδίσματα κουβαλώ

γεύσεις και μνήμες από χρόνους πειρατές

 

Άνθρωποι με προσκύνησαν

με τη γεύση των κερασιών στο στόμα τους κρεμασμένη

και τα παιδιά  τη μυρωδιά του φρέσκου ροδάκινου ντυμένα

παράταιρα έγιναν πια, πρόωρα γεννήματα

 

Άκου άκου το τραγούδι της θάλασσας

 

Πάνω μου πλαστικά πουλιά ήρθαν και πλάγιασαν

και τα αληθινά το δρόμο τους πια μπερδεύουν

τους παγωμένους κύβους της Αρκτικής αγκάλιαζα

τεράστιοι καθρέφτες  στην αγκαλιά μου τη ζωή αντανακλούσαν

μικρά κομμάτια μεγαλείου απομεινάρια βυθίζονται  πια μέσα μου

 

Άκου άκου το τραγούδι της θάλασσας

 

Αποζητώ  του καρπουζιού τη γλύκα καθώς οι  κοπελιές το στόμα τους ξέπλεναν

τη μυρωδιά των καρπών που τραγούδια και αγκαλιάσματα συνόδευαν

Οι  άνθρωποι όλο σωπαίνουν πια όλο γίνονται  πιο λυπημένοι

λες και μαζί με τις γεύσεις και τις μυρωδιές την ξενοιασιά τους  έχασαν

 

Άκου  άκου το τραγούδι της θάλασσας

Σμήνη μελισσών τους αφρούς μου χάιδευαν

καθώς  νέα σοδειά ονείρων  στους παλμούς μου επωάζονταν

γελαστά ποτάμια μάτια την αρμύρα μου φόρεσαν

στον οργασμό μιας γλυκιάς άνοιξης

 

Η πυξίδα του χρόνου όλο και πιο συχνά λαθεύει

τα βουίσματα  θυμίζουν πια χαμένους ταξιδιώτες

Νωρίς - νωρίς με βρίσκει η ερημιά και απότομα

φθινόπωρο αν είναι η άνοιξη έχω μπερδέψει

 

Άκου άκου το τραγούδι της θάλασσας

 

Παιχνίδια και λαχνίσματα στα πέλαγα ταξίδεψα

έρωτες τυφώνες, θαλάσσια ρεύματα ημέρεψα

κι οι εποχές, πιστές ερωμένες στην ώρα τους

 

 με απαρνήθηκαν τώρα και τα ρολόγια των καιρών μπερδεύτηκαν

η μήτρα μου γεννά νεκρά πουλιά και ψάρια

και θρήνο κάθε μέρα μεγαλύτερο θρήνο για τα μελλούμενα

 

Άκου άκου το τραγούδι της θάλασσας

και μην το λησμονάς

 

 

Ποίηση, Μαστοροδήμου Χρύσα

 IVA GUERNOVIEVA

Αφετηρία

Στάχτη βροχής

 κατακόκκινο φεγγάρι

του Ηφαίστου πρόσωπο

τα μάτια του νησιά πυρπολημένα

Στο χρόνο ταξιδεύω.

Στο όνομα μιας τιμής απροσδιόριστης  

Άνθρωποι στο σύμπαν διαμελίζονται.

Αντίο Πρωτεσίλαε.

Που πήγε η αγάπη;

 

Τούτη η γη είναι πάντα

ένα γιοφύρι της Άρτας που

ανθρωποθυσίες θα ζητά.

Κι ούτε μια αξιοπρεπή ταφή

να θυμίζει το πέρασμα σου

 

Στο χρόνο ταξιδεύω.

Αντίο Ευρυδίκη

Του κάτω κόσμου τους θεούς νωρίς ενδύθηκες.

Πενηνταεφτά όνειρα θρηνώ

σε μιαρούς καιρούς θυσία.

 

Που πήγε η αγάπη;

Κάθε δρόμος και μια αόρατη νεκρική επιγραφή

μόνο οι ποιητές τη βλέπουν

και φόρο τιμής, ένα στίχο, εναποθέτουν.

 

Δεν είμαστε μόνο το τώρα, Ερμιόνη

Είμαστε το πριν και το μετά.

Θέλουν να είσαι μόνο το δέντρο. Γίνε το δάσος.

 

Όχι άλλα μαθήματα αυτοβελτίωσης.

Ένα βήμα ακόμη προς τον εγωισμό

 

Αν δεν προσπαθήσεις τον κόσμο να αλλάξεις

 δε θα αλλάξεις τον εαυτό σου.

Που πήγε η αγάπη;

Στο χρόνο ταξιδεύω.

Ερυσίχθονας ο καιρός.

 

Μα το ξημέρωμα ανατέλλει πάλι

Μικρή πρωινή προσευχή ο έρωτας μας.

 Τούτο τον κόσμο που εσύ γεύτηκες

οφείλεις με αγάπη στο αύριο να τον χαρίσεις

 

Δεν είσαι μόνο μια εικόνα. Γίνε η ταινία.

Στο χρόνο ταξιδεύω.

Κανείς δεν άκουσε την ικεσία σου  για ειρήνη,  Επαμεινώντα

όλοι τον πόλεμο ποθούσαν

 

Κι ύστερα πως να αντέξεις;

Πως να πορευτείς με στίχους μόνο;  

Μα δεν είσαι μόνο μια λέξη. Γίνε το βιβλίο.

 

Θα συναντηθούμε ξανά λοιπόν

στις σελίδες της ορατής και αόρατης ιστορίας

 σε αυτό που δικαιώθηκε

κι ας καταδικασμένο φάνταζε.

Εκεί θα βρεθούμε.

Εκεί όπου ότι είναι αγάπη ξεκινάει.

 ΜΑΣΤΟΡΟΔΗΜΟΥ ΧΡΥΣΑ

ΠΟΙΗΣΗ, ΜΑΣΤΟΡΟΔΗΜΟΥ ΧΡΥΣΑ

ΈΡΓΟ: Εξάρχου Δήμητρα

Περί χρόνου

Με δόσεις καφεΐνης

το χρόνο κοροϊδεύω

δήθεν όλο κάνω κάτι σημαντικό

και μαζί του σοβαρά

δεν προλαβαίνω να ασχοληθώ

Κι ο χρόνος

με κοροϊδεύει κι αυτός

με προσπερνάει διακαώς

και ανηλεώς

νούμερα στην πλάτη μου

κεντάει διαρκώς

Αντιστρόφως

Λένε πως πολλά

δε χρειάζεται ο άνθρωπος

για να γενεί ευτυχισμένος

μια αγκαλιά μνήμες αγάπες

ένα σπίτι σύννεφο

και ένα κομμάτι ουράνιο τόξο

και αντιστρόφως όμως

ετούτο λειτουργεί

δε χρειάζεται πολλά

για να γενεί κανείς δυστυχισμένος

μια καρφωμένη εμμονή

μια παιδική φενάκη

και μια πεταλούδα ματαίωση

καθένας ορίζει του μυαλού του

τη διαδρομή

και επιλέγει με κάποιαν υποδόρια αφορμή

το φως ή το σκοτάδι

Ο χρόνος

αμετάκλητος

αμετάπειστος

αόριστος

άναρχος

απροσανατόλιστος

απειλητικός

ασαφής

απροσδιόριστος

με αλλάζει

με πείθει

με ορίζει

με περιορίζει

με προσανατολίζει

με γοητεύει

με μαγεύει

με προσδιορίζει

πίσω όμως δε γυρίζει

Διαχείριση αισθημάτων

Μπορεί ο άνθρωπος άψογα να διαχειριστεί το μίσος

το φόβο ή την απειλή.

Λες και έχει για αυτά από πάντα προετοιμαστεί.

Μα την αγάπη;

Περίεργο δεν είναι;

Δύσκολο του είναι πολύ χωρίς καχυποψία να τη δει.

Μαστοροδήμου Χρύσα

ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ,ΟΔΟΣ ΠΑΝΟΣ, 2019

Τα ποιήματα του καλοκαιριού, Μαστοροδήμου Χρύσα

Ιούλιος

 

Το καλοκαίρι

χάνεται πάντα βιαστικό,

περνά και δεν το νιώθουμε,

σαν τον έρωτα.

 

Ξεχνιόμαστε για λίγο στα νησιά

σε πληρωμένες διασκεδάσεις

κοιτάμε τη θάλασσα,

τα ανοιχτά πανιά

 

και ξεγελιόμαστε

πως ταξιδεύουμε μαζί τους.

 

Περνάνε οι στιγμές

μα ζούμε μόνο τον απόηχό τους.

 

Ο έρωτας μόνο

  δίνει χρώμα στις στιγμές.

 

Ο Άδωνης και η Αφροδίτη

ξέγνοιαστοι χορεύουν,

ο Νάρκισσος τους προσπερνά

αφοσιωμένος στη δική του ομορφιά.

 

Το καλοκαίρι στα γαλανά νερά

που αγάπησαν οι λόγιοι,

και νύμφες γυμνές

 παρέσυραν

κορμιά θνητών

στο θάνατο ή στον έρωτα

ή και στα δυο αντάμα.

Το καλοκαίρι που χάνεται

ερωτεύομαι τη ζωή

 απ’ την αρχή

πότε στη Σκιάθο,

 ή στη Ζάκυνθο,

στην Κρήτη,

 ή στη Λευκάδα,

πάντα να κυνηγώ μια χίμαιρα

ή απλώς να ξαναβρίσκω την Ελλάδα.

  

Μου φτάνει

 

Η ζωή είναι μικρή

 σαν ένα τσιγάρο

ένα ατένισμα στα μάτια σου,

αρχές καλοκαιριού.

 

Σε γνώρισα στις ακροθαλασσιές

σε τοπία μες τα παραμύθια

κι ήταν πάντα ο έρωτας

Θεός τυραννικός

 και λυτρωτής συνάμα.

 

Τώρα,  δεν έχω χρόνο για ακρογιαλιές

για έρωτες και παραμύθια

μου φτάνει μια μικρή αγκαλιά

που μου ’γινε συνήθεια.

 

  

Παράξενο καλοκαίρι

 

Παράξενο καλοκαίρι

μέσα στη μοναξιά του φεγγαρόφωτου

κάτω από τη βροχή των άστρων

σαν το προμήνυμα

ενός νοήματος πανάρχαιου,

κρυμμένου στους θνητούς.

 

Παράξενο καλοκαίρι

αρχαίο δράμα

σε όλες τις εκφάνσεις του

η μέρα,

τώρα βραδιάζει

όπου να ναι η έξοδος

θα ψάλλει το χορό.

 

Παράξενο καλοκαίρι

δεν την είδα των άστρων τη βροχή

μα την ένιωσα,

ανώνυμων ποιητών

 λόγια που χάθηκαν.

 

Παράξενο καλοκαίρι

τελειώνεις

μα η κάθαρση δεν ήρθε

αγωνίες και ερωτηματικά,

στο κουρασμένο φθινόπωρο

κουβαλάμε.

 

 

 Αύγουστος

 

Η νύχτα πέταξε σε μας

της μοναξιάς τα πέπλα

και φόρεσε

 την πανσέληνο.

 

Η θάλασσα συνουσιάστηκε

με το φεγγάρι

φέροντας τέκνο τους

την απόγνωση.

 

Τσαρλατάνοι

στο πανηγύρι της ζωής

θα ταξιδέψουμε

με ορθωμένο το κεφάλι

 

με εισιτήριο επιστροφής

ενδόμυχα ωστόσο

 προσδοκώντας

πως δε θα γυρίσουμε πίσω πάλι.

(Διερμηνείς, 2009)

 Του Αυγούστου

Στα ζεστά νερά του Αυγούστου

το σούρουπο

μια μαγική στιγμή

 ντυμένο με ροζ βραδινό ένδυμα 

και το ηλιοβασίλεμα

έτοιμο να αποτυπωθεί 

σε καλοκαιρινή καρτ ποστάλ. 

Μαζεύω βότσαλα

 άμμο και κοχύλια 

ζωγραφίζω μια άγκυρα

για να τη δέσω στο παιδικό μου όνειρο. 

Λόγια, εμπάθειες, 

αδυναμίες ανθρώπων 

όλα τα βάζει ο Αύγουστος

 στο λίγο, στο μηδέν. 

Aυτά που ο χειμώνας

 κάνει να φαίνονται βαριά 

δίνει μια το κύμα και τα σβήνει 

σα χνάρια στην άμμο 

Αχ ! Αύγουστε 

πώς όλα τα ημερεύεις 

και όλα τα διαφεντεύεις 

λες κι όλη μας η ζήση

 δεν είναι παρά μόνο

- των δειλινών σου τα ηλιοβασιλέματα.

Dylan's day

The Womb of the Sea

 

(To Thomas Dylan)

 

 

You gaze at the sea

 

For centuries now

 

the womb of strange words and verses

 

She raised you

 

She's the one who made you travel

 

serene and wild

 

She rocked you to sleep with her lullaby

 

Mesmerizing the elements of nature

 

 

And you all the sea

 

You became rain and you enchanted her

 

How could you with your little drops

 

 wound her pride

 

 

You were the farmer who tamed the field

 

releasing hidden voices

 

and the seeds of memory

 

 

You became the river

 

who loved the road and the clouds

 

And now you return to the womb of the sea

 

transparent and beloved

 

 

Chrissa Mastrorodimou, Greece

 

 #dylanday

 

Mastorodimou Chrissa is working as a teacher at primary school. MSc: 1. Literature and language. 2. Special Education. She is writing articles at several literature magazines and has published two anthologies of poetry and one novel. She lives to the town Larissa of Greece.

 

Ποίηση, Μαστοροδήμου Χρύσα

 έργο: Εξάρχου Δήμητρα

Ανεξίτηλο

 

Ίσως να ‘φταιγε

ο σκισμένος χαρταετός

και τα λόγια μιας αχτίδας

 

Ίσως πάλι

μια σβησμένη αμυχή

μιας αράχνης μέρας

 

Ίσως πάλι

η χαλασμένη πυξίδα των ερώτων

και κείνη η απροσδόκητη Κυριακή

 

Ίσως…

 

Ανεξίτηλο το παρελθόν

ότι γράφει δεν ξεγράφει.

 Μαστοροδήμου Χρύσα, Κλειδιά στο τραπέζι,2018